(Μετάφραση από τα Νορβηγικά): «Μια βαθιά ρήξη διαπερνά τη Δύση, ανάμεσα στους προοδευτικούς και τους συντηρητικούς λαϊκιστές. Πρόκειται για μια ουσιαστική σύγκρουση αξιών, στην οποία είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς κοινό έδαφος. Είναι η Αριστερά που μισεί τη Δεξιά — και όχι το αντίστροφο.
Ρίχνοντας μια ματιά πίσω στην ιστορία, μπορούμε να εντοπίσουμε παραλληλισμούς: η διάσπαση μεταξύ του Δυτικού και του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους το 476 μ.Χ. σήμανε το τέλος της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Βρίσκεται άραγε η Δυτική Ευρώπη μπροστά σε κάτι αντίστοιχο; Ίσως αξίζει να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά στο ενδεχόμενο η ιστορία να επαναληφθεί. Γίνεται συχνά λόγος για εμφύλιο πόλεμο και δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς διάφορα σενάρια. Το μίσος απέναντι στον Τράμπ είναι βαθύ και παρουσιάζει ανορθολογικά χαρακτηριστικά.
Συζητούμε με τον φιλόσοφο Παναγιώτη Παύλο. Ένας Έλληνας γνωρίζει εκ των έσω τον διχασμό της ευρωπαϊκής κουλτούρας, καθώς και τη σχέση της με την Ανατολή και την Αμερική.»
Παρακολουθήστε τη συνέντευξη με ελληνικούς υπότιτλους ΕΔΩ:
“Αυτή είναι η παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια. Μια αφύπνιση κίνδυνος –θάνατος για όσους λειτουργούν ως έπαρχοι με το αζημίωτο σε μια …μικρή γωνιά της οθωμανικής αυτοκρατορίας και του μεγάλου ψεύδους, έχοντας ήδη τουρκέψει ή φραγκέψει, ή, χειρότερα, μη έχοντας υπάρξει Έλληνες ουσιαστικά ποτέ.”
Είδα, όπως ήδη αμέτρητοι Έλληνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, το κινηματογραφικό δείγμα, trailer σε σκοτωμένα ελληνικά, της πολυαναμενόμενης ταινίας «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή για τον συνονόματό του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο και μοναδικό Κυβερνήτη της Ελλάδος μετά το 1821.
Το είδα δύο φορές. Την πρώτη αυτονοήτως, όπως θα έπραττε κάθε Έλληνας που κουβαλάει ελληνικά μυαλά στο κεφάλι του. Τη δεύτερη, όταν ενημερώθηκα για τις αιτιάσεις ενός συνήθους υπόπτου, από τις ημέρες της φαιδράς Επιτροπής Αγγελοπούλου για τους εορτασμούς των 200 ετών από την Επανάσταση, που είχε διορίσει ο Πρωθυπουργός ή καλύτερα αυτοί που κρύβονται πίσω του, συναδέλφου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του Αριστείδη Χατζή.
«Συνήθους υπόπτου», καθώς κάποια ανεξέλεγκτη, καθαρά ψυχολογική ελπίζω, ανάγκη του όχι μόνο να επιβάλει ανιστορική ερμηνεία ιστορικών γεγονότων αλλά και να επανα-ταυτοποιήσει τα ίδια τα γεγονότα, τον έχουν οδηγήσει πάλιν και πολλάκις σε ανεπανάληπτα μαργαριτάρια. Με κορυφαίο τον προ πενταετίας λίβελό του κατά του Γεώργιου Καραϊσκάκη, που ο ανόητος χειριστής των κοινωνικών δικτύων της Επιτροπής Greece 2021 είχε ανεβάσει τότε στο διαδίκτυο για χρόνο ικανό ώστε να ξεσπάσει σάλος τέτοιος που επέβαλε στη Γιάννα Αγγελοπούλου την κατάθεση δημόσιας απολογίας σε συνέντευξη Τύπου.
«Φαιδράς Επιτροπής Αγγελοπούλου», διότι αποδείχθηκε καθ᾽ όλη τη διάρκεια του 2020 και 2021 ότι παρά τα εκ του αντιθέτου λεγόμενα κύρια αποστολή της ήταν η επιβολή στην ελληνική κοινωνία του εθνομηδενιστικού αφηγήματος περί της Ελληνικής Επανάστασης ως ορόσημου γενέσεως ενός νέου Έθνους. Αφήγημα που υπηρετήθηκε δεόντως από αγγλοσάξονες και εγχώριους – εξαρτώμενους συνειδητά ή ασυνείδητα από το εξωτερικό – «στοχαστές» και διανοούμενους, οι οποίοι κατά μυστηριώδη τρόπο ασπάζονται τη φαεινή κατανόηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη περί της Ελλάδας ως «μικρής οθωμανικής επαρχίας» που μετατράπηκε σε «ομοιογενές εθνικό κράτος».
Το θέμα μου φυσικά δεν είναι ο προαναφερθείς συνάδελφος, ο οποίος τυγχάνει να είναι ερασιτέχνης εκφραστής μιας νεκρής ιστορικής επιστήμης.
«Νεκρής», διότι επιδιώκει να καταδικάσει τους Έλληνες και τον Ελληνισμό στον θάνατο της ενθαδικότητας και της κλειστής μεταφυσικής του Δυτικού αυτολυτρωτικού, δηλαδή αυτοκαταστροφικού, πνεύματος. Ενός πνεύματος το οποίο μισεί τη μοναδική στην ιστορία, και ευεργετική για όλη την ανθρωπότητα, ταύτιση του Ελληνισμού με την όντως Ελευθερία και Αλήθεια.
