Tag: Ελευθερία

Ιστορική στιγμή στο Όσλο: Ο πρώτος επίσημος εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, Πρεσβεία Ελλάδος στο Όσλο, Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026. Φωτογραφία: Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο.

Η Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο τίμησε για πρώτη φορά τον θεσμό μετά την απόφαση της UNESCO

Τον ιστορικό, πρώτο επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, μετά την απόφαση της UNESCO στις 14 Απριλίου και την επικύρωσή της στις 12 Νοεμβρίου 2025, τίμησε, χθες Κυριακή, η Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο με πρωτοβουλία του νέου Πρέσβη της Ελλάδος στη Νορβηγία, κ. Ευθύμιου Χαρλαύτη, σε συνεργασία με το Ελληνικό Σχολείο του Όσλο. Η επιλογή της 9ης Φεβρουαρίου για την παγκόσμια αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας έχει αφενός σαφώς συμβολικό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται με τη μνήμη του εθνικού ποιητή της Ελλάδος και ακραιφνούς υμνητή του παγκόσμιου αγαθού της Ελευθερίας του ανθρώπου, Διονυσίου Σολωμού, ο οποίος πέθανε στη Ζάκυνθο σαν σήμερα το 1857. Αφετέρου, αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια και τον πανανθρώπινο πλούτο της ελληνικής γλώσσας και σκέψης.

Σε μια σεμνή τελετή, αντάξια, ωστόσο, του πνευματικού φορτίου της ελληνικής γλώσσας και του μυσταγωγικού ήθους της, μαθητές του Ελληνικού Σχολείου απήγγειλαν αποσπάσματα ελληνικής ποίησης, από την εποχή του Σολωμού έως σήμερα. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο Νίκος Εγγονόπουλος, ο Κωνσταντίνος Καβάφης, ο Κώστας Καρυωτάκης, οι Νομπελίστες μας Οδυσσέας Ελύτης και Γιώργος Σεφέρης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιάννης Ρίτσος, και ο Διονύσιος Σολωμός, ήταν παρόντες στη πρωτεύουσα της γης των Βίκινγκ έχοντας την τιμητική τους μέσα από τις ελπιδοφόρες φωνές των Ελλήνων μαθητών. Ενώ οι επιμελητές της εκδήλωσης φρόντισαν να συμπεριλάβουν την παρουσίαση καταλόγου ελληνικών λέξεων σε ευρεία χρήση στα Νορβηγικά, δείχνοντας πως η Ελληνική είναι αναπόσπαστο τμήμα του νορβηγικού λεξιλογίου.

Ο Πρέσβης κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης καλωσόρισε εγκάρδια την αντιπροσωπεία μαθητών του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο κι ευχαρίστησε θερμά τον Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων κ. Νίκο Γαβριηλίδη, τους εκπαιδευτικούς, και κυρίως τα παιδιά για το αξιοθαύμαστο έργο που επιτελείται στο Σχολείο. Με πλήρη συναίσθηση του θεσμικού ρόλου που ο Πρέσβης μιας χώρας όπως η Ελλάδα οφείλει να έχει, ως οικοδεσπότης επεσήμανε στα παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους του Σχολείου, ότι «αυτό το οίκημα είναι το σπίτι της Ελλάδας, ανοιχτό και πάντοτε φιλόξενο».

Απευθυνόμενος σε όλους τους προσκεκλημένους ο κ. Χαρλαύτης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν μου επιτρέπετε να πω δυο λόγια στα αγγλικά για όσους δεν μιλούν ελληνικά, θεωρητικά τουλάχιστον, διότι στην πραγματικότητα μιλούν ελληνικά, απλώς δεν το γνωρίζουν: Είναι αναρίθμητες οι ελληνικές λέξεις που υπάρχουν στο λεξιλόγιο κάθε γλώσσας όλων των χωρών του δυτικού πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα είναι η βάση επάνω στην οποία χτίστηκε ο δυτικός πολιτισμός. Όλες οι σύγχρονες επιστήμες έχουν τις ρίζες τους στην ελληνική σκέψη και την ελληνική φιλοσοφία».

Έχει δίκιο ο Έλληνας Πρέσβης. Η ελληνική ποίηση δεν περιγράφει απλώς τον κόσμο: με την αέναη καινοτομία των πολύπλοκων γλωσσικών δομών, της μορφολογίας που η ηχώ και η φαντασία των ελληνικών λέξεων προβάλλει, αποκαλύπτει το ίδιο το νόημά του. Με τη διαλεκτική των αποφάνσεων και καταφάσεων, γέννημα του ελληνικού τρόπου σκέψης και αντίληψης περί του κόσμου και του επέκεινα, πιστοποιείται για την ελληνική γλώσσα αυτό που ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν γράφει στις Φιλοσοφικές Έρευνες του: «Όλα κυοφορούνται μέσα στη γλώσσα». Είναι μάλιστα, αξιοσημείωτη σύμπτωση το γεγονός ότι ο ξεχωριστός αυτός Αυστριακός φιλόσοφος του 20ού αιώνα, τις πρώτες σημειώσεις που οδήγησαν στη συγγραφή του κλασικού έργου του Tractatus Logico–Philsophicus, το οποίο κορυφώνεται στην περίφημη πρόταση «Για όσα δεν μπορεί να μιλήσει κανείς, πρέπει να σιωπά», τις έγραψε σε μια καλύβα, εδώ στη Νορβηγία. Οπότε και το ότι τιμούμε στο Όσλο τη μοναδική γλώσσα που κατόρθωσε να θέσει τόσο λαγαρά τα όρια των καταφάσεων και να δείξει στους ανθρώπους τον «τόπο» των αποφάνσεων, έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία.

Στο πνεύμα αυτό, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο, κ. Νίκος Γαβριηλίδης, τόνισε ότι η αδιάκοπη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, η οποία πιστοποιεί και την πολυχιλιετή πορεία του Ελληνισμού, είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Υπογραμμίζοντας τον οικουμενικό χαρακτήρα της Ελληνικής, αναφέρθηκε στη θεμελιώδη επιρροή της στις άλλες γλώσσες και την καθοριστική συμβολή της στη διαμόρφωση της παγκόσμιας φιλοσοφίας και τέχνης. Τόνισε την ευθύνη της νέας γενιάς των Ελλήνων και της Ελληνικής Διασποράς να διατηρήσουν ζωντανή τη γλώσσα, όχι ως δεδομένο, αλλά ως συνειδητή επιλογή και πολιτισμική παρακαταθήκη. Ενώ, καταληκτικά, παρομοίασε την Ελληνική ως την Ωραία Ελένη της Τροίας: απαιτητική, γοητευτική και διαχρονικά αγαπημένη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η εκδήλωση εορτασμού στο Όσλο της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας, ανέδειξε στο πρόσωπο του Πρέσβη το ευτυχές γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει μια νέα γενιά διπλωματών που εμφορούνται από την αίσθηση χρέους προς την πατρίδα και ευθύνης προς την Υπηρεσία τους. Η Νορβηγία είναι χώρα με πολλές ομοιότητες με την πατρίδα μας, τόσο σε επίπεδο ιστορικό όσο και σύγχρονο, όπως έχουμε τονίσει κατ᾽ επανάληψη. Είναι επομένως κρίσιμο για την Ελλάδα να ενισχύσει και να αναπτύξει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις με την πλούσια αυτή σκανδιναβική χώρα. Οι δυνατότητες διμερούς συνεργασίας είναι τεράστιες. Αρκεί να λάβει κανείς υπ᾽ όψιν απλώς και μόνον το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δεν διαθέτει Εμπορικό Ακόλουθο στη διπλωματική αντιπροσωπεία της στη χώρα με το μεγαλύτερο δημόσιο επενδυτικό ταμείο στον κόσμο!

Επιπλέον, η οικονομική και κοινωνική κρίση που εξακολουθεί να προκαλεί καταστροφική αφαίμαξη (brain drain) της ελληνικής κοινωνίας, έχει ως αποτέλεσμα τον υπερτριπλασιασμό των Ελλήνων που έχουν εγκατασταθεί στη Νορβηγία κατά τα τελευταία 15 χρόνια. Οπότε, η παρουσία ενός ικανού εκπροσώπου της Ελλάδας στο Όσλο είναι πλεονέκτημα για την ιστορικά διαμορφούμενη ελληνική κοινότητα της Νορβηγίας. Αρκεί να λάβει κανείς υπόψιν ότι στο ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 φοιτούν στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο περισσότερα από 120 παιδιά, με τις διδακτικές ανάγκες να αυξάνονται συνεχώς.

Τον εορτασμό της 9ης Φεβρουαρίου τίμησαν με την παρουσία τους ο κ. Silvio Bär, καθηγητής κλασσικών σπουδών και αρχαίας ελληνικής ποίησης στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, η κ. Σοφία Μαρία Γιουρούκου, Αναπληρώτρια Αρχής, και ο κ. Κωνσταντίνος Προκάκης, Σύμβουλος Επικοινωνίας στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο, οι εκπαιδευτικοί Βασιλική Χριστοπούλου και Μελιάννα Πουλαστίδη, δασκάλες του Ελληνικού Σχολείου Όσλο, οι πρώην Πρόεδροι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Αντώνιος Κουμουρίδης και Βαλεντίνος Κογκέζος, τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου, Έλληνες και λοιποί ερευνητές και επιστήμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, γονείς των μαθητών του σχολείου, και το προσωπικό της Πρεσβείας.

Πηγή:

https://www.neakriti.gr/koinonia/2162144_istoriki-stigmi-sto-oslo-o-protos-episimos-eortasmos-tis-pagkosmias-imeras?amp

Σαχίνης – Σμαραγδής – Παύλος: «Η δολοφονία του Καποδίστρια είναι αυτοκτονία του Ελληνισμού» [Video]

Στιγμιότυπο από την Εκπομπή ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ, με τον Γιώργο Σαχίνη και καλεσμένο τον Γιάννη Σμαραγδή, για την ταινία «Καποδίστριας», Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025.

Στο ακόλουθο βίντεο μπορείτε να παρακολουθήστε την παρέμβασή μου στη χθεσινή (5/12/2025) εκπομπή της ΚΡΗΤΗ TV, «Αντιθέσεις» με τον Γιώργο Σαχίνη, στη συνέντευξη – έκπληξη με τον Ηρακλειώτη σκηνοθέτη της μεγάλης οθόνης Γιάννη Σμαραγδή, λίγα εικοσιτετράωρα μετά την εντυπωσιακή υποδοχή της νέας του ταινίας «Καποδίστριας» στη παγκόσμια πρεμιέρα της για τον Ελληνισμό στη Νέα Υόρκη και λίγες ημέρες πριν την πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες ανά την Ελλάδα.

ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ 5/12/2025. Πηγή: https://youtu.be/2jfQrhza7zI?si=-NAFWDGtbeCtfHFL

Ολόκληρη την εκπομπή ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ της Παρασκευής 5 Δεκεμβρίου 2025 με τον Γιώργο Σαχίνη και καλεσμένο του τον Γιάννη Σμαραγδή, σκηνοθέτη της ταινίας «Καποδίστριας», μπορείτε να την παρακολουθήσετε από το κανάλι της εκπομπής στο YouTube, εδώ:

https://youtu.be/2jfQrhza7zI?si=-NAFWDGtbeCtfHFL

Μήπως πρέπει να αγιοκαταταχθεί ο Ιωάννης Καποδίστριας;

Ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας. Στιγμιότυπο από την ομώνυμη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή. Πανελλήνια Πρεμιέρα ανήμερα τα Χριστούγεννα 2025.

Καθώς έχουμε ήδη εισέλθει στον Δεκέμβριο στα φετινά Χριστούγεννα του οποίου οι Έλληνες απανταχού της γης αναμένουν αδημόνως μαζί με τη Σάρκωση του Χριστού το νέο έργο του σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή «Καποδίστριας», μελετώ περί του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος, Ιωάννη Καποδίστρια, εξ αφορμής πρόσκλησης που έλαβα να μιλήσω σχετικά.

Το τρέιλερ της ταινίας «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή. Πηγή: https://youtu.be/O2fN_tYQPJ4

Γνωρίζω ότι ο τίτλος του παρόντος ενδεχομένως ξαφνιάσει ή και ξενίσει ορισμένους.

Εύλογο, καθώς ο λόγος συγγραφής του ξάφνιασε ιδιαίτερα ακόμη και τον γράφοντα.

Η εργογραφία περί το πρόσωπο του μεγάλου αυτού Ορθόδοξου Έλληνα Κυβερνήτη είναι πολύ μεγάλη.

Επειδή όμως τα τελευταία χρόνια τρέφω ιδιαίτερη συμπάθεια (εδώ οι λόγοι της συμπάθειας αυτής) στον βρετανό διαπρεπή ακαδημαϊκό, ιστορικό, στρατιωτικό και πράκτορα των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών Christopher Montague (Monty) Woodhouse, που ως υπαρχηγός της Δύναμης Harling συμμετείχε στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, στράφηκα στις μελέτες του.

Στο ευσύνοπτο πόνημά του [C. M. Woodhouse, The Greek War of Independence, London: Hutchinson’s University Library, 1952] πέφτω μετ᾽ εκπλήξεως σε μια εντυπωσιακή υποσημείωση του Woodhouse, στο πλαίσιο αναφοράς του στη σημασία της απόφασης της Τρίτης Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας το 1827 και τη συνακόλουθη αποστολή τριανδρίας στη Γενεύη προκειμένου να διαβιβάσει στον Καποδίστρια πρόσκληση της Εθνοσυνέλευσης να αναλάβει τη διακυβέρνηση του εμβρυακού ελληνικού κράτους.

Εκεί λοιπόν ο Γούντχαουζ αναφέρεται σε μια άλλη τριανδρία, την τριμελή προσωρινή επιτροπή στην οποία ανέθεσε η Εθνοσυνέλευση ανώτατες εκτελεστικές αρμοδιότητες μέχρι την άφιξη του Καποδίστρια, καθώς δεν ήταν βέβαιο ότι θα δεχόταν ο ίδιος να αναλάβει τη διακυβέρνηση.

Αυτής της τριμελούς προσωρινής διοικούσας επιτροπής κατονομάζει ο Γούντχαουζ ως μέλος τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, και προσθέτει χαρακτηριστικά ότι επρόκειτο για τον «γιό του Πετρόμπεη, ο οποίος βοήθησε να δολοφονηθεί ο Καποδίστριας το 1831».

Μη ών ειδικός ιστορικός επιστήμονας και δη με ερευνητικό αντικείμενο την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης και του πρώτου (και μοναδικού) Κυβερνήτη της Ελλάδος, συγκλονίστηκα στη θέα αυτής της ταυτοποίησης: διότι ως άμεσος συνειρμός αμέσως ανέκυψε στον νου μια άλλη, τριπλή, μολονότι αναλογική, ταυτοποίηση.

Αναφέρομαι φυσικά, στην είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα και τη μετά τέσσερεις ημέρες αρχή της προδοσίας και του Πάθους Του.

Τότε, ο περιούσιος λαός των Ιουδαίων, δηλαδή το σκλαβωμένο από τον Θάνατο του Όφεως γένος των ανθρώπων, ζητωκραύγαζε πανηγυρικά υποδεχόμενος στην Ιερουσαλήμ την Κυριακή των Βαΐων τον Μεσσία, αυτόν τον οποίο πίστευε ότι ερχόταν για να αποκαταστήσει την επίγεια βασιλεία του, κατά την επαγγελία της Διαθήκης του Ισραήλ.

Τέσσερεις ημέρες αργότερα, ωστόσο, γινόταν η Προδοσία και ακολουθούσε το Πάθος με το «άρον άρον σταύρωσον αυτόν», από εκείνους που λίγες ημέρες πριν υποδέχονταν τον Χριστό μετά βαΐων και κλάδων!

Τώρα, το έτος 1827, το σκλαβωμένο Γένος των Ελλήνων απέστελλε, δια της Εθνοσυνελεύσεώς του πρόσκληση και υποδεχόταν ανήμερα της ονομαστικής εορτής του (7 Ιανουαρίου 1828) στο Ναύπλιο «μετά βαΐων και κλάδων» τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδος, Ιωάννη Καποδίστρια.

Και κατά μια συγκλονιστική σύμπτωση με την εβδομάδα του Πάθους του Χριστού, σχεδόν τέσσερεις χρόνους μετά από την έλευσή του στο Ναύπλιο, τον δολοφονεί.

Επιπλέον, τραγική συμπτωματική ομοιότητα, αυτός που με σφαίρα τον αποτελείωσε ήταν ο ίδιος ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης (ο οποίος όπως αναφέραμε ότι επισημαίνει ο Γούντχαουζ είχε τοποθετηθεί στην τριμελή προσωρινή διοικούσα επιτροπή) εκείνη την φθινοπωρινή Κυριακή, 27 του Σεπτεμβρίου 1831 (9 Οκτωβρίου με το νέο ημερολόγιο), κατά την έξοδο του Κυβερνήτη από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο, μετά την Θεία Λειτουργία.

Όταν ο Χριστός κρινόταν, του ζήτησαν να αποδείξει τη Θεότητά Του με το να αιτηθεί από τον Πατέρα στρατιές Αγγέλων να Τον υπερασπιστούν.

Όταν ο Καποδίστριας εισήλθε στο στάδιο της δικής του κρίσεως, του προτάθηκε να του αναθέσουν σώμα υπερασπιστών, κι αυτός αρνήθηκε, διατηρώντας μόνον δύο συνοδούς εις εκ των οποίων ανάπηρος.

Σαφώς, σε αυτό το επίπεδο θεωρίας των πραγμάτων, το πρόβλημα δεν είναι ο συγκεκριμένος άνθρωπος, ο γιος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Εξάλλου, ούτε ο Ιούδας ήταν το πρόβλημα. Αλλά η πτωτική κατάσταση των ανθρώπων την οποία πιστοποιεί η ύπαρξη Αγίων καθ᾽ ομοίωσιν Χριστού Μαρτύρων.

Οπότε και όλα τα ανωτέρω φανερώνουν με αναπάντεχη σαφήνεια τη Χριστοείδεια του μοναδικού αυτού ανδρός ο οποίος προσφέρθηκε, κυριολεκτικά ως αμνός άκακος, στον ελληνορθόδοξο λαό του Θεού, έξι, επτά χρόνια μετά την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Και φυσικά, είναι έργο των όντως Φιλοχρίστων και Φιλελλήνων ειδικών ιστορικών, να πιστοποιήσουν αυτό που στον Φιλόχριστο ελληνικό λαό είναι δεδομένο και σαφές, την έμπρακτη αγάπη του Ιωάννη Καποδίστρια για το πρόσωπο του Χριστού.

Αγάπη, η οποία τον οδήγησε στη θυσία.

Αγάπη, την οποία επιμαρτυρούν αν όχι τα λόγια του (καθώς αυτά δεν μπορούν ενδεχομένως να εξακριβωθούν, όπως το: “…ἐν παντὶ τῷ ἔργῳ μου ἐπὶ τῷ λαῷ μου, ὁ Χριστός ἡγεῖται τὰς πράξεις μου…”), ασφαλώς τα έργα του: η αυστηρή εγκράτεια, η συχνή προσευχή, η ενίσχυση της Εκκλησίας, η επαναλειτουργία μοναστηριών μετά τον Αγώνα, η υποστήριξη ιερέων και πνευματικών διδασκάλων στην αναγέννηση του λαού, η φροντίδα ορφανών, πτωχών κι ασθενών, η δημιουργία σχολείων κι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με χριστιανική αγωγή και η αυτοθυσία του για τον λαό του Θεού που κάποιοι άλλοι συναγωνιστές του εξέγειραν λίγο νωρίτερα «για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία».

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω κατανοούμε πολύ καλά τον λόγο που ο Γιάννης Σμαραγδής, ο μεγάλος αυτός εν ζωή Κρής δημιουργός, ζήτησε προσωπικά από τον Οικουμενικό Πατριάρχη μας Βαρθολομαίο να προχωρήσει η Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στην αγιοκατάταξη του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

Καθίσταται σαφές γιατί αυτό είναι απολύτως εύλογο.

Δημοσιεύθηκε στη Romfea.gr, και αναδημοσιεύθηκε σε ειδησεογραφικούς ιστοτόπους όπως: newsbreak.gr, neakriti.gr, geopolitico.gr.

Πηγή:

https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/73408-mipos-prepei-na-agiokatataxthei-o-ioannis-kapodistrias

Γιατί ο Καποδίστριας πρέπει να αγιοκαταταχθεί από τον Οικουμενικό Πατριάρχη
Μήπως πρέπει να αγιοκαταταχθεί ο Ιωάννης Καποδίστριας;

https://www.neakriti.gr/apopseis/2151382_mipos-prepei-ontos-na-agiokatatahthei-o-kybernitis-ioannis-kapodistrias-apo-ton

Η πολιτική και η θεολογική πτυχή του έργου του Διονύση Σαββόπουλου *

Με αφορμή την κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου, ορισμένες σκέψεις για τον μεγάλο αυτόν Έλληνα, δηλαδή τον όντως Έλληνα.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος. Φωτογραφία από τη σελίδα του στο Facebook.

Τούτες τις στιγμές που στην Ελλάδα, στον Μητροπολιτικό Ναό των Αθηνών, λαμβάνει χώρα η εξόδιος ακολουθία του, και με αφορμή την κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου, σημειώνω ορισμένες σκέψεις για τον μεγάλο αυτόν Έλληνα, δηλαδή έναν όντως Έλληνα.

Τον Διονύση Σαββόπουλο τον πρωτογνώρισα με αφορμή τη συναυλία του στην Ξάνθη μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη, στην περιοδεία που έκανε κατά την κυκλοφορία του δίσκου «Το κούρεμα». Είχαν φροντίσει οι γονείς μου να μας πάνε στο Δημοτικό Αμφιθέατρο της Ξάνθης εκείνη τη βραδιά, νομίζω ήταν τέλη του ᾽89, αρχές του ᾽90, δεν θυμάμαι ακριβώς.

Οι ίδιοι γνώριζαν την αξία του Σαββόπουλου: επί αρκετά χρόνια επιμελούνταν και παρουσίαζαν εκπομπή στο Ραδιόφωνο της ΦΕΞ [Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης], στην Ξάνθη, με τα τραγούδια του Νιόνιου να έχουν την τιμητική τους. Και είχαν την τιμητική τους διότι δεν ήταν απλώς τραγούδια. Αλλά πλούτος λογοτεχνίας, φιλοσοφίας, ποίησης, ανθρωπολογίας, κοινωνιολογίας, συμπυκνωμένης εμπειρίας Ελληνισμού, και οδοδείκτες. Με μια φράση, είναι φορείς και φορτίο του Ελληνικού πνεύματος στη συνέχεια και ολότητά του, από τον Όμηρο ως τους Πατέρες της Εκκλησίας, κι ως τον Παπαδιαμάντη, τον Ελύτη, τον Σεφέρη και όλους τους άλλους.

«Φορτηγό», «Το Περιβόλι του Τρελού», «Μπάλλος», «Το Βρώμικο Ψωμί», «Δέκα Χρόνια Κομμάτια», «Η Ρεζέρβα», «Τραπεζάκια Έξω», όλα αυτά είχαν προηγηθεί του Κουρέματος, και είχαν ήδη προλάβει να τυπωθούν αμέτρητοι στίχοι τους και μελωδίες στη μνήμη και την ψυχή ενός μικρού παιδιού, που επιπλέον είχε την τύχη να ακούει εβδομαδιαία τους γονείς του στο ραδιόφωνο να αναπτύσσουν μια πρωτότυπη φιλοσοφία κι ερμηνευτική αποκωδικοποίηση του ελληνικού τραγουδιού όπως αυτή έβγαινε αβίαστα μέσα από την τεράστια, ήδη, έως τότε, προσφορά του «Νιόνιου», αλλά και άλλων μεγάλων, του Μίκη, του Μαρκόπουλου, και ούτω καθεξής.

Αυτό που θυμάμαι ωστόσο, να μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση ήδη με τη θέα της αφίσας εκείνες τις ημέρες πριν τη συναυλία στην Ξάνθη, ήταν το ίδιο το κούρεμα του Σαββόπουλου, το οποίο αργότερα ερμήνευσα ως ένα ακόμη βήμα αυτοέκθεσής του, και «απογύμνωσης» του καλλιτέχνη, ο οποίος φαινόταν να μην θέλει να μείνει δέσμιος ούτε καν του προσωπείου και του ρόλου που είχε με μαεστρία κτίσει και με τα οποία είχε ήδη καθιερωθεί επί δεκαετίες στην ελληνική κοινωνία. Θυμάμαι ότι εκείνη η συναυλία περιείχε άπειρη πληροφορία, ρουφούσα κάθε της δευτερόλεπτο.

Τι θα θυμάμαι από τον Σαββόπουλο

Δεν ήταν μόνον η φιγούρα του ίδιου του κουρεμένου Διονύση που ομολογούσε ότι ο γιος του πάει στον Στρατό ενώ αυτός δεν πήγε, μον᾽ πήγε κι απαλλάχτηκε κι εντέλει μετάνιωσε. Διότι καλύτερα στο στράτευμα παρά στους λουφαδόρους. Ούτε η άκρως γοητευτική στα μάτια, τα αυτιά και την ψυχή του μικρού εαυτού μου τότε, Ελευθερία Αρβανιτάκη που ήταν μαζί του στην περιοδεία. Ούτε το εναρκτήριο σάλπισμα της συναυλίας με εκείνη τη θριαμβευτικά μεγαλόπρεπη, πανηγυρικής ομολογίας και σοβαρότητας, αφοριστική διακήρυξη: «Μην περιμένετε αστειάκια και σάτιρες, γνωστοί μου ξένοι…».

Ούτε φυσικά οι «Κωλοέλληνες», αυτό το αφοπλιστικό άσμα κυνικής ειλικρίνειας, ομολογίας και προφητείας, για τις μελαμψές κοντοπόδαρες φυλές, τα τζάκια, και τα μαγαζάκια που λυμαίνονται και καταστρέφουν το σπίτι τους, την Ελλάδα, καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Ήταν όλα αυτά και άλλα, αλλά κυρίως δύο στιγμές, μια πολιτικής και μια θεολογικής τάξεως.

Η πρώτη, η πολιτική, όταν έπαιξε «Το Μητσοτάκ», αυτό το παράξενο, απόλυτα αινιγματικό για το παιδικό μου μυαλό καταγγελτικό άσμα για έναν άνθρωπο μουλιάπα, χαρά Θεού, άσμα το οποίο, όπως και πολλά άλλα, έθετε τα θεμέλια της ερμηνείας κι επαλήθευσής του στο μέλλον. Το μέλλον που τώρα είναι παρόν.

Η δεύτερη, η θεολογική, και γι᾽ αυτό βαθιά οντολογική και ανθρωπολογική, όταν πρωτάκουσα σε εκείνη τη συναυλία τον στίχο: «Ο άντρας και η γυναίκα δεν είναι ίσοι, γιατί απλούστατα η γυναίκα είναι ανώτερη. Γι’ αυτό και η κυρά Άσπα του Διονύση, πάντα υποχωρώντας τον καθοδηγεί».

Έχουν περάσει έκτοτε κάτι παραπάνω από 35 χρόνια, κι ακόμη δεν έχω βρει στη σύγχρονη ελληνική ποίηση παρόμοιο στίχο που να συμπυκνώνει με τέτοια δυναμική ρηξικέλευθης διαλεκτικής ερμηνείας την πεμπτουσία της Ελληνορθόδοξης ασκητικής εμπειρίας και παράδοσης: πώς και γιατί το ανώτερο κενώνει και υποτάσσει τον εαυτό του για χάρη των κατωτέρων. Πώς ο αληθινά ισχυρός είναι ο ταπεινότερος όλων, όχι με μια ηθική, ηθικιστική, δικανική αντίληψη. Αλλά πραγματικά, οντολογικά, διότι έτσι λειτουργούν τα πράγματα αυτού του κόσμου που έφτιαξε ο Θεός.

Και είναι εντυπωσιακό, που σήμερα, την μέρα της κηδείας του Διονύση Σαββόπουλου τούτη την ώρα, σε ένα Μοναστήρι της Θράκης τελείται το σαρανταήμερο μνημόσυνο του Γέροντα Βασίλειου Ιβηρίτη. Του οποίου τα κείμενα είναι εντυπωσιακό θεολογικό επισφράγισμα αυτής της αλήθειας που είδε ο Διονύσης Σαββόπουλος από το δικό του δρόμο, και την εξέφρασε ως έτερος κήρυκας του Λόγου. Φεύγουν οι μεγάλοι αντάμα, φαίνεται, ωσάν ο ένας ν᾽ ανοίγει τον δρόμο και μετά να φροντίζει να παραλαμβάνει τον άλλον, τον φίλο του προς τη Βασιλεία. Το άξιζε αυτό ο κυρ – Διονύσης, διότι γνώριζε και κήρυττε ότι ο αληθινός εαυτός σου είναι ο άλλος.

Φύσα Θάλασσα πλατιά, να πάρεις τον Διονύση μας στα Πέρα Μέρη, εκεί απ᾽ όπου έρχεται το Αγέρι που όπου θέλει πνέει…

*Το κείμενο αυτό γράφηκε στο Όσλο, την ώρα που στον Μητροπολιτικό Ναό των Αθηνών ελάμβανε χώρα η εξόδιος ακολουθία του Διονύση Σαββόπουλου, το Σάββατο 25 Οκτωβρίου 2025. Δημοσιεύθηκε στο NewsBreak.gr με τίτλο «Για τον Διονύση Σαββόπουλο», και στο SLpress.gr στην παρούσα μορφή με την επιμέλεια του Σταύρου Λυγερού. Εδώ έχω ενσωματώσει χρήσιμους υπερσυνδέσμους στα τραγούδια που παραπέμπω ή υπονοώ, και αλλού, για διευκόλυνση του αναγνώστη.

Πηγές:

Η πολιτική και η θεολογική πτυχή του έργου του Διονύση Σαββόπουλου
Για τον Διονύση Σαββόπουλο

Με αφορμή την ταινία «Καποδίστριας»: Ο Ιωάννης Καποδίστριας και οι Εχθροί του

“Αυτή είναι η παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια. Μια αφύπνιση κίνδυνος –θάνατος για όσους λειτουργούν ως έπαρχοι με το αζημίωτο σε μια …μικρή γωνιά της οθωμανικής αυτοκρατορίας και του μεγάλου ψεύδους, έχοντας ήδη τουρκέψει ή φραγκέψει, ή, χειρότερα, μη έχοντας υπάρξει Έλληνες ουσιαστικά ποτέ.”

Είδα, όπως ήδη αμέτρητοι Έλληνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, το κινηματογραφικό δείγμα, trailer σε σκοτωμένα ελληνικά, της πολυαναμενόμενης ταινίας «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή για τον συνονόματό του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο και μοναδικό Κυβερνήτη της Ελλάδος μετά το 1821. 

Το είδα δύο φορές. Την πρώτη αυτονοήτως, όπως θα έπραττε κάθε Έλληνας που κουβαλάει ελληνικά μυαλά στο κεφάλι του. Τη δεύτερη, όταν ενημερώθηκα για τις αιτιάσεις ενός συνήθους υπόπτου, από τις ημέρες της φαιδράς Επιτροπής Αγγελοπούλου για τους εορτασμούς των 200 ετών από την Επανάσταση, που είχε διορίσει ο Πρωθυπουργός ή καλύτερα αυτοί που κρύβονται πίσω του, συναδέλφου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του Αριστείδη Χατζή.

«Συνήθους υπόπτου», καθώς κάποια ανεξέλεγκτη, καθαρά ψυχολογική ελπίζω, ανάγκη του όχι μόνο να επιβάλει ανιστορική ερμηνεία ιστορικών γεγονότων αλλά και να επανα-ταυτοποιήσει τα ίδια τα γεγονότα, τον έχουν οδηγήσει πάλιν και πολλάκις σε ανεπανάληπτα μαργαριτάρια. Με κορυφαίο τον προ πενταετίας λίβελό του κατά του Γεώργιου Καραϊσκάκη, που ο ανόητος χειριστής των κοινωνικών δικτύων της Επιτροπής Greece 2021 είχε ανεβάσει τότε στο διαδίκτυο για χρόνο ικανό ώστε να ξεσπάσει σάλος τέτοιος που επέβαλε στη Γιάννα Αγγελοπούλου την κατάθεση δημόσιας απολογίας σε συνέντευξη Τύπου.

«Φαιδράς Επιτροπής Αγγελοπούλου», διότι αποδείχθηκε καθ᾽ όλη τη διάρκεια του 2020 και 2021 ότι παρά τα εκ του αντιθέτου λεγόμενα κύρια αποστολή της ήταν η επιβολή στην ελληνική κοινωνία του εθνομηδενιστικού αφηγήματος περί της Ελληνικής Επανάστασης ως ορόσημου γενέσεως ενός νέου Έθνους. Αφήγημα που υπηρετήθηκε δεόντως από αγγλοσάξονες και εγχώριους – εξαρτώμενους συνειδητά ή ασυνείδητα από το εξωτερικό – «στοχαστές» και διανοούμενους, οι οποίοι κατά μυστηριώδη τρόπο ασπάζονται τη φαεινή κατανόηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη περί της Ελλάδας ως «μικρής οθωμανικής επαρχίας» που μετατράπηκε σε «ομοιογενές εθνικό κράτος».

Το θέμα μου φυσικά δεν είναι ο προαναφερθείς συνάδελφος, ο οποίος τυγχάνει να είναι ερασιτέχνης εκφραστής μιας νεκρής ιστορικής επιστήμης.

«Νεκρής», διότι επιδιώκει να καταδικάσει τους Έλληνες και τον Ελληνισμό στον θάνατο της ενθαδικότητας και της κλειστής μεταφυσικής του Δυτικού αυτολυτρωτικού, δηλαδή αυτοκαταστροφικού, πνεύματος. Ενός πνεύματος το οποίο μισεί τη μοναδική στην ιστορία, και ευεργετική για όλη την ανθρωπότητα, ταύτιση του Ελληνισμού με την όντως Ελευθερία και Αλήθεια.

«Ερασιτέχνης», διότι σήμερα υπερασπίζεται τον Καποδίστρια από «τσαρλατάνους» (του σκηνοθέτη Σμαραγδή συμπεριλαμβανομένου), ενώ ως συνδαιτημόνας της Επιτροπής Αγγελοπούλου τον ανεβοκατέβαζε ως «τύραννο». Κι ας διαφωνούσε σε αυτό ακόμη και ο Βρετανός Christopher (Monty) Woodhouse που ως υπαρχηγός της Δύναμης Harling συμμετείχε στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, το Νοέμβριο του 1942.

Ο διαπρεπής αυτός κλασικιστής της Οξφόρδης (που υπηρέτησε μετά τον πόλεμο ως γραμματέας της Βρετανικής Πρεσβείας στην Αθήνα με πολύτιμο ρόλο για λογαριασμό των Βρετανικών μυστικών υπηρεσιών στη Μέση Ανατολή και την Περσία) δεν είχε το ίδιο «θάρρος» με ορισμένους εγχώριους καλοθελητές να ομολογήσει τον Καποδίστρια ως τύραννο. Αντιθέτως, ήταν ίσως ο πρώτος Βρετανός στον 20ό αιώνα που τόλμησε, στην ομώνυμη μνημειώδη και ογκωδέστατη μελέτη του, όχι μόνο να αναγνωρίσει τον Κυβερνήτη ως «Θεμελιωτή της Ελληνικής Ανεξαρτησίας» αλλά και να τον υπερασπιστεί έναντι του θανάσιμου μίσους που του έτρεφε ο Αδαμάντιος Κοραής, όπως έχω γράψει σχετικά παλαιότερα.

Το αν αυτό οφείλεται ενδεχομένως και σε τύψεις του Woodhouse για τον βρώμικο ρόλο των Άγγλων στη δολοφονία του Καποδίστρια, δεν το γνωρίζω. Το βέβαιο είναι ότι, ενώ ορισμένοι φιλέλληνες διάκεινται με ειλικρινή συμπάθεια προς την τραγική προσωπικότητα του Κυβερνήτη, κάποιοι συνέλληνες χύνουν κροκοδείλια δάκρυα ομνύοντας τον «συστηματικό εξευτελισμό της μνήμης του από τσαρλατάνους».

Σκόπιμα η κεφαλίδα του παρόντος συνιστά παράφραση του τίτλου του κλασικού έργου του Karl Popper. Προφανώς σήμερα πολλοί, όχι μόνον Άγγλοι – όπως σωστά βάζει ο Σμαραγδής τον Καποδίστριά του να λέει στην ταινία ότι θέλουν τον θάνατό του – είναι άκρως θορυβημένοι από το γεγονός ότι, επιτέλους, φέτος τα Χριστούγεννα προσφέρεται στους Έλληνες μια εκρηκτική στιγμή πνευματικής ανάτασης και ηθικής αναδιάταξης. Αυτό φοβούνται, γι᾽ αυτό κι επιχειρείται αποδόμηση ολόκληρης ταινίας μέσω δίλεπτου δείγματος.

Σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου βιάζεται εκ νέου η εμμονή των Ελλήνων στου Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία, από τον πνεύμα της υποταγής, της υποτέλειας, της ιδιοτέλειας, της ανελευθερίας και της εφαρμοσμένης τυραννίας – νεοφιλελεύθερης ή κομμουνιστικής – που οδηγούν μαθηματικά στην απώλεια του ανθρώπινου αυτεξουσίου και συνακόλουθα της εθνικής κυριαρχίας, είναι θαύμα που ο Γιάννης Σμαραγδής ολοκλήρωσε τον «Καποδίστριά» του. Τον ευχαριστούμε πολύ γι᾽ αυτό!

Όχι διότι μας παρέχει κάποια νέα, άγνωστα ιστορικά δεδομένα που ανυπομονούσαμε να αποκτήσουμε. Αυτό εμένα, τουλάχιστον, δεν με ενδιαφέρει. Αλλά διότι μετά από αμέτρητες δυσκολίες που αντιμετώπισε προς την ολοκλήρωση του έργου, προσφέρει στον ελληνικό λαό και τους απανταχού φιλέλληνες ένα πολύτιμο δώρο ζωτικής σημασίας: τη φλόγωση της αφύπνισης του Γένους των Ελλήνων στην περιοχή της Ελευθερίας όλων των ανθρώπων, στον Τρόπο της Επ–Ανάστασης, δηλαδή της αυτοθυσίας.

Αυτή είναι η παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια. Η επαναφορά της προσωπικής και συλλογικής μνήμης του ποιοί είμαστε και πού πηγαίνουμε, για να θυμηθώ τον αφορισμό του Διονύση Σαββόπουλου στο Τσάμικό του. Μια αφύπνιση κίνδυνος –θάνατος για όσους λειτουργούν ως έπαρχοι με το αζημίωτο σε μια …μικρή γωνιά της οθωμανικής αυτοκρατορίας και του μεγάλου ψεύδους, έχοντας ήδη τουρκέψει ή φραγκέψει, ή, χειρότερα, μη έχοντας υπάρξει Έλληνες ουσιαστικά ποτέ.

Δημοσιεύθηκε στο Newsbreak.gr και το Geopolitico.gr τη Δευτέρα 20- και την Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025, αντίστοιχα, και στη Νέα Κρήτη, την Τετάρτη 22/10.

Πηγές:

Ο Ιωάννης Καποδίστριας και οι εχθροί του
Aφύπνιση πριν τον θάνατο! Η επαναφορά της προσωπικής και συλλογικής μνήμης από την ταινία Καποδίστρια

https://www.neakriti.gr/apopseis/2144261_o-ioannis-kapodistrias-kai-oi-ehthroi-toy?amp