Ένας χρόνος Διακήρυξης των Αθηνών στα Ελληνοτουρκικά

Σφικτός εναγκαλισμός Γεραπετρίτη – Φιντάν, Αθήνα, 8 Νοεμβρίου 2024

Ο Παναγιώτης Παύλος με τον Πάρη Καρβουνόπουλο στο Militaire Channel σε έναν απολογισμό του 2024 στα Ελληνοτουρκικά, Παραμονή Χριστουγέννων 2024

Πάρης Καρβουνόπουλος: Καλωσορίζουμε τον κύριο Παναγιώτη Παύλο, από το χιονισμένο Όσλο. Χριστούγεννα με χιόνι, τί πιο ωραίο, κ. Παύλο! Αλλά η συζήτηση που θα κάνουμε δυστυχώς δεν ταιριάζει με το πνεύμα των Χριστουγέννων. Θα συζητήσουμε τα ελληνοτουρκικά, τα οποία τα παρακολουθείτε, τα σχολιάζετε και τα γνωρίζετε πάρα πολύ καλά. Είχαμε μια κακή χρονιά στα ελληνοτουρκικά το 2024. Τί μπορούμε να περιμένουμε το 2025, με τα δεδομένα που έχουμε μέχρι στιγμής;

Παναγιώτης Παύλος: Χαίρετε κύριε Καρβουνόπουλε από το Όσλο, και ευχαριστώ για την πρόσκληση. Χρόνια Πολλά να ευχηθώ κι εγώ στους τηλεθεατές μας, και Καλά Χριστούγεννα! Όντως, όπως το λέτε, το 2024 ήταν μια χρονιά στην οποία είδαμε να επαληθεύονται αν όχι ενδεχομένως οι χειρότεροι φόβοι κάποιων, ο μέσος όρος πολλών όσων πολλές Κασσάνδρες είχανε – και είχαμε – προκαταγγείλει και προειδοποιήσει εν πάσει περιπτώσει.

Νομίζω ότι η ερώτησή σας για το 2025 είναι ιδιαίτερα σημαντική και έχει αξία, διότι μας αναγκάζει να κάνουμε ένα συνοπτικό απολογισμό της χρονιάς που πέρασε, που είναι ένας χρόνος Διακήρυξης των Αθηνών. Σ᾽ αυτή τη χρονιά είχαμε, να το πω έτσι, σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής ένα κρεσέντο το οποίο θα έλεγα οδήγησε με εξωφρενικούς ρυθμούς, με φρενήρεις ρυθμούς, σε μια διαδικασία έκφρασης της επιμονής των ελλαδικών πολιτικών ελίτ για λύση της μιας και μόνης διαφοράς. Ακούσαμε δηλώσεις απύθμενου κάλλους και από τον Υπουργό Εξωτερικών αλλά εσχάτως και από τον Πρωθυπουργό, οι οποίες βέβαια – και θα έρθουμε σε αυτό αργότερα – είχανε μια, εγώ θα πω, προσωρινή παύση στο περιθώριο του Συνεδρίου του Βήματος για τα 50 χρόνια της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Κάσος: Δεύτερη Ίμια

Στο επίπεδο των γεγονότων και του πεδίου – γιατί στο τέλος της ημέρας αυτό είναι που μετράει και έχει αξία – νομίζω θα συμφωνήσουμε όλοι ότι υπάρχουν μια σειρά πράγματα που με την προστιθέμενη προβληματικότητα, να το θέσω έτσι, της Κάσου και όσα έγιναν εκεί στα τέλη του Ιουλίου μας κληροδοτούν δυσχέρειες που φοβάμαι ότι αν δεν υπάρξει ριζική αλλαγή νοός, ριζική αλλαγή νοοτροπίας και στάσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μέσα στο 2025, θα αντιμετωπίσουμε ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα. 

Την Κάσο την αναφέρω, διότι παρά τις προσπάθειες, τις φιλότιμες προσπάθειες και του ιδίου του Υπουργού Εξωτερικών, του κ. Γεραπετρίτη, αλλά και του Πρωθυπουργού, να πείσουν ότι δεν υπήρξε καμία υποχώρηση – θυμάστε, όλοι θυμόμαστε, αυτές τις εκπάγλου λογικού κάλλους δηλώσεις ότι δεν ηττηθήκαμε στην Κάσο, διότι αποσυρθήκαμε και αποσυρόμενοι δεν πολεμήσαμε και δεν χάσαμε, άρα κερδίσαμε. Αυτό είναι ένα επιχείρημα που πιστεύω θα πρέπει να διδάσκεται σε ακαδημίες πολέμου! Ούτε ο Σουν Τζου δεν το είχε φανταστεί να το διατυπώσει έτσι…

Αλλά το ζήτημα είναι ότι πλέον αυτές οι προσπάθειες της κυβέρνησης να πει στον ελληνικό λαό ότι όλα είναι καλώς ελεγχόμενα, κατέρρευσαν παντοιοτρόπως. Το κερασάκι στην τούρτα ήτανε οι δηλώσεις του Αντώνη Σαμαρά. Κι εδώ θα ήθελα να πω το εξής. Διότι παρατήρησα ότι σε πολύ κόσμο που έχει λόγο, ή εν πάσει περιπτώσει ασχολείται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με τα εθνικά θέματα αλλά όμως περισσότερο από μια κομματική σκοπιά, και κυρίως στο χώρο της Νέας Δημοκρατίας, η αντίδραση στη διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά ήτανε αυτή που καθόρισε τις αντιδράσεις, παρά η ουσία των λεγομένων του. Και φυσικά, όταν ο ίδιος επανήλθε στο συνέδριο του Βήματος και είπε τα όσα είπε και ανάγκασε τον Υπουργό των Εξωτερικών να αντιδράσει κατηγορηματικά, στην ουσία τον ανάγκασε να παραδεχθεί την ενοχή του. Διότι υπάρχουν κάποια σημεία, και ένα εξ αυτών είναι το ακόλουθο, τα οποία είναι πάρα πολύ κρίσιμα και χρήσιμα να τα έχουμε υπόψιν.

Ήτανε η πρώτη φορά που όταν ο Αντώνης Σαμαράς, έχοντας πλέον διαγραφεί για δεύτερη φορά στην πολιτική του καριέρα από τη Νέα Δημοκρατία, είπε τα όσα είπε για την ελληνική εξωτερική πολιτική, και επανέλαβε «να πάει σπίτι του ο Υπουργός». Εκεί δεν άφησε κανένα περιθώριο ότι υπήρξε όντως ζημία στην Κάσο, ότι ενεπλάκησαν οι Τούρκοι. Και ήξερε ότι τα έλεγε με στοιχεία. Και γι᾽ αυτό αναγκάστηκε ο Υπουργός των Εξωτερικών, ο κ. Γεραπετρίτης, την επομένη ημέρα σε συνέντευξη ραδιοφωνική να πει ούτε λίγο ούτε πολύ σταματήστε επιτέλους να χτυπάτε εμένα, διότι εγώ εκτελώ εντολές του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης.

Αυτό, βέβαια, θα πει κανείς, το έχει ξανακάνει ο Πρωθυπουργός ο ίδιος όταν κάλυψε τον κ. Γεραπετρίτη από τις Βρυξέλλες, (λέγοντας) ότι ο Υπουργός των Εξωτερικών εκτελεί τις δικές μου εντολές στα εθνικά θέματα. Τότε που έγινε το επεισόδιο με τους «πατριώτες της φακής», που για μένα είναι άλλη μια στρατηγική αποτυχία αυτής της κυβέρνησης: δεν βάζεις τον λαό σου απέναντι να τον χτυπήσεις διότι δεν αντέχεις άλλο μια σκληρή κριτική η οποία γίνεται βάσει πολύ σοβαρών ενδείξεων, αρκετές από τις οποίες επαληθεύονται και έχουν επαληθευθεί, αυτό έχει σημασία. Εκεί, λοιπόν, ο Πρωθυπουργός κάλυψε πλήρως τον υπουργό του. Και τώρα έγινε το αντίστροφο, αλλά όμως σε μια ένδειξη αδυναμίας, όπου ο Υπουργός των Εξωτερικών προσβαλλόμενος λέει στην κοινή γνώμη, μη με βαράτε, ο Πρωθυπουργός μου λέει τί κάνω. Νομίζω, λοιπόν, ότι αυτά όλα σκιαγραφούν, και φυσικά είναι πολλά άλλα στοιχεία. Η Κάσος ήταν η καινούρια ποιοτική και ποσοτική βέβαια εξέλιξη. 