Ο διαπρεπής αυτός κλασικιστής της Οξφόρδης (που υπηρέτησε μετά τον πόλεμο ως γραμματέας της Βρετανικής Πρεσβείας στην Αθήνα με πολύτιμο ρόλο για λογαριασμό των Βρετανικών μυστικών υπηρεσιών στη Μέση Ανατολή και την Περσία) δεν είχε το ίδιο «θάρρος» με ορισμένους εγχώριους καλοθελητές να ομολογήσει τον Καποδίστρια ως τύραννο. Αντιθέτως, ήταν ίσως ο πρώτος Βρετανός στον 20ό αιώνα που τόλμησε, στην ομώνυμη μνημειώδη και ογκωδέστατη μελέτη του, όχι μόνο να αναγνωρίσει τον Κυβερνήτη ως «Θεμελιωτή της Ελληνικής Ανεξαρτησίας» αλλά και να τον υπερασπιστεί έναντι του θανάσιμου μίσους που του έτρεφε ο Αδαμάντιος Κοραής, όπως έχω γράψει σχετικά παλαιότερα.
Το αν αυτό οφείλεται ενδεχομένως και σε τύψεις του Woodhouse για τον βρώμικο ρόλο των Άγγλων στη δολοφονία του Καποδίστρια, δεν το γνωρίζω. Το βέβαιο είναι ότι, ενώ ορισμένοι φιλέλληνες διάκεινται με ειλικρινή συμπάθεια προς την τραγική προσωπικότητα του Κυβερνήτη, κάποιοι συνέλληνες χύνουν κροκοδείλια δάκρυα ομνύοντας τον «συστηματικό εξευτελισμό της μνήμης του από τσαρλατάνους».
Σκόπιμα η κεφαλίδα του παρόντος συνιστά παράφραση του τίτλου του κλασικού έργου του Karl Popper. Προφανώς σήμερα πολλοί, όχι μόνον Άγγλοι – όπως σωστά βάζει ο Σμαραγδής τον Καποδίστριά του να λέει στην ταινία ότι θέλουν τον θάνατό του – είναι άκρως θορυβημένοι από το γεγονός ότι, επιτέλους, φέτος τα Χριστούγεννα προσφέρεται στους Έλληνες μια εκρηκτική στιγμή πνευματικής ανάτασης και ηθικής αναδιάταξης. Αυτό φοβούνται, γι᾽ αυτό κι επιχειρείται αποδόμηση ολόκληρης ταινίας μέσω δίλεπτου δείγματος.
Σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου βιάζεται εκ νέου η εμμονή των Ελλήνων στου Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία, από τον πνεύμα της υποταγής, της υποτέλειας, της ιδιοτέλειας, της ανελευθερίας και της εφαρμοσμένης τυραννίας – νεοφιλελεύθερης ή κομμουνιστικής – που οδηγούν μαθηματικά στην απώλεια του ανθρώπινου αυτεξουσίου και συνακόλουθα της εθνικής κυριαρχίας, είναι θαύμα που ο Γιάννης Σμαραγδής ολοκλήρωσε τον «Καποδίστριά» του. Τον ευχαριστούμε πολύ γι᾽ αυτό!
Όχι διότι μας παρέχει κάποια νέα, άγνωστα ιστορικά δεδομένα που ανυπομονούσαμε να αποκτήσουμε. Αυτό εμένα, τουλάχιστον, δεν με ενδιαφέρει. Αλλά διότι μετά από αμέτρητες δυσκολίες που αντιμετώπισε προς την ολοκλήρωση του έργου, προσφέρει στον ελληνικό λαό και τους απανταχού φιλέλληνες ένα πολύτιμο δώρο ζωτικής σημασίας: τη φλόγωση της αφύπνισης του Γένους των Ελλήνων στην περιοχή της Ελευθερίας όλων των ανθρώπων, στον Τρόπο της Επ–Ανάστασης, δηλαδή της αυτοθυσίας.
Αυτή είναι η παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια. Η επαναφορά της προσωπικής και συλλογικής μνήμης του ποιοί είμαστε και πού πηγαίνουμε, για να θυμηθώ τον αφορισμό του Διονύση Σαββόπουλου στο Τσάμικό του. Μια αφύπνιση κίνδυνος –θάνατος για όσους λειτουργούν ως έπαρχοι με το αζημίωτο σε μια …μικρή γωνιά της οθωμανικής αυτοκρατορίας και του μεγάλου ψεύδους, έχοντας ήδη τουρκέψει ή φραγκέψει, ή, χειρότερα, μη έχοντας υπάρξει Έλληνες ουσιαστικά ποτέ.
Δημοσιεύθηκε στο Newsbreak.gr και το Geopolitico.gr τη Δευτέρα 20- και την Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025, αντίστοιχα, και στη Νέα Κρήτη, την Τετάρτη 22/10.
Σχίζεις το ασημόχρυσο πέλαγος στα πόδια του Άθωνος να προφθάσεις την εξόδιο ακολουθία του Γέροντος Βασιλείου Ιβηρίτου, και μέσα από αναρίθμητους ιλιγγιωδώς ιπτάμενους λογισμούς ο νούς σου καρφώνεται μια στιγμή στο ιδιόμελο του Εσπερινού της Κυριακής των Βαΐων: «Σήμερον η χάρις του Αγίου Πνεύματος ημάς συνήγαγε…».
Επί σαράντα χρόνια η μορφή του πατρός Βασιλείου χαράχθηκε μέσα σου τόσο οικεία, ώστε να νιώθεις όχι ότι πηγαίνεις στο Άγιον Όρος αλλά ότι επιστρέφεις σε αυτό. Δεν τον κατανοούσες καταλαβαίνοντας τη γλώσσα του αλλά κοινωνούσες από το βίωμα, αλλότριο και υπερκόσμιο, που την άρθρωνε και την εμπλούτιζε. Η ομιλία κι η γραφή του σε χρόνο ενεστώτα, όπως τα λειτουργικά κείμενα, καθώς «ο χρόνος είναι κινητή εικόνα της αιωνιότητας» που στην Εκκλησία βρίσκει τα όντα σε «αεικίνητο στάση» και «στάσιμο ταυτοκινησία».
Κοντά του ανέπνεες ελευθερία άλλης τάξης που δεν περιχαρακώνεται σε λογικές προτάσεις. Το πρόσωπό του εξέπεμπε τέτοια χάρη πρωτόγνωρης δύναμης και γλυκύτητας που ξεχνούσες τον εαυτό σου και σου θύμιζε πώς περιγράφει ο Άγιος Διονύσιος Αρεοπαγίτης την εκστατικότητα του θείου έρωτος στο «Περί Θείων Ονομάτων». Σπανίως μια ανθρώπινη μορφή σε ελκύει με τρόπο του επέκεινα εκπέμποντας ιλαρή αγαθότητα και κάλλος όχι περιγράψιμο αλλά μετεχόμενο. Μετοχή αλλόκοτη ως ξένη, και επιθυμητή ως απολύτως συγγενής.
Δεν σου έδινε ντιρεκτίβες, μάλλον σου μιλούσε με τρόπο άλλου -κατά Χριστόν- Ηρακλείτου, όπως το μαντείο των Δελφών που ούτε λέγει ούτε κρύπτει αλλά σημαίνει. Αποφατικότητα των καταφάσεων και κατάφαση των αποφάσεων συναμφοτέρως, όπως το θεσπίζει ο Άγιος Μάξιμος Ομολογητής στη «Μυσταγωγία», ανώτερα μαθηματικά άλλης λογικής, Ορθόδοξης κατ’ αντιστροφήν διαλεκτικής. Γράφει στα «Αποτυπώματά» του: «Όταν ένας άγιος σου μιλά για την κόλασι, οσφραίνεσαι την ευωδία του παραδείσου. Όταν ένας πλανεμένος σου περιγράφει τον παράδεισο, παγώνεις από την κρυάδα της κολάσεως». Ευφυία απαράμιλλη ιλιγγιώδους αντίστιξης, αλληλοσυμπλοκής λόγου αποφατικού και καταφατικού εφάμιλλη.
Ο Γέροντας Βασίλειος δεν ήταν φιλόσοφος, επιστήμων, τεχνίτης, διανοούμενος, ποιητής, ως φορέας κατατετμημένης γνώσης ειδικής, αλλά ως υποδοχέας των ομόκεντρων εκφάνσεων της παρουσίας του Ενός «ού εστι χρεία». Δεν ήταν θεολόγος ως «θεολογών» αλλά ως φανερωτής -όσο σου ήταν δυνατόν- του Θεού Λόγου Χριστού. Ως λειτουργός δεν προέβαλλε εαυτόν αλλά αποκάλυπτε τη λογική λατρεία της Θείας Ευχαριστίας ως ιερουργούμενη θεουργία.
Σε αγαπούσε τόσο που καθώς ασχολιόταν μαζί σου, αισθανόσουν το είναι σου να παίρνει αξία και νόημα τέτοιο που μόνος σου εσύ δεν μπορούσες να του προσδώσεις. Ήταν λόγος, ώστε από θεατής της αγιότητας να σου έρθει όρεξη να γίνεις μέτοχος. Κάποτε η λάμψη του θείου έρωτος στο πρόσωπό του αντανακλούσε μέσα σου λούζοντάς σε με τέτοιο φως ελευθερίας, που να μην θέλεις να αντισταθείς στη δρόσο του Πνεύματος.
Δεν σου προσέβαλλε το έλλογον του αυτεξουσίου αλλά σε απάλλασσε από το άλογον του ακουσίου. Δεν σου μετέδιδε πληροφορία αλλά εμπειρία. Δεν σου διαμόρφωνε τη σκέψη αλλά σε μυούσε στην αληθή ελευθερία. Δεν επεδίωκε να σου δώσει κάτι δικό του αλλά να σε βοηθήσει εσύ να κοινωνήσεις την Πηγή του Παντός. Δεν σε παρέπεμπε στα γραπτά και τις κατακτήσεις του πνεύματός του αλλά σε μυούσε στον πλούτο των άλλων, των μεγάλων.
Δεν σου μιλούσε για να καταλάβεις αλλά για να αναλάβεις. Δεν σε καθοδηγούσε ως οπαδό αλλά σου ανέπαυε τον λογισμό. Δεν παραμελούσε τίποτε και κανένα αλλά σε όλους και όλα έβλεπε την Χριστοείδεια και Θεοείδειά τους. Αφού και το κακό ακόμη εφίεται του Αγαθού, καθώς έλκει το είναι του από αυτό, όπως μαρτυρεί ο Αρεοπαγίτης. Δεν τον ενδιέφερε να σε εντάξει σε σχολή σκέψης αλλά να βοηθήσει τη σκέψη σου να σχολάσει· «Σχολάσατε και γνώτε…»
Δεν σε έκρινε γι’ αυτό που είσαι αλλά σε διέκρινε γι’ αυτό που ο Χριστός θέλει να γίνεις. Δεν σε τακτοποιούσε στα μικρά, σε άπλωνε στα μεγάλα. Δεν σου έλυνε απορία διανοητική, σου χάριζε εμπειρία ασκητική. Δεν σου δίδασκε τα θεία αλλά τα έπασχε φανερώνοντάς τα κατά το μερίδιο της δικής σου αντοχής. Δεν κήρυττε στους κτιστούς τον Άκτιστο αλλά υπηρετούσε το γεφύρωμά τους.
Τον ευγνωμονείς όχι για τις απαντήσεις που σου έδωσε αλλά για τα ανεξήγητα που σου μίλησε. Πονάς με την κοίμησή του. Αλλά χαίρεσαι με τη βεβαιότητα ότι είναι παρών, όπως υποσχέθηκε σε ένα μοναχό της Μονής της Παναγίας Πορταΐτισσας λίγο πριν το τέλος: «Εγώ θα φύγω αλλά εδώ θα γυρίζω. Θα τα παρακολουθώ όλα χωρίς να μ’ ενοχλείτε· χωρίς να σας ενοχλώ».
Έπρεπε να φύγει, ώστε να αντιληφθείς ότι το δεύτερο ενικό του προφορικού και γραπτού λόγου του ήτανε κάλυψη και απόκρυψη εμπειρίας πρώτου προσώπου. Νύν πάντα πεπλήρωται Φωτός, Γέροντα Βασίλειε!
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου στο Oval Office. Φωτογραφία: Andrew Caballero
Πριν από λίγες ώρες (βράδυ Τρίτης, 4 Φεβρουαρίου 2025) έλαβε χώρα στον Λευκό Οίκο μια εξέλιξη η οποία όχι μόνον επαληθεύει, τριάντα χρόνια μετά, την υπόθεση Χάντινγκτον περί σύγκρουσης των πολιτισμών (Foreign Affairs, 1994), αλλά και θέτει την απαρχή μιας νέας εποχής στη Μέση Ανατολή με συνέπειες παγκόσμιας κλίμακας.
Φαίνεται ότι η γεωπολιτική και οι διεθνείς σχέσεις σχετίζονται άμεσα, αν όχι καθορίζονται, από μια ορισμένη θεολογική πεποίθηση και αντίληψη πραγμάτων.
Αυτό επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά στις δηλώσεις του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Νετανιάχου ο οποίος επανέλαβε νωρίτερα σήμερα (4/2/2025) κατά την κοινή συνέντευξη τύπου με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον παλαιοδιαθηκικό μεσσιανισμό που καθορίζει το γεωπολιτικό όραμα του νέου Ισραήλ: την ερμηνεία της Επαγγελίας του Θεού ως εγκαθίδρυση εγκόσμιας βασιλείας του περιούσιου λαού.
Η δήλωση αυτή ήρθε σε συνέχεια της είδησης της ημέρας, εκ στόματος του Αμερικανού Προέδρου, λίγες στιγμές νωρίτερα. Είπε δηλαδή ο Πρόεδρος Τραμπ:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν τη Λωρίδα της Γάζας και θα κάνουμε δουλειές εκεί, θα είναι στην κυριότητά μας (;) και θα είμαστε υπεύθυνοι για την αποσυναρμολόγηση όλων των επικίνδυνων, ανεκρήγνυτων βομβών και άλλων όπλων στην περιοχή, θα καθαρίσουμε το πεδίο και θα απομακρύνουμε τα κατεστραμμένα κτήρια εκκαθαρίζοντάς τα, και θα δημιουργήσουμε μια οικονομική ανάπτυξη που θα παράσχει απεριόριστο αριθμό θέσεων εργασίας και στέγη για τους ανθρώπους στην περιοχή».
Εάν δεν υπήρχε η αναφορά του Αμερικανού Προέδρου για μόνιμη απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα, θα έλεγε κανείς, καταρχήν, ότι αυτή είναι μια εξαιρετική ιδέα διεθνούς κοινωνικής και ανθρωπιστικής προσφοράς των Ηνωμένων Πολιτειών στην ανελέητα κατεστραμμένη Λωρίδα της Γάζας που έχει οδηγήσει στο θάνατο περισσοτέρων από 100.000 Παλαιστινίων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του περιοδικού Lancet, ο αριθμός αυτός μάλιστα ενδέχεται να μην είναι οριστικός, καθώς δεν συμπεριλαμβάνει όλους όσοι είτε αγνοούνται είτε παλεύουν ακόμη ως τραυματίες για τη ζωή τους.
Πλην όμως, υπάρχουν δύο λεπτομέρειες τις οποίες ο προσεκτικός ακροατής των κοινών δηλώσεων σήμερα το βράδυ στον Λευκό Οίκο μπορεί να διακρίνει.
Το πρώτο στοιχείο είναι ότι, ενώ εξ αρχής ο Αμερικανός Πρόεδρος εξέφρασε την πολιτική του για τη Γάζα ευθυτενώς, εννοώντας ότι 1,8 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι δεν μπορούν να επιστρέψουν και να ζήσουν στη Γάζα αλλά θα πρέπει να μετακινηθούν σε γειτονικές χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός στη δική του αρχική τοποθέτηση δεν φάνηκε να υιοθετεί άμεσα ρητά αυτό το όραμα, καθώς συνέχισε να μιλά για εκκαθάριση απλώς της Χαμάς και των τρομοκρατικών στοιχείων στην περιοχή της Γάζας. Εν συνεχεία όμως, όταν ρωτήθηκε επί τούτου από δημοσιογράφο για το πώς βλέπει την πρόταση Τραμπ για τη Γάζα, συντάχθηκε ρητά και απερίφραστα με αυτήν εκθειάζοντας τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Το δεύτερο στοιχείο, το οποίο ήδη καθίσταται εμφανές από τα ανωτέρω, είναι ότι όταν ο Πρόεδρος Τραμπ μιλά για «θέσεις εργασίας και στέγη για τους ανθρώπους στην περιοχή» μάλλον δεν έχει τόσο κατά νου τον αραβικό γηγενή πληθυσμό της Λωρίδας της Γάζας για τον οποίο είπε ότι δεν μπορεί να παραμείνει εκεί. Αλλά ούτε καν της Δυτικής Όχθης, για την οποία φαίνεται να προορίζει το ίδιο μοντέλο. Σε άλλο μάλιστα σημείο της ομιλίας του, διαφαίνεται ότι αυτό το όραμα οδηγεί στη δημιουργία της νέας ισραηλινής μεσογειακής ριβιέρας, στον τόπο όπου μέχρι τώρα ζούσαν πακτωμένοι οι Παλαιστίνιοι, ως αποτέλεσμα πολύχρονων διαδικασιών εποικισμού.
Kαταστροφική στρατιωτική παρέμβαση
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου ο Τραμπ – πολύ ορθώς κατά τη γνώμη μας – ομολόγησε την τραγική αποτυχία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή. Η οποία, όπως είπε χαρακτηριστικά, κόστισε στον αμερικανικό λαό μερικά τρισεκατομμύρια δολάρια και αμέτρητες ανθρώπινες ζωές.
Και άρα, είναι προφανές ότι ο ίδιος έχει αποφασίσει να αντικαταστήσει αυτού του είδους καταστροφική στρατιωτική παρέμβαση των ΗΠΑ με μια καινοφανή οικονομική επέλαση η οποία θα υλοποιηθεί μέσα από γιγάντια προγράμματα επενδύσεων και ανοικοδόμησης δίχως προηγούμενο.
Δημοκρατία και Μεσσιανισμός
Ωστόσο, το ζήτημα που τίθεται πλέον και σχετίζεται με αυτό που υπαινιχθήκαμε στην αρχή είναι τόσο ηθικής και ανθρωπιστικής όσο και θεολογικής τάξεως. Πόσο άραγε μπορεί να αντέξει στην εφαρμογή του ένα μοντέλο ανταλλάγματος του θεμελιώδους δικαιώματος ενός λαού για γη και πατρίδα με θέσεις εργασίας και κάποιες οικονομικές απολαβές δίχως τη συμμετοχή των αυτοχθόνων κατοίκων της περιοχής; Πώς μπορεί η Αμερική της ελευθερίας, του φιλελευθερισμού και της αξίας του ατόμου να συγκαταβαίνει και να συνηγορεί στην de facto εκδίωξη ενός αυτόχθονος λαού εξίσου αρχαίου με τον εβραϊκό;
Εξάλλου, στην ουσία του, ο πόλεμος μεταξύ Παλαιστινίων και Εβραίων είναι ένας εμφύλιος αδελφοκτόνος πόλεμος. Διότι, εάν πάμε προς τα πίσω στην ιστορία και την προϊστορία, σύμφωνα ακόμη και με την ίδια την εβραϊκή παράδοση και θρησκεία, προπάτορας των σημερινών Εβραίων και όλων των φυλών της περιοχής είναι ο Νώε, ο οποίος αφήνει τρείς απογόνους, τον Σήμ, τον Χάμ και τον Ιάφεθ, οι οποίοι είναι και οι τρεις γενάρχες των βασικών φύλων της ανθρωπότητας, σημίτες, χαμίτες και ιαπετοί (τα ευρωπαϊκά φύλα).
Επιπλέον, από πού προκύπτει ότι ένας γηγενής λαός, εν προκειμένω ο λαός του Ισραήλ, που είναι ένας από τους απογόνους του Νώε, δικαιούται να εξανδραποδίζει τους υπολοίπους αξιώνοντας γη και πατρίδα περισσότερο από έναν άλλο λαό, τον αραβικό, ο οποίος καλείται πλέον να αποστεί παντοτινά από τις πατρογονικές του εστίες όπου ζει επί πολλές χιλιετίες;
Εξάλλου, και οι Παλαιστίνιοι και οι Εβραίοι είναι αυτόχθονες κάτοικοι της περιοχής με ίδια δικαιώματα. Είναι αργότερα που επισυμβαίνει η ταύτιση θρησκείας και έθνους και άρα τότε ο εβραϊσμός ταυτίζεται με τον ιουδαϊσμό.
Είναι σαφές ότι τα τεκταινόμενα αυτών των ωρών στην Ουάσινγκτον μαρτυρούν μια σύγκλιση θεολογικών, μεταφυσικών και εσχατολογικών παραδόσεων που όμως είχε μια συγκεκριμένη ιστορική σημασία και έννοια και δεν μπορεί να προεκτείνεται εσαεί.
Από την μια ο ιουδαϊκός μεσσιανισμός κοσμικής βασιλείας και κυριαρχίας ο οποίος παραμένει προσηλωμένος στην Παλαιά Διαθήκη και αξιώνει τη δικαίωσή της με όρους ταύτισης ενός ορισμένου γένους, έθνους και λαού με τη θεότητα.
Από την άλλη, ο αμερικανικός μανιχαϊκός (εμείς οι καλοί, οι άλλοι οι κακοί) μονοφυσιτικός (άρνηση συνύπαρξης διαφορετικών φύσεων – θεού και ανθρώπου, Ελλήνων και Ιουδαίων, και ούτω καθεξής) χριστιανισμός, ο οποίος μη έχοντας ουσιαστικά επικαιροποιηθεί από την Καινή Διαθήκη, βλέπει στον ιουδαϊκό μεσσιανισμό του Νετανιάχου τη δικαίωση του ατομικιστικού φιλελευθερισμού στον μετανεωτερικό νεοαποικιοκρατικό καπιταλισμό.
Εξάλλου, ο στηριζόμενος στην Παλαιά Διαθήκη ισχυρισμός Νετανιάχου είναι ανεπίκαιρος και ανιστορικός, αφού η Παλαιά Διαθήκη έχει περατωθεί με τη Σάρκωση του Θεού στο Πρόσωπο του Χριστού. Είναι επί της Καινής Διαθήκης, ακριβώς, όπου θεμελιώνεται ο πολιτισμός του σεβασμού της ανθρώπινης προσωπικότητας, της δικαιοσύνης και της ισότητας των ανθρώπων ως άτομα και ως πρόσωπα, και της συμβίωσης όλων των ανθρώπων στη Δημοκρατία – πόλη.
Ο Τραμπ είναι άνθρωπος ειλικρινών προθέσεων για ειρήνη και το όραμά του για τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να σημαίνει πραγματικά μια λαμπρή αμερικανική δημοκρατική συμπεριφορά, αν οι Παλαιστίνιοι έβρισκαν τόπο και δικαίωση ως ανθρώπινα πλάσματα, σε αυτό το νέο σχέδιό του για την περιοχή.
Ωστόσο, θα πρέπει να προσέξει να μη συνδεθεί το όνομά του με ένα παγκόσμιο ολοκαύτωμα το οποίο θα συμβεί αναπόφευκτα στη Μέση Ανατολή εάν δεν υπάρξει σεβασμός του ανθρώπου. Διότι είναι προφητευμένο ότι στη Μέση Ανατολή θα συγκρουστούν όλοι οι λαοί εάν καταργηθεί η δικαιοσύνη και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που η επιστροφή στη βαρβαρότητα της ισχύος και της αποθέωσης της δύναμης προκαλούν.
Ο Τραμπ λοιπόν θα πρέπει να μην οδηγηθεί εξ ονόματος της υπεράσπισης της δημοκρατίας, για την οποία διακινδύνευσε τη ζωή του την ίδια στις ΗΠΑ, στην κατάλυσή της στη Μέση Ανατολή μέσω της εφαρμογής μιας μοιραίας πολιτικής που οδηγεί σε κατ᾽ ουσίαν επανάληψη του ολοκαυτώματος των αυτοχθόνων λαών της Αμερικής από τους Δυτικοευρωπαϊκούς αποίκους προτεσταντικής κυρίως θρησκείας, και του ολοκαυτώματος του ιδίου του εβραϊκού λαού από τον ευρωπαϊκό ναζισμό.
Με μεγάλη έκπληξη και απορία, διάβασα την εναρκτήριο αναφορά της Βουλευτού του ΣΥΡΙΖΑ, Καθηγήτριας Πανεπιστημίου και Πρεσβυτέρας, Αθηνάς Λινού, στον μακαριστό Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα, κατά τη χθεσινή (15/2/24) τοποθέτησή της στη Βουλή εν όψει της ψήφισης του νομοσχεδίου για τον γάμο ομοφυλοφίλων.
Με την αναφορά της αυτή ήταν προφανές ότι θέλησε η ίδια αφενός να ισχυριστεί ότι το επίμαχο νομοσχέδιο συνάδει με την Ορθόδοξη εμπειρία, θεωρία και παράδοση της Εκκλησίας μας, και αφετέρου, ότι η ίδια το υπερψηφίζει αφορμώμενη, κινούμενη, και αποσκοπώντας στην ανωτέρω τριάδα.
Έτσι, ανέφερε χαρακτηριστικά η κα Λινού:
“Θα ξεκινήσω με τα λόγια ενός από τους πιο σημαντικούς Θεολόγους του αιώνα μας, σύμφωνα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο αλλά και τον Πάπα Φραγκίσκο.
Ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας, Καθηγητής σε Ελληνικά και Αγγλικά Πανεπιστήμια, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, είχε πει πριν μερικά χρόνια δημόσια: «Δεν έχουμε το δικαίωμα να ταπεινώνουμε και να θυσιάζουμε την εικόνα του Θεού. Είναι ανάγκη οι σεξουαλικές μειονότητες να προστατεύονται από κάθε είδους διάκριση και αδικία». Αυτή η δήλωση με εκφράζει απόλυτα. Για το νομοσχέδιο, σαφώς και είναι απαραίτητο να εξασφαλίσουμε τα δικαιώματα, όπως είναι και ο απόλυτος σεβασμός, η αγάπη αλλά κυρίως η ισότητα και η προστασία των συνανθρώπων μας, και βέβαια των ομόφυλων ατόμων”.
Ομολογώ ότι καταρχήν με ξάφνιασε η εν λόγω τοποθέτησή της για έναν απλό, απλούστατο λόγο.
Την εποχή που στην Ελλάδα εφαρμόζονταν τα καταπληκτικής εμπνεύσεως μέτρα κατά του κορωνοϊού και είχαν οδηγήσει σε πρωτόγνωρη καταστολή της Λειτουργικής ζωής της Εκκλησίας, ο μακαριστός Μητροπολίτης Περγάμου είχε προβεί σε σχετική συνέντευξη σε ξένο μέσο.
Ωστόσο, δεν είδαμε ούτε ακούσαμε τότε την κυρία Λινού να δράττεται της ευκαιρίας να επικαλεστεί τον μακαριστό, εν ζωή τότε, φίλο της – η φιλική σχέση της οικογενείας της με τον Άγιο Περγάμου είναι γνωστή – και να τοποθετηθεί αναλόγως και ελλόγως, στην άλογη απόφαση και εκτροπή της θεσμικής Εκκλησίας από τον ρόλο της.
Έκπτωση που ρητά είχε επισημάνει ο Μητροπολίτης Ζηζιούλας στη συνέντευξη εκείνη λέγοντας κατηγορηματικά ότι, «η Εκκλησία άνευ της Θείας Ευχαριστίας δεν είναι πλέον Εκκλησία».
Προτού προχωρήσουμε, ένα διευκρινιστικό σχόλιο: ο γράφων είχε την χαρά και την αγαθή τύχη να έχει γνώση προσωπική του μακαριστού Μητροπολίτου Περγάμου, σχεδόν παιδιόθεν, και μάλιστα να τύχει και εκτενών συνομιλιών μαζί του, με τελευταία στην Κωνσταντινούπολη τον Σεπτέμβριο του 2019, στο περιθώριο του Διεθνούς Συνεδρίου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τον μέγιστο ίσως θεολόγο του 20ου αιώνα, και δάσκαλο του κ. Ιωάννου Ζηζιούλα, τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ.
Και πάντοτε θα θυμάται με ευγνωμοσύνη την ευγένεια και την καλωσύνη του μακαριστού Επισκόπου, τη διάθεσή του για διάλογο και προσφορά από τη βαθιά θεολογική γνώση του, καθώς και τη διαλλακτικότητα του πνεύματός του (υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι κανείς διαλεγόταν μαζί του καλοπροαίρετα και τεκμηριωμένα).
Από κει και πέρα όμως, τα ατοπήματα της χθεσινής δήλωσης της κυρίας Λινού είναι πολλά και διόλου αμελητέα.
Καταρχήν, ούσα η ιδία καθόλου αμέτοχος της θεολογίας της καθ᾽ ημάς Ανατολής, όφειλε να γνωρίζει στοιχειωδώς – μιας και επικαλέστηκε μεγάλο θεολόγο – περί της θεμελιώδους διακρίσεωςφύσεως και χρήσεως, λόγου και τρόπου, για να μιλήσω με τη γλώσσα του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού.
Αγνοώντας αυτή την κεφαλαιώδη διάκριση, προσήλθε η ιδία με προχειρότητα μη αρμόζουσα όχι μόνον σε ερασιτέχνη θεολογούντα, αλλά πολλώ μάλλον σε καθηγητή Πανεπιστημίου και σύζυγο ιερέως, και σωρηδόν μετεξήλθε μια δήλωση (;) [θα έλθω στο ερωτηματικό] του μακαριστού Μητροπολίτου Περγάμου με τρόπο παραπλανητικό:
«Δεν έχουμε το δικαίωμα να ταπεινώνουμε και να θυσιάζουμε την εικόνα του Θεού».
Σαφώς και είναι έτσι, και σαφώς η εικόνα του Θεού αφορά, ορίζει, κατηγορεί, αν θέλετε, τον λόγο της ανθρώπινης φύσεως και του ανθρώπου ως σύνθετον σώματος και ψυχής.
Δεν καθορίζει ούτε επιβάλλει όμως και τον τρόπο της, δηλαδή τη χρήση του αυτεξουσίου και τα έργα ενός εκάστου ανθρώπου.
Για το τελευταίο οι Πατέρες της Εκκλησίας, μηδενός εξαιρουμένου, μιλούν σαφώς για απόλυτη ελευθερία (αυτό που ο μακαριστός φίλος της κυρίας Λινού και ημών αποδίδει στο Πρόσωπον) στα όρια της οποίας είναι απολύτως δυνατό το σφάλμα, η αστοχία, η αμαρτία.
Αυτά αρκούν για να καταδείξουν το πρώτο βασικό επιστημολογικό θεολογικό και ανθρωπολογικό σφάλμα της ιδίας, αυτό της – λογικά και αναγκαστικά προκύπτουσας – σωρηδόν συμπερίληψης στην εικόνα Θεού ακόμη και των έργων του ανθρώπου των μη κατά Θεόν, των μη συν Θεώ, αν προτιμάτε, ειργασμένων.
Κάτι τέτοιο, όχι μόνον δεν ανήκει στο κατ᾽ εικόνα αλλά είναι και εμπόδιο του καθ᾽ ομοίωσιν.
Έρχομαι στη δεύτερη πρόταση της αναφοράς της κυρίας Λινού στον μακαριστό κ. Ιωάννη Ζηζιούλα:
«Είναι ανάγκη οι σεξουαλικές μειονότητες να προστατεύονται από κάθε είδους διάκριση και αδικία». Δεν θέλω να κουράσω τον αναγνώστη με σχολαστική ανάλυση κάθε λέξης. Θα περιοριστώ μόνον στο να θέσω στην πρεσβυτέρα Βουλευτή, αλλά και στον κοινό νου, το εξής ερώτημα. Συνιστά αδικία η μη εξίσωση του κατά φύσιν με το παρά φύσιν, ή όχι; Αν συνιστά, τότε, κατ᾽ αντιστοιχίαν με τον λόγο της διαφοράς (differential) του ενός από το άλλο, ποιος είναι, καθ᾽ υμάς, κα Λινού, ο λόγος της ομοιότητας ή της ισότητας του παρά φύσιν με το κατά φύσιν που καλεί σε «άρση» της επιχειρηματολογούμενης «αδικίας»; Αν αυτό δεν είστε σε θέση να το απαντήσετε, τότε και η αναφορά σας στην «πρόταση» του Μητροπολίτου συνιστά τυφλή και απερίσκεπτη επίκληση συναισθήματος και αυθεντίας.
Επιπλέον: τί εννοείτε, κυρία Λινού, λέγοντας ότι σας εκφράζει απόλυτα μια φερόμενη δήλωση, τη χρήση της οποίας ο δηλών δεν είναι σε θέση ούτε να εγκρίνει ούτε και να διαψεύσει; Είστε βέβαιη ότι ο Άγιος Περγάμου θα έλεγε «Ναι στον γάμο ομοφυλοφίλων!» ως επιτέλεση άρσης της καθ᾽ υμάς μεθερμηνευόμενης αδικίας; Και άρα, ότι θα κινείτο ο ίδιος ο πολιός κεκοιμημένος θεολόγος αντίθετα προς όλο το Σώμα της Εκκλησίας, το οποίο έχει πολλαχώς ρητά και σαφώς εκφραστεί τώρα και πάντοτε και καθ᾽ όλη την Ορθόδοξη Πατερική παράδοση και ιστορία;
Κι ακόμη: με το σκεπτικό της στόχευσής σας και την αναφορά σας στον Άγιο Περγάμου, αναλαμβάνετε, κυρία Λινού, την ευθύνη του λογικού περιεχομένου της δια της εύλογηςαντιστροφής συνεπαγωγής της φερόμενης πρότασης του Μητροπολίτη ότι, «με τον γάμο ομοφυλοφίλων δεν ταπεινώνουμε και δεν θυσιάζουμε την εικόνα του Θεού»;
Έρχομαι τώρα στο τρίτο σημείο της δήλωσης της Βουλευτού, το οποίο υπαινίχθηκα ανωτέρω.
Πόσο αυτοσεβασμό διαθέτει ένας άνθρωπος Καθηγητής Πανεπιστημίου, σύζυγος Ορθοδόξου ιερέως, και τιμηθείς με το υπέρτατο αξίωμα της δημοκρατίας, όταν: απευθυνόμενος στην εθνική αντιπροσωπεία, προβαίνει ενώπιον αυτής και του ελληνικού λαού σε αναφορά φερόμενης, και ως εκ τούτου αμφίβολης, δήλωσης, άνευ τεκμηρίωσης [εκτός κι αν η προσθήκη του επίθετου «δημόσια» συνιστά επιστημονική εγκυρότητα, περαιτέρω διασφαλιζομένου –με την προσθήκη του «πριν μερικά χρόνια»– του ότι κανείς δεν πρόκειται να ψάξει να βρει πώς και τί], παρασιωπώντας πλήρως τα συμφραζόμενα, αυτό που πολλοί αρέσκονται να ονομάζουν συνάφεια;
Είναι αυτό επιστημονική ακρίβεια και συνέπεια;
Ποιά «φεουδαρχική» νοσταλγία, άραγε, ωθεί σε λογικές προ–Διαφωτιστικών επικλήσεων αυθεντίας, και ποιά απέλπιδα λουθηρανικής προέλευσης ανάγκη προτεσταντικής ερμηνευτικής μέσα στους κόλπους της Ορθοδοξίας;
Αισθάνεται, αλήθεια, η κυρία Βουλευτής, τίμια την επίκληση μιας ορισμένης γενικής θέσης – που σαφώς κάθε νοήμων άνθρωπος αξιωματικά αποδέχεται – μιας «αυθεντίας» που πρόσφατα απήλθε του βίου, την οποία η ίδια επιστρατεύει σε μια ορισμένη στόχευση, αγνοώντας ενδεχομένως, ή και αδιαφορώντας για τις συνέπειες τοιαύτης παρόρμησης;
Συνέπειες, μεταξύ των οποίων είναι μάλιστα και η αυθαίρετη ανάδειξη –φεύ! – του μακαριστού Μητροπολίτη Περγάμου σε θεωρητικό θεμελιωτή της καινοφανούς αίρεσης ταύτισης, ή έστω εξίσωσης, του παρά φύσιν με το κατά φύσιν, εντός της Ορθοδόξου Εκκλησίας;
Αλήθεια, είναι αυτός ο τρόπος τιμής φιλίας φιλουμένου και φιλούντος in absentia τελούντος;
Εκτός, βεβαίως, κι αν η Βουλευτής είναι σε θέση να παράσχει η ίδια ακριβή τεκμηρίωση του ότι ο Άγιος Περγάμου έχει δημόσια κατατεθειμένες διαφωνίες με τον Απόστολο Παύλο, για να παραλείψω όλους τους άλλους Πατέρες της Εκκλησίας.
Αν δεν είναι σε τέτοια θέση, τότε η αναφορά της αυτή μόνον τιμή δεν περιποιεί στην ιδία, αλλά αντιθέτως, εργαλειοποιεί τον άνθρωπο, αντικειμενοποιεί και προσβάλλει και τη μνήμη, και το έργο του, και την προσωπικότητα του κεκοιμημένου.
Κλείνω με ένα ερώτημα στην ερρίτιμη κυρία Λινού.
Πώς, άραγε, αντιλαμβάνεστε, ως Ελληνίς Χριστιανή Ορθόδοξη, ως θεραπαινίς του υψίστου πολιτεύματος της δημοκρατίας, και ως άκρως τιμηθείσα από τον ελληνικό λαό, την καθ᾽ υμάς ισότητα του τρόπου του παρά φύσιν με τον τρόποκατά φύσιν, και πώς μια τέτοιου είδους «ισότητα» προάγει το τέλος του δημοκρατικού πολιτεύματος, που δεν είναι άλλο παρά η μετοχή στο Αγαθόν;
Με άλλα λόγια, πώς, ταυτίζοντας το παράφύσιν με το κατά φύσιν θα διατηρήσει, καθ᾽ υμάς, ο άνθρωπος την απαιτούμενη ενάργεια του λόγου ώστε να αποκτήσει τον φωτισμό του υπέρ λόγον που θα του επιτρέψει να εισαχθεί στο Υπέρ Φύσιν;
Δημοσιεύθηκε στη Romfea.gr την Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου 2024.