Υπάρχουν οι καθημερινές παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων, οι οποίες πρέπει να έχουν ξεπεράσει, αν δεν κάνω λάθος, αυτή τη στιγμή που μιλάμε τις δυόμιση χιλιάδες, μέσα στο 2024. Και εδώ υπάρχουν και ευτράπελα. Δηλαδή, Τούρκοι ψαράδες μπαίνουν και ψαρεύουν στα εθνικά χωρικά μας ύδατα, παίρνουν τις ψαριές, είτε γυρνάνε μετά στα τουρκικά παράλια και αφού καταψύχουν τα ψάρια τα εισάγουμε ως προϊόν εισαγόμενο, ελληνικά ψάρια. Δηλαδή, μπαίνουν, μας κλέβουν στα χωρικά ύδατα – είναι κλοπή αυτό, ας το ξέρουν οι ακροατές μας και οι τηλεθεατές, είναι κλοπή όταν μπαίνεις στα χωρικά ύδατα και ψαρεύεις (ξένη) αλιεία. Είναι κλοπή. Ή συναντιώνται με τους απομένοντες Έλληνες ψαράδες κάπου στη μέση, και οι Έλληνες αγοράζουν τα ελληνικά ψάρια που μας έχουν κλέψει οι Τούρκοι! Και φυσικά, πολλά άλλα. Τα drone που συνεχίζουν, οι νέες δηλώσεις της Τουρκίας…

Φαλίρισμα της εξωτερικής πολιτικής

Νομίζω ότι – θα το πω έτσι με μια λέξη για να πάμε παρακάτω – το 2024 κλείνει με την παρακαταθήκη ενός απόλυτου φαλιρίσματος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα ελληνοτουρκικά. Και αυτό, ναι μεν θα πει κανείς, οι μέρες των Χριστουγέννων είναι οι μέρες του φτωχού, των φτωχών κλπ, αλλά δεν είναι δυνατόν να δεχθούμε ο ελληνικός λαός αυτήν την επικίνδυνη, καταστροφική, για την εθνική κυριαρχία της χώρας φτωχοποίηση σε επίπεδο εφαρμογής μιας εξωτερικής πολιτικής. 

Άρα, και αν μου επιτρέπετε, για να απαντήσω και στο ερώτημα, αν συνεχιστεί αυτή η τακτική στο νέο έτος, θα έχουμε τεράστια ζημία. Άρα μια πρώτη απάντηση είναι ότι στο 2025 αυτό που σίγουρα θα πρέπει να γίνει είναι να μην επαναληφθούν όσα συνέβησαν μέσα στο 2024.

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Έχουμε μπροστά μας τον ορατό πλέον κίνδυνο να γίνει, να υπάρξει συμφωνία Τουρκίας – Συρίας για την ΑΟΖ. Όσο μιλάμε, πριν από λίγα λεπτά έγινε μια διαρροή από το Υπουργείο Εξωτερικών – υποτίθεται αυτή είναι η ελληνική αντίδραση που θα σας μεταφέρω – ότι δεν μπορεί ο καθένας να κάνει συμφωνίες, γιατί εκεί είναι τα ευρωπαϊκά σύνορα. Και ότι το θέμα έχει τεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Δεν ξέρω αν είναι πραγματικά τόσο αφελείς στην ελληνική κυβέρνηση, ή παριστάνουν τους αφελείς. Αλλά, πώς βλέπετε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτόν τον κίνδυνο; 

Γιατί, ξέρετε, και για το τουρκολιβυκό μνημόνιο μας έλεγαν για πάρα πολύ καιρό ότι δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα. Δυστυχώς παράγει αποτελέσματα, δυστυχώς μας οδήγησε σε μια πολύ κακή συμφωνία με την Αίγυπτο – κακή εννοώ για τα ελληνικά συμφέροντα. Και μια συμφωνία η οποία μπορεί να αποτελέσει σκαλοπάτι για αυτά που προκλητικά διεκδικεί η Τουρκία από την Ελλάδα.

ΠΑΥΛΟΣ: Ευχαριστώ πάρα πολύ για το ερώτημα αυτό. Διότι πρέπει να πούμε κάποια πράγματα εδώ, σημαντικά.

Πρώτον, θα πρέπει στο 2025 η ελληνική κυβέρνηση, αν δεν έρθουν πρόωρες εκλογές, να πάψει – και εννοώ η ελληνική εξωτερική πολιτική – να απαντάει μέσω διαρροών. Είναι θα έλεγα – επιτρέψτε μου την έκφραση – στα όρια της γελοιότητας να διαβάζουμε αντιδράσεις της ελληνικής πλευράς σε δηλώσεις ανωτάτων αξιωματούχων της Τουρκίας,όπως ο Υπουργός Εξωτερικών, ή άλλων παραγόντων, όπου η Ελλάδα απαντάει σε αυτές με διαρροές από διπλωματικές πηγές. Αυτό δείχνει καταρχήν, δεν εμπνέει, καμία εμπιστοσύνη στον ελληνικό λαό. Αυτό είναι και μια συμβουλή και στους διπλωμάτες: θα πρέπει να απαντούν επώνυμα. Η κα Παπαδοπούλου θα πρέπει να βγαίνει μπροστά, ο κ. Γεραπετρίτης – εντάξει, τον κατανοώ βέβαια, έχει φάει τόσο πολύ ξύλο που ό,τι και να πει θα χρησιμοποιηθεί εναντίον του. Αλλά, εν πάσει περιπτώσει, όχι άλλες «διπλωματικές πηγές»! Αγγίζει τα όρια της γελοιότητας. Ένα το κρατούμενο. Θα πρέπει να υπάρχουν συντεταγμένες θέσεις επώνυμα.

Κωλυσιεργία και έγκλημα εξ αμελείας;

Από κει και πέρα, είναι ένα από τα πράγματα που με φοβίζει, αν θέλετε. Δηλαδή είδαμε, και δεν είναι μόνο το τουρκολιβυκό, και πιο πριν είχαμε το turkaegean. Το οποίο επίσης ήτανε μια ιστορία που κράτησε μερικά χρόνια μέχρι να πετύχει η Τουρκία να το εδραιώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και τότε, σας θυμίζω, οι αντιδράσεις Ελλήνων αξιωματούχων – εννοώ πολιτικών ανδρών, όπως ο τότε αρμόδιος Υπουργός, ο Άδωνις Γεωργιάδης – ήταν απλώς να δικαιολογηθεί και να τα φορτώσουνε σε έναν υπάλληλο, που δεν ξέρω αν παραμένει ακόμα στη θέση του. Αυτό είναι επίσης γελοίο.

Και είδαμε, λοιπόν, τη νοοτροπία turkaegean να επαναλαμβάνεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο τη στιγμή που έχουμε πλέον αναφορές ότι και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός και το Γραφείο του βαρύνονται με ευθύνη, διότι κωλυσιέργησαν. Διότι δεν αντέδρασαν όχι όταν η Τουρκία το ψήφισε – υπάρχουν αναφορές ακόμη και για ενημέρωση των Λιβύων στον τότε ΥΠΕΞ Δένδια, στον ΟΗΕ ήδη από το 2019. Λοιπόν, εδώ υπάρχει μια, κωλυσιεργία θέλετε να το πούμε, αδιαφορία θέλετε να το πούμε; Δεν θέλω να προσχωρήσω στη θέση ορισμένων ότι υπάρχει σκοπιμότητα και εκούσια έλλειψη αντίδρασης, για διάφορα συμφέροντα. Αλλά σε κάθε περίπτωση, εάν συνεχιστεί αυτό το σκεπτικό – δηλαδή τί; –να απαντάμε με διάφορες δηλώσεις, όπως προχθές ο Πρωθυπουργός είπε ότι «η Ελλάδα δεν θα δεχθεί τουρκολιβυκό μνημόνιο», ειλικρινά, αναρωτιέμαι, κ. Καρβουνόπουλε:

Σε ποιους νομίζουν ότι απευθύνονται, νομίζει ένας Πρωθυπουργός; Όταν έχουν δει όλα όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα, κι όταν βλέπουν ότι ο ελληνικός λαός τα βλέπει – γι᾽ αυτό και αναγκάζονται να φτιάχνουν κατασκευασμένες δημοσκοπήσεις, «ναι στον ελληνοτουρκικό διάλογο εφ᾽ όλης της ύλης το 50%», «ναι το ένα», «ναι το άλλο» – για να καλύψουν την αντίδραση του κόσμου;

Και θα πρέπει να μου επιτρέψετε μια παρένθεση εδώ: να πω με αφορμή αυτό και συγχαρητήρια και σε εσάς προσωπικά, και στο κανάλι του Militaire, αλλά και σε όλους όσοι παρομοίως από τα δικά τους μετερίζια αγωνίζονται. Διότι το γεγονός ότι έφτασε ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας να πει, στο συνέδριο για τα πενήντα χρόνια της εξωτερικής πολιτικής, ότι τελικά «δεν βρίσκουμε με την Τουρκία έδαφος συζήτησης της μιας διαφοράς της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας», είναι μια ομολογία – εντάξει, μπορεί να είναι κι ένας τακτικός ελιγμός, αλλά είναι καταρχήν μια ομολογία – αν το συγκρίνετε με αντιδιαμετρικά αντίθετες δηλώσεις όλο το προηγούμενο δεκαεννιάμηνο – ότι βαρέσαμε τοίχο. Και τεράστιο ρόλο σε αυτό έπαιξαν φυσικά οι τοποθετήσεις δύο πρώην Πρωθυπουργών, παραιτήσεις όπως του Νο 3 του Υπουργείου Εξωτερικών, του κ. Κούνδουρου του Πρέσβη, και πολλά άλλα πράγματα. Αλλά όλα αυτά, να το πω έτσι αγγλικά, δεν θα είχαν γίνει triggered, δεν θα είχαν προκληθεί έτσι μαζικά, αν άνθρωποι όπως εσείς και πρωτοβουλίες δεν είχαν συστηματικά εργαστεί να απαντούν σε εγκληματικές εξελίξεις που γίνονταν με ευθύνη της ελληνικής πλευράς.

Άρα λοιπόν, δεν είναι δυνατόν να περιοριζόμαστε τώρα σε δηλώσεις του ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί. Δεν μας ρώτησαν ποτέ οι Τούρκοι τίποτα, δεν πρόκειται να ρωτήσουν ποτέ οι Τούρκοι τίποτα. Και θέλω να σας πω και κάτι άλλο στο σημείο αυτό.

Σινιρλίογλου και Τελαλιάν στον ΟΑΣΕ

Μέσα στα γεγονότα του 2024 είχαμε μια εξέλιξη η οποία επίσης δεν προοιωνίζει ένα εύκολο 2025. Το γεγονός, δηλαδή, ότι η Ελλάδα υποστήριξε πλήρως, και μάλιστα κατέθεσε κοινή την υποψηφιότητα με την Τουρκία για, τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), του Τούρκου διπλωμάτη και πρώη Πρέσβη, Αντιπροσώπου της Τουρκίας στον ΟΗΕ, του Φεριδούν Σινιρλίογλου. Ο οποίος γνωρίζετε πάρα πολύ καλά ποιος είναι, μην κουράζουμε τους τηλεθεατές μας.

Αντίστοιχα, η Τουρκία – και μάλιστα αυτό το προέβαλε η ελληνική κυβέρνηση ως πάρα πολύ σημαντική εξέλιξη και τεκμήριο κατά τον ΥΠΕΞ, του μεγάλου διπλωματικού κεφαλαίου της χώρας μας – ψήφισε την Ελληνίδα υποψήφια, η οποία, προσέξτε: αφενός ήταν ο άνθρωπος – τώρα είναι συνταξιούχος αλλά την είχε αποπέμψει ο Νίκος Δένδιας ως Υπουργός Εξωτερικών όταν ανέλαβε στο ΥΠΕΞ με την εκλογή της ΝΔ, και τότε η ίδια πήγε πίσω στο Μέγαρο Μαξίμου, απ᾽ όπου ξεκίνησε και την καριέρα της. Είναι Κρητικιά, έχει σχέσεις πάρα πολύ στενές με τον Πρωθυπουργό και την οικογένειά του, αλλά η ουσία ποια είναι; Είναι ο άνθρωπος – που ως νομικός έχει τα τελευταία 35 χρόνια πολύ μεγάλο ρόλο και έργο και εμπλοκή στη διαμόρφωση της διπλωματικής θέσης της Ελλάδας όσον αφορά τα θαλάσσια πάρκα. Όσον αφορά, δηλαδή, τα νομικά ζητήματα που σχετίζονται με θαλάσσιους χώρους στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κυρία Τελαλιάν, λοιπόν, τοποθετείται επικεφαλής του τμήματος του ΟΑΣΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κι εγώ, ξέρετε τί βλέπω; Βλέπω κάτι και γελάω, και θαυμάζω, και ας μην παρεξηγηθώ σε αυτό που θα πω. «Θαυμάζω» την ευφυία και τη μαεστρία των Τούρκων, οι οποίοι κατορθώνουν ένα zero sum game με την Ελλάδα. 

Μας βάζουν να ψηφίσουμε τον Σινιρλίογλου που μας έχει καταγγείλει με όλους τους δυνατούς τρόπους για όλες τις διεκδικήσεις της Τουρκίας σε όλα τα fora στην καριέρα του. Και εμάς, σε αντάλλαγμα, μας ψηφίζουν μια γυναίκα την οποία η Τουρκία θα χρησιμοποιήσει για να μην κάνει ζημιά στον Ερντογάν και στο καθεστώς της Τουρκίας έναντι των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Διότι, μην μου πείτε εσείς τώρα ότι η κ. Τελαλιάν (θα καταδικάσει την Τουρκία), ως επικεφαλής του ΟΑΣΕ που εξελέγη με τουρκική ψήφο, παμψηφεί και από τη Λευκωσία την οποία, ειρήσθω, πίεσε η Αθήνα να ψηφίσει το σφαγέα της – δηλαδή τα λέω αυτά, κ. Καρβουνόπουλε, για να καταλάβουμε ότι εδώ έχουμε έναν παραλογισμό ο οποίος αγγίζει τα όρια του «έχω ένα περίστροφο στο κεφάλι και βαράω μέχρι να δω πότε θα σκάσει η σφαίρα».

Οι άξονες της υποτέλειας

Αλλά έχει και μια άλλη σημασία η εκλογή Σινιρλίογλου, και σε αυτό θέλω να σταθώ. Υπάρχει ένα πρόβλημα στην ελλαδική πολιτική πραγματικότητα όσον αφορά στα εθνικά θέματα, σε δύο άξονες. Ο ένας είναι οριζόντιος, να τον φανταστούμε, και ο άλλος είναι κάθετος. Στον κάθετο άξονα, το υπαινίχθηκα νωρίτερα, είναι ο τρόπος με τον οποίον η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η κυβέρνηση της ΝΔ αλλά και το μισό ΠΑΣΟΚ, το Σημιτικό ΠΑΣΟΚ που έχει μέσα της, αντιμετωπίζουν τον ελληνικό λαό. Ανθρώπους με τεράστια εμπειρία, όπως εσείς – έχετε πάνω από 35 χρόνια εμπειρία στα εθνικά θέματα, εγώ σας θυμάμαι παιδάκι όταν ήμουν, στη Θράκη, έτσι, μιλάμε με στοιχεία. Δεν μας ξέρουν οι τηλεθεατές, αλλά όλοι έχουμε μια ιστορία. Λοιπόν, άνθρωποι με τόση εμπειρία, με τόση γνώση, με το πρόσθετο βάρος του να επαληθεύονται και να δικαιώνονται στις, αν θέλετε, επισημάνσεις και στις προειδοποιήσεις τους, αλλά και ο ελληνικός λαός εν γένει, να αντιμετωπίζονται από την κυβέρνηση ωσάν παρίες. Δηλαδή τί θέλω να πω;

Δεν είναι δυνατόν να βγαίνει πρώην σύμβουλος, δεξί χέρι του Πρωθυπουργού, τώρα ευρωβουλευτής, ο κύριος Τσιόδρας, να βγαίνει ο βουλευτής Σερρών, ο κύριος Τάσος Χατζηβασιλείου, να βγαίνουνε άλλοι, να μην τους αναφέρω όλους τώρα, και αμυνόμενοι στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για τα λάθη που κάνει, να αντιμετωπίζει τον ελληνικό λαό ωσάν παρίες λέγοντάς του: κοιτάξτε, μην γκρινιάζετε – αυτό είναι το νόημά τους – διότι: Ποιος άλλος σας αγόρασε Ραφάλ; Ποιος άλλος σας αγόρασε Μπελαρά; Ποιος άλλος σας έχει παραγγείλει να πληρώσει ο ελληνικός λαός τρεισήμισι δισεκατομμύρια δολάρια σε F35; Ποιος άλλος το ένα, ποιος άλλος το άλλο…;

Λοιπόν, εγώ έχω εξοργιστεί, κ. Καρβουνόπουλε, χρονιάρες μέρες. Είναι γυφτιά, για να μην πω είναι ανικανότητα και παντελής ομολογία αποτυχίας πολιτικής, το να μην αντιλαμβάνεσαι το ότι είσαι υπουργός, δηλαδή είσαι υπό-έργον, είσαι εξουσιοδοτημένος να επιτελέσεις ένα έργο του ελληνικού λαού. Αυτό το έργο, λοιπόν, να του το γυρνάς και να του το τρίβεις στη μούρη για να του πεις: κοίταξε, βούλωσέ το, διότι εγώ σου τα κάνω αυτά, δεν θα πεις τίποτα! Και αυτό γίνεται και σε μια προσπάθεια συγκάλυψης επιλογών πολιτικών και στην εξωτερική πολιτική ζημιογόνων τα μέγιστα – κι έρχομαι αμέσως σε αυτό – με σκοπό να μην υπάρξουν αντιδράσεις.

Άρα, εδώ έχουμε ένα πρόβλημα όπου η κυβέρνηση έχει αποξενωθεί από τον ελληνικό λαό, τον ιδιοκτήτη αυτής της γης, όση έχει απομείνει με τα fund κλπ. Και έχουμε και μια άλλη φοβερή ασυνέπεια, και αν θέλετε, υποτέλεια. Διότι είναι υποτέλεια το να μην σέβεσαι τον λαό σου. Είναι υποτέλεια στην ιδιοτέλεια. Αυτό είναι η υποτέλεια στην περίπτωση αυτή.

Και στον οριζόντιο άξονα, το πρόβλημα της υποτέλειας που το εντοπίζω, και το είδαμε πολύ έντονα στο 2024 αλλά και από πιο πριν, είναι – και λυπάμαι που θα το πω έτσι ωμά, αλλά έτσι είναι – ότι η Αθήνα βρίσκεται πιο κοντά στην Άγκυρα παρά στις Βρυξέλλες. Η Αθήνα είναι υποτελής στην Άγκυρα, και όχι στις Βρυξέλλες, εντός εισαγωγικών.

Σαμποτάζ Χαρτών ΘΧΣ

Και τί θέλω να πω με αυτό; Καταλαβαίνετε. Αυτή τη στιγμή διαβάζουμε δηλώσεις, εμφανίζονται αναφορές που φέρουν την Ελλάδα να ετοιμάζεται να καταθέσει – προσέξτε – τροποποιημένους χάρτες Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού σε επικαιροποίηση, αναμόρφωση, των περίφημων χαρτών που έχει υιοθετημένους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον ΘΧΣ σύνολης της Ευρωπαϊκής Ένωσης –και άρα Ελλάδας και Κύπρου. Η Ελλάδα λοιπόν, να θέλει να τους επικαιροποιήσει αλλάζοντας, όπως διαβάζουμε, κάποια στοιχεία όσον αφορά ΑΟΖ και Χωρικά Ύδατα. Και ταυτόχρονα, να έχει ήδη δηλώσει εδώ και μερικές βδομάδες ότι θα δώσει επιπλέον παράταση στην κατάθεση των στοιχείων για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο. Τα οποία έχει επίσης πει ότι θα γίνουνε εντός των 6 μιλίων, δηλαδή κοτσουλιές εδώ κι εκεί. Άρα, τί θέλω να πω;

Όταν είσαι μια χώρα με τόσο τεράστια και ενεργεία και εν δυνάμει ΑΟΖ, η οποία σε έναν τέτοιο ενεργειακό κυκεώνα εξελίξεων ή κυκεώνα ενεργειακών εξελίξεων έχει έναν ασύλληπτο πλούτο, που ας μην λέμε – έχω βαρεθεί να ακούω το επιχείρημα – μα θα πάρει πολλά χρόνια να γίνει. Ναι, ναι, όπως πήρε πολλά χρόνια να γίνει ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός! Όσο κωλυσιεργούμε και όσο αδιαφορούμε και όσο εγκληματούμε εις βάρος της σάρκας της χώρας και των προβλέψεων του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας υπέρ της πατρίδας μας, αυτά θα λέμε και σε δέκα χρόνια.

Δορυφοροποίηση στην Άγκυρα από γιουσουφάκια ολκής

Άρα αυτή τη στιγμή η Αθήνα λειτουργεί ως δορυφόρος της Άγκυρας, ακόμη και σε βάρος της Ευρώπης. Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι σε τραγική μοίρα διότι υποτίθεται θεμελιώθηκε από κάποιον που είπε ότι «ανήκομεν εις την Δύσιν» και ότι είμαστε ευρωπαϊστές, κλπ. Και αντί γι᾽αυτό έχουνε γίνει γιουσουφάκια ολκής. Που ούτε ο ίδιος ο Καραμανλής, ο οποίος είπε «η Κύπρος κείται μακράν» δεν θα το φανταζόταν. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο που, αν δεν αλλάξουμε ρότα, επίσης παράγει και θα αποδώσει πάρα πολύ δυσμενείς εξελίξεις μέσα στο 2025, δεδομένου ότι σε ένα περίπου μήνα έχουμε τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Ερντογάν στην Άγκυρα, όπου ήδη έχουν προαναγγελθεί πολλές συμφωνίες.

Και ξέρετε κάτι; Οι Πρέσπες του Αιγαίου δεν θα έρθουνε σε μια συμφωνία τύπου Πρεσπών Τσίπρα – Κοτζιά –Σκοπιανών. Εδώ, επειδή έχουμε έδαφος και εθνική κυριαρχία που είναι τα διακυβεύματα, θα έρθουν φιλετάκια. Η συνεκμετάλλευση μην φανταζόμαστε τώρα ότι, ξέρω ᾽γω, θα δώσουμε χαρτιά υπογραφών εμείς οι πολίτες. Όχι! Ανεμογεννήτριες… 

Προχθές έγινε στο Φαρμακονήσι (το εξής), δεν ξέρω αν το είδατε, το έχει σήμερα (σσ. Τρίτη 24/12/2024) η ΕΣΤΙΑ πρωτοσέλιδο. Λοιπόν, βγήκανε οι Τούρκοι με ιπτάμενα μέσα και παρενοχλούσανε Φαρμακονησιώτες που κάνουνε έργα για ανεμογεννήτριες, με προβολείς, λέγοντας ότι δεν έχετε δικαίωμα να κάνετε τέτοιες ενέργειες στα νησιά!

Βλέπετε ότι είναι πάρα πολλά τα ζητήματα. Κι επομένως το να λέει η κυβέρνηση ότι θα αρνηθούμε, δεν θα αποδεχθούμε καμία εξέλιξη τουρκοσυριακού, να το λένε στους εταίρους τη στιγμή που η επικεφαλής της ΕΕ έδωσε ένα δισεκατομμύριο ευρώ στον Ερντογάν προχθές…

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι, προχθές, μόλις προχθές… Βέβαια. Ξέρετε, υπάρχει μια πολύ σκληρή πραγματικότητα, την οποία δεν μπορούμε να αγνοούμε, και κυρίως οι πολίτες οι οποίοι ακούν όλα αυτά που ακούνε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, και είναι λογικό να έχουν μια πολύ στρεβλή άποψη. 

Όπως πολύ σωστά επισημάνατε, σε λιγότερο από ένα μήνα έχουμε τη συνάντηση του κ. Ερντογάν με τον κ. Μητσοτάκη. Ο κ. Ερντογάν έχει δηλώσει δημόσια ότι αναμένει τον κ. Μητσοτάκη με μια λύση για το Αιγαίο. Ο κ. Μητσοτάκης, από την άλλη, εμφανίζεται – ακριβώς λόγω των αντιδράσεων που περιγράψατε – να κάνει πίσω. Το θέμα είναι, κατά πόσο πλέον μπορεί να οδηγήσει τις εξελίξεις ο κ. Μητσοτάκης, ή τις οδηγεί ο κ. Ερντογάν. Τί θέλω να πω;

Νομίζω ότι η λάθος, η ολέθρια, επιλογή του κ. Μητσοτάκη με τη Διακήρυξη των Αθηνών έχει βάλει την Αθήνα με την πλάτη στον τοίχο. Εάν κάνουμε πίσω τώρα, θα κατηγορηθούμε και από όλους τους δυτικούς συμμάχους, εντός και εκτός εισαγωγικών, ότι εμείς χαλάμε το καλό κλίμα που δημιουργήθηκε με το διάλογο, και η χώρα θα πρέπει να προετοιμαστεί πιθανότατα για μία κρίση με την Τουρκία, για την οποία η κυβέρνηση –λυπάμαι που το λέω – δεν έχει προετοιμάσει τον κόσμο.

Δεν θέλω να μιλήσω για τις Ένοπλες Δυνάμεις, αν έχουν προετοιμαστεί. Αυτά που λέει τώρα ο κ. Χατζηβασιλείου για τις Μπελαρά, θα τους συνιστούσα πρώτα απ᾽ όλα να βρουν πληρώματα για τις Μπελαρά, γιατί ακόμα δεν έχουν βρει πλήρωμα. Γιατί τώρα που μιλάμε – συγγνώμη που μακρηγορώ – είναι 24 Δεκεμβρίου, παραμονή Χριστουγέννων, 3:40 το απόγευμα, και οι στρατιωτικοί δεν έχουν πληρωθεί ακόμα. Άρα, ας αφήσει τις Μπελαρά, κι ας δει τί θα κάνει με τους στρατιωτικούς που παραιτούνται κατά εκατοντάδες.

Αυτό, λοιπόν, το σκηνικό που έχει στηθεί μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών, πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε; Πιστεύοντας ότι θα έρθουν οι Ευρωπαίοι ή οι Αμερικανοί να μας σώσουν;

ΠΑΥΛΟΣ: Είναι πολύ καίριο και αυτό το σημείο που επισημαίνετε. Και σχετίζεται, επίσης, και με ένα επιχείρημα που ακούγεται τον τελευταίο καιρό, επειδή ακριβώς υπήρξανε ολοένα κι αυξανόμενες φωνές που μιλούν για 12 μίλια τώρα παντού στο Αιγαίο. Και η θέση, ατύπως, από στελέχη της κυβέρνησης ως απάντηση είναι ότι διατηρούμε το δικαίωμα, και πρέπει να πάρουμε άδειες.

Εδώ πρέπει να σας πω, γιατί άκουσα τον κ. Αβραμόπουλο, πρώην Υπουργό Εξωτερικών, απ᾽ ό,τι ξέρω είναι μέσα στο Υπουργείο Εξωτερικών ως εμπειρογνώμων και η δουλειά που κάνει είναι να συντηρεί στην ουσία τη φλόγα της φοβικότητας και του κατευνασμού, να λέει προχθές σε τηλεοπτική εκπομπή – νομίζω στη Ναυτεμπορική – ότι, α, δεν μπορούμε τώρα, 12 μίλια είναι δύσκολο, χρειαζόμαστε… έχουμε Αμερικανούς, έχουμε Ρώσους, έχουμε Γερμανούς, Άγγλους, Ευρωπαίους, πολλούς που εμπλέκονται και θέλει πολλή διαδικασία. Τα έχουμε ακούσει και από άλλους αυτά.

Casus belli: ένα βολικό άλλοθι

Εδώ το ζήτημα είναι το εξής. Η απάντηση η πρώτη είναι ότι, το ότι επί 50 χρόνια η ελληνική εξωτερική πολιτική κινήθηκε και δομήθηκε στην παθογένεια της φοβικότητας, η οποία κατοχυρώθηκε και εδραιώθηκε – να το πω έτσι – με το casus belli από το 1995, δεν σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίζεται επ᾽ άπειρον. Εδώ ζούμε συνταρακτικές, κοσμογονικές αλλαγές στη γειτονιά μας, και πραγματικά είναι να ανησυχεί κανείς με την αδυναμία διορατικότητας των πολιτικών μας ταγών και κυρίως των θεσμικά υπευθύνων.

Και σκέφτομαι τώρα τον κ. Γεραπετρίτη (που) όταν ρωτήθηκε από τη Μαρία τη Δεναξά στο Παρίσι στη Συνδιάσκεψη για τον Λίβανο – και υπήρχε κάποιο περιθώριο, δεν είχε καταρρεύσει τελείως ακόμη η Συρία – τί μας εμποδίζει να πάμε στα 12 μίλια στο Αιγαίο αύριο; Η απάντησή του η αλλαζονική φεύγοντας – γιατί φρόντισαν οι συνεργάτιδες του Υπουργού να απαγορεύσουν στην κ. Δεναξά να θέσει το ερώτημα, αυτή όμως είχε τσαγανό, το κατάφερε – η απάντησή του ήτανε: «τί σχέση έχει το Αιγαίο με το Λίβανο ρε!» Έτσι.

Όταν ο Υπουργός των Εξωτερικών – και τώρα φυσικά που τρέχουν και δεν φτάνουν, και δεν ξέρουν πώς θα διαχειριστούνε, όπως πολύ σωστά το είπατε, και βλέπουνε πόση σχέση έχει το Αιγαίο με το Λίβανο, διότι, ο Λίβανος καταρρέοντας η Χεζμπολά, το Ισραήλ κατόρθωσε διαλύοντας τη Χεζμπολά να κόψει το τελευταίο προπύργιο άμυνας του Άσαντ, κατέρρευσε ο Άσαντ, η Τουρκία δούλεψε συστηματικά, κινδυνεύουμε τώρα. Και, βλέπετε, είναι εντυπωσιακό να οδηγεί ο ντόπιος, ο Αλ Τζολάνι, ο οποίος έχει μετεξελιχθεί από ταλιμπάν ολκής σε γόη ας πούμε, που δεν ξέρω κι εγώ πώς το καταφέρανε – μυστικές υπηρεσίες – να οδηγεί τον Καλίν, αυτός στο αυτοκίνητο. Ή να υποδέχεται τον Χακάν Φιντάν. Βέβαια, πρέπει να πω, οι αγκαλιές του κυρίου Γεραπετρίτη στον Φιντάν ήταν πολύ πιο ένθερμες και τρυφερές απ᾽ ό,τι του Αλ Τζολάνι, αλλά εν πάσει περιπτώσει. Να ετοιμάζονται να κάνουνε τουρκοσυριακή (ΑΟΖ) – δηλαδή να ετοιμάζονται να διαγράψουνε την ελληνικότητα της Κύπρου σε επίπεδο κυριαρχικών δικαιωμάτων στα βορειοανατολικά της και ανατολικά – και εμείς να συζητάμε ακόμη τί σχέση έχει το Αιγαίο με το Λίβανο; Μα, μόλις τελειώσει η Τουρκία εκεί, αν δεν κάνει μεγάλα λάθη με το Ισραήλ και φάει από εκεί πέρα χοντρή ζημιά, η Τουρκία ήδη έχει κερδίσει. Καθαρίζει ένα μέτωπο εκεί και μετά έρχεται σε εμάς.

Χώρια του ότι, αν προχωρήσει ένα τουρκοσυριακό, το αποτύπωμά του στη διεθνή κοινότητα θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την Τουρκία, απ᾽ όσο είναι τώρα. Εννοώ, δηλαδή, θα είναι πολύ πιο δύσκολο για την Ελλάδα να έχει κι ένα τουρκοσυριακό να κυνηγάει, τη στιγμή που η Τουρκία πέτυχε και είπε ότι οκ, εσύ κύριε Ιταλέ καπετάνιε του Ερευνητικού, θα μου πεις και μένα. Κι εγώ θα σου πω ναι, δεν θα σου πω όχι. Αλλά έτσι πέτυχε να ακυρώσει ντε φάκτο (την ΕλληνοΑιγυπτιακή ΑΟΖ).

Λοιπόν, κι έχουμε έναν Υπουργό Εξωτερικών κι ένα Πρωθυπουργό – συγγνώμη, γιατί εγώ στο 2025, (και) σας πληροφορώ κ. Καρβουνόπουλε, θα σταματήσω να βάζω πλάτες στον Πρωθυπουργό τη στιγμή που ο ίδιος ο Υπουργός Εξωτερικών μας έδωσε το πράσινο φως, ότι αρμόδιος και υπεύθυνος είναι ο Πρωθυπουργός – να μας λέει αυτά τα πράγματα;

Τί κάνετε;

Το πρώτο που θα έπρεπε να έχουν κάνει είναι να αναθεωρήσουν την φοβικά εδραιωμένη επί 50 χρόνια εξωτερική πολιτική. Και να πουν, εντάξει ρε παιδιά, το ότι δεν κάναμε 12 ναυτικά μίλια μέχρι τώρα στο Αιγαίο, δεν σημαίνει ότι θα συνεχίσουμε να μην τα κάνουμε. Συγνώμη, αλλάζουν τα πράγματα. Θα τα κάνουμε. Και τα κάνουμε άμεσα. Αυτό αν δεν γίνει, με δηλώσεις – δηλαδή, είναι ανισόρροπα τα επίπεδα – δεν μπορείς να απαντάς (με δηλώσεις) στα έργα του άλλου. Πρέπει να απαντήσεις με έργα! Λοιπόν, αν δεν γίνουν τα 12 μίλια απλώς θα μεγαλώσει η τρύπα στα αμπάρια, να το πω έτσι, της προσβαλλόμενης ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Άρα. Πρέπει, καταρχήν, να γίνουν τα 12 μίλια. 

Τώρα, και για να έρθω και στο σχόλιό σας για το πώς απαντάνε όντως οι κυβερνητικοί. Το πρόβλημα είναι ότι όλοι εμείς που επισημαίνουμε τα πράγματα, πονάμε ανιδιοτελώς για την Ελλάδα. Και αποδεικνύουμε ότι αγαπάμε την Ελλάδα. Αυτοί οι άνθρωποι – γιατί έχω ζήσει πολλούς Πρωθυπουργούς από πολύ κοντά, κι έχω δει πώς διαστρέφεται η ανθρώπινη προσωπικότητα όταν βρίσκεται μέσα στον σκληρούς πυρήνες της εξουσίας, το Μαξίμου, Βασιλίσσης Σοφίας, λόμπι, κλπ, αυτοί οι άνθρωποι, λοιπόν –και είναι και απόδειξη το πόσο καιρό τους πήρε, και του Πρωθυπουργού, για να πούνε ένα έμμεσο mea culpa – δεν έχουν, χάνουν τα αντανακλαστικά τους. Δηλαδή, η εξουσία διαφθείρει, τους καταστρέφει τα αντανακλαστικά της πραγματικότητας. Νομίζουν, επειδή τριγυρνάνε σε σαλόνια και επειδή ο κ. Γεραπετρίτης, ή ο Πρωθυπουργός, συναγελάζεται την ελίτ, πολλοί από τους οποίους φυσικά είναι και πιόνια, ότι αυτό σημαίνει αυτόματα αύξηση του διπλωματικού κεφαλαίου. 

Και σας ερωτώ: Αν έχουμε τόσο μεγάλη αύξηση του διπλωματικού κεφαλαίου της Ελλάδος, τί πιο φυσιολογικό να προχωρήσουμε τώρα στα 12 ναυτικά μίλια;

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ακριβώς! Ακριβώς…

ΠΑΥΛΟΣ: Δηλαδή, βλέπετε, υπάρχει ένας δόλος στη σκέψη. Χρησιμοποιούν τα επιχειρήματα κατά το εικός για πράγματα τα οποία λογικά δεν βρίσκονται σε αρμονία με αυτό που ισχυρίζονται. 

Και ας σε παραβιάζει ο Τούρκος! Γιατί, δεν σε παραβιάζει τώρα; Αφού το ξέρεις ότι σε παραβιάζει, και λες και ψέματα για να το καλύψεις. Και το βλέπουμε. Δηλαδή, είναι αστείο. Στην περίπτωση της Κάσου βλέπαμε τα στίγματα μόνοι μας από πλοία, και ξέραμε ότι ο κ. Γεραπετρίτης λέει ψέματα.

Άρα, κάνε τα 12 μίλια, κι ας σου μπαίνει ο Τούρκος! Το θέμα ποιο είναι; Θα σου μπαίνει ο Τούρκος, αλλά θα ξέρει όλος ο πλανήτης ότι η Ελλάδα έπαψε να είναι η τελευταία χώρα με μη εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας στο Αιγαίο. Και θα ξέρει όλος ο πλανήτης ότι η Τουρκία είναι ο παραβάτης ο οποίος, ως μοναδική χώρα στον πλανήτη, παραβιάζει τα δικαιώματα βάσει του ΔΔΘ σε μια χώρα όπως η Ελλάδα.

Αυτά αν δεν τα κάνεις – και να σας πω και κάτι για να τελειώνουμε με αυτήν την ιστορία με τα 12 ναυτικά μίλια: είμαι σε θέση να γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι άνθρωπος – και αυτό το λέω πρώτη φορά στον δημόσιο λόγο – στενός συνεργάτης του Χακάν Φιντάν επί πάρα πολλά χρόνια, και στενός συνεργάτης και του Αχμέτ Νταβούτογλου, ο ίδιος έχει πει σε φίλο μου, ότι είναι μπλόφα το δικό μας το casus belli, εμείς δεν πρόκειται να επιτεθούμε στο Αιγαίο διότι το κόστος μας είναι τεράστιο.

Κι εκεί ως παράδειγμα αναφέρθηκε η διαδικασία με την οποία η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, και το πώς ο Ετσεβίτ τότε – ο οποίος δεν ήτανε κανένας πολεμοχαρής ταλιμπάν, ήταν ένας πολύ καλλιεργημένος διαννοούμενος, έξυπνος, ευφυής άνθρωπος, είχε μεταφράσει Τόμας Έλιοτ στα τουρκικά – πόσο χρόνο του πήρε μέχρι να πειστεί παρά τις διαβεβαιώσεις των Τούρκων στρατηγών ότι θα πετύχει η «επιχείρηση», όπως λέγαν οι Τούρκοι τότε, η εισβολή, για να δώσει το πράσινο φως.

Λοιπόν. Αν για την Κύπρο η Τουρκία χρειάστηκε τόσο πολύ συλλογισμό, χρειάστηκε μια προδοσία δικιά μας, χρειάστηκε να έχουμε αποσυρθεί από τις γραμμές μας, για να καταφέρει να το πετύχει, και παρόλα αυτά δεν το αποφάσισε αμέσως, καταλαβαίνετε ότι το casus belli περισσότερο το συντηρούν ορισμένα μέλη του ελληνικού κοινοβουλίου παρά η τουρκική εθνοσυνέλευση, κ. Καρβουνόπουλε! Και είναι τραγικό αυτό που λέμε.

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ! Να σας ευχηθούμε Καλά Χριστούγεννα και να χαρείτε το χιόνι εκεί στο Όσλο, γιατί εκεί το χαίρεσαι το χιόνι. Ενώ εδώ στην Αθήνα όταν πέφτει, ξέρετε ότι, νεκρώνει όλη η Αττική…

ΠΑΥΛΟΣ: Ναι, είναι ο φυσικός του χώρος εδώ, με έναν τρόπο.

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ακριβώς. Και θα τα πούμε πολύ σύντομα, ελπίζω με κάτι πιο ευχάριστο. Αν και δεν υπάρχουν έτσι και πολλά σημάδια ότι πάμε σε κάτι καλύτερο.

ΠΑΥΛΟΣ: Εγώ να σας ευχαριστήσω θερμά, και πάλι να σας συγχαρώ και να σας παρακαλέσω να συνεχίσετε έτσι.

Εγκληματικές ευθύνες και αποτροπή δεινών

Και να δώσουμε και, έτσι κλείνοντας, την αντίστροφη διάσταση των πραγμάτων. Ότι, ναι μεν συζητάμε πράγματα δυσάρεστα, αλλά τί να κάνουμε, δυστυχώς έτσι όπως είναι τα πράγματα, το γεγονός ότι ακόμα συζητάμε και ότι δεν έχουμε βρεθεί σε τετελεσμένα τα οποία βέβαια κάποιοι τα έχουν αποφασίσει – εγώ, ξέρετε, είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι σε γενικές γραμμές το ζήτημα με την Τουρκία είναι συμφωνημένο. Απλώς η προσπάθεια που έγινε ήταν να περαστεί στην ελληνική κοινή γνώμη. Και αυτό δεν τους βγήκε. 

Και είναι λοιπόν, πολύ θετικό το γεγονός ότι δηλαδή, εγώ να το πω και έτσι: αισθάνθηκα και μια προσωρινή μικρή ανακούφιση όταν άκουσα τον Κυριάκο Μητσοτάκη να λέει μπροστά σε όλη την ελίτ της Μεταπολίτευσης, και σε όλους τους συνυπεύθυνους της Μεταπολίτευσης και για τα καλά μας και για τα στραβά μας, να τους λέει σε όλη ότι, ξέρετε, δεν βρήκαμε πεδίο σύγκλισης, άρα δεν συζητάμε (υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ).

Υπάρχει, όμως, η αίρεση της συνάντησης στην Άγκυρα. Υπάρχει το γεγονός ότι έχουμε παρατείνει τους χάρτες, δεν έχουμε καταθέσει ακόμη Χωροταξικό, και η παράταση οφείλεται στο ότι περιμένουμε τη συνάντηση της Άγκυρας. Υπάρχουν ωστόσο, από την άλλη μεριά, και φωνές ολοένα αυξανόμενες. Μάλιστα, ο Γιάννης ο Βαληνάκης ο οποίος ήταν από τις φωνές που στο συνέδριο εκείνο κατήγγειλε τον Πρωθυπουργό, ήταν ένας από αυτούς που κατήγγειλε τον Πρωθυπουργό, για την κωλυσιεργία στο θέμα του τουρκολιβυκού. Ότι δεν έκανε τίποτα. Ενώ υποσχέθηκε ότι θα έβαζε βέτο στην ΕΕ για την ευρωπαϊκή στρατηγική στη Λιβύη, δεν έβαλε.

Άρα, λοιπόν, άνθρωποι όπως ο Βαληνάκης, του οποίου το νέο βιβλίο τώρα είχε την ευφυία να βάλει στο εμπροσθόφυλλο τον Χάρτη της ΑΟΖ της Επιτροπής, τον οποίο κάποια μέλη των συμβουλίων στο Υπουργείο Εξωτερικών, των επιτροπών, θέλουν να τον αλλάξουν, γιατί βλέπετε θορυβήθηκε πολύ η Τουρκία! 

16 Νοεμβρίου, αν δεν κάνω λάθος, η Τουρκία βγήκε με πολύ έτσι, διαμαρτυρόμενο έντονο ύφος, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τους είπε, δεν είναι δυνατόν εσείς να βάζετε χάρτες!

Κι εμείς, αντί να λειτουργούμε ως το προπύργιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, λειτουργούμε ως μία μικρή Οθωμανική επαρχία, όπως το είχε πει στις 30–31 Γενάρη του 2020 ο Πρωθυπουργός!

Λοιπόν, εάν δεν σταματήσουν οι φαιδρότητες αυτές, αυτές οι εγκληματικές τοποθετήσεις, ναι, δυστυχώς, κι εμείς θα είμαστε πολύ ανεπιθύμητοι με αυτά που θα λέμε, και αυτά που θα λέμε δεν θα είναι και ωραία. Αλλά και στο βαθμό που θα αποτρέπουν, ως η πραγματική αποτροπή και ως η πραγματική γραμμή άμυνας, που είναι ο ίδιος ο ελληνικός λαός – διότι έχουμε πολύ καλή επίγνωση, και εσείς και εγώ και όλοι οι άλλοι – ότι είμαστε η φωνή του ελληνικού λαού, τους αρέσει δεν τους αρέσει, δικό τους το πρόβλημα, θα υπάρχει λοιπόν αυτή η αντίδραση η οποία θα παράγει το θετικό αποτέλεσμα.

Δεν ήρθε η στιγμή ακόμα όπου η Ελλάδα θα χάσει έδαφος κι εθνική κυριαρχία εν καιρώ ειρήνης με ευθύνη της ίδιας της κυβέρνησής της, η οποία μάλιστα επικαλείται και τον πατριωτισμό της. Άρα, κι εγώ σας ευχαριστώ.

ΚΑΡΒΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ: Να είστε καλά.

Παρακολουθήστε τη συνέντευξη εδώ:

Συνέντευξη στο Militaire Channel, 24/12/2024

Ο Άγγελος Συρίγος εφ’ όλης της ύλης στην Hellas Journal

Ο Άγγελος Συρίγος με τον Παναγιώτη Παύλο

Στην εφ᾽ όλης της ύλης συζήτησή μας, εδώ στο Όσλο της Νορβηγίας για λογαριασμό της Hellas Journal, ο Άγγελος Συρίγος τοποθετείται στις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας και το μείζον γεγονός της διαγραφής του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.

Αναφέρεται εκτενώς στα περί μυστικής διπλωματίας με την Τουρκία, διαχωρίζοντας, μεταξύ άλλων, τη θέση του από τη Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ περί ενδεχόμενης αποδοχής μειωμένης ελληνικής αιγιαλίτιδας στο Αιγαίο.

Τονίζει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία συνιστά υπαρξιακή απειλή» και «συστημικό κίνδυνο για τον Ελληνισμό», ενώ δεν παραλείπει να εκθειάσει τον ρόλο του ελληνοαμερικανικού λόμπι στην επιβολή περιορισμών από τις ΗΠΑ προς στην Τουρκία στο ζήτημα της προμήθειας μαχητικών αεροσκαφών.

Αποτυπώνει την κατάσταση πραγμάτων στη Θράκη, και παρέχει για πρώτη φορά στοιχεία για τον επίσημα καταγεγραμμένο αλλογενή πληθυσμό στην Ελλάδα.

Μιλά για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις και την ελληνική μειονότητα στη Βόρειο Ήπειρο, ενώ γίνεται εις βάθος συζήτηση για τα «καυτά» ζητήματα των Ελληνοτουρκικών όσον αφορά στο Αιγαίο και την Κύπρο:

Εθνικά Χωρικά Ύδατα, casus belli, Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και η ελληνική κωλυσιεργία κατάθεσής του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Σύνδεση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης Ελλάδος–Κύπρου, ο κομβικός ρόλος του Συμπλέγματος Καστελλορίζου, και οι προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού.

Η Συνέντευξη

Παναγιώτης Παύλος: Κύριε Συρίγο, καλημέρα. Είναι μεγάλη χαρά που έχουμε τη δυνατότητα και την ευκαιρία να κάνουμε αυτήν τη συζήτηση στο Όσλο.

Άγγελος Συρίγος: Ειδικά στο Όσλο! Είναι και δική μου χαρά, εννοείται.

ΠΑΥΛΟΣ: Θα ήθελα να ξεκινήσουμε από τί άλλο, από την πρόσφατη εξέλιξη, η οποία ασφαλώς κυριαρχεί στην επικαιρότητα και που δεν είναι άλλη από τη διαγραφή, με εντολή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά από τη Νέα Δημοκρατία.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Κατ’ αρχάς, είναι εξαιρετικά λυπηρό και στενάχωρο όλο αυτό το γεγονός. Πρόκειται για έναν άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε Πρωθυπουργός με τη Νέα Δημοκρατία, και κυρίως ανέλαβε την ηγεσία της χώρας σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή κι έσωσε τη χώρα από την καταστροφή. Από κει και πέραν, η κριτική είναι αποδεκτή και καλοδεχούμενη όταν βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία.

Δυστυχώς, αυτό δεν ακολουθήθηκε στην επίμαχη συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού. Δεν προκύπτει, για παράδειγμα, από κάπου ότι με την Τουρκία συζητάμε για το Καστελλόριζο ή για την ΑΟΖ των νησιών, ή ότι προτιθέμεθα να παραπέμψουμε τη διαφορά μας με βάση το προγενέστερο διεθνές δίκαιο και όχι το υπάρχον διεθνές δίκαιο. Ειδικά αυτό το τελευταίο δεν προβλέπεται στη διεθνή δικαιοδοσία. Θεωρώ ότι, δυστυχώς, ξεπεράστηκε το όριο μίας καλόπιστης κριτικής.

Ο Άγγελος Συρίγος

Μυστική Διπλωματία

ΠΑΥΛΟΣ: Διάβαζα τις προηγούμενες ημέρες – και νομίζω έχει άμεση σχέση διότι αυτό το οποίο μόλις αναφέρατε είναι και μέρος της απάντησης του κυβερνητικού εκπροσώπου έναντι του Αντώνη Σαμαρά, από πού δηλαδή αντλεί αυτά τα στοιχεία, τα οποία επικαλείται για να κατηγορήσει την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό.

Διάβαζα λοιπόν στο βιβλίο του Μιχάλη Ιγνατίου και του Νίκου Μελέτη για τη «Συμφωνία που γκρίζαρε το Αιγαίο – Από τα Ίμια στη Μαδρίτη», ότι και τότε, στην περίπτωση της κρίσης του 1987, υπήρχε μυστική διπλωματία. Ο Μιχάλης Ιγνατίου μιλάει για μυστικές συνεννοήσεις με την τουρκική πλευρά, με τον τότε διπλωματικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου Χρήστο Μαχαιρίτσα και τον Τούρκο Πρέσβη στην Αθήνα, τον Ναζμί Ακιμάν. Και άρα, το ερώτημα είναι: Αν υπάρχει όντως μυστική διπλωματία, από πού αντλεί ένας πρώην Πρωθυπουργός αυτήν την ενημέρωση – αν εκκινεί από πραγματική ενημέρωση και γνώση πραγμάτων;

Αν όμως δεν υπάρχει μυστική διπλωματία, τότε είναι δυο φορές αναγκαίο να δοθούν εξηγήσεις από πού αντλεί τα στοιχεία που επικαλείται.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Δεν μπορώ να ξέρω από πού αντλεί τα στοιχεία ο πρώην Πρωθυπουργός. Αυτή είναι μία ερώτηση που πρέπει να τεθεί στον ίδιο. Εκείνο το οποίο ξέρω, όμως, για τη διπλωματία είναι ότι υπάρχουν πάντοτε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση η διαπραγμάτευση είναι εκ των πραγμάτων εμπιστευτική.

Δεν γίνεται μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Δεν έχει δημοσιότητα. Ιδίως στα ελληνοτουρκικά έχουμε εξαιρετικά περίπλοκες καταστάσεις όπου ακόμη και δύο-τρεις λέξεις μπορεί να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα. Η δημοκρατικά νόμιμη πολιτική ηγεσία θα λάβει την τελική απόφαση ως προς την αποδοχή ή την απόρριψη του αποτελέσματος της διαπραγματεύσεως. Τότε έρχεται η δεύτερη φάση, αυτή της δημοσιότητας, της λογοδοσίας με δημόσιο χαρακτήρα.

Το αποτέλεσμα της διαπραγματεύσεως παρουσιάζεται στη Βουλή, δηλαδή στους εκπροσώπους του λαού που κρίνουν και ψηφίζουν. Μιλώ γενικά, διότι στην προκειμένη περίπτωση θεωρώ ότι βρισκόμαστε πάρα πολύ μακριά από αυτά που σας ανέφερα. Δεν υπάρχει καν διαπραγμάτευση.

Από όλα όσα έχουν προκύψει έως τώρα από τις συζητήσεις φαίνεται ότι η κάθε πλευρά απλώς αναφέρει τη δική της άποψη και έχει το δικό της αφήγημα. Επαναλαμβάνει αυτά τα οποία λέει επί χρόνια. Ούτε εμείς έχουμε αλλάξει, ούτε οι Τούρκοι. Ούτε προκύπτει ότι κάποια από τις δύο πλευρές έχει υποχωρήσει από τις θέσεις δεκαετιών.

ΠΑΥΛΟΣ: Εάν αυτό έτσι έχει, τότε με ποιά νομιμοποίηση βγήκε προ μηνός (σσ. 14 Οκτωβρίου 2024) η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ, η οποία αφενός μεν αποδέχθηκε και εξέφρασε αυτό που και εσείς μόλις αναφέρατε, ότι δηλαδή δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των πραγμάτων τί συζητούν οι δύο ομόλογοι Υπουργοί των Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας; Αφετέρου δε, είπε ότι η διαπραγμάτευση στην περίπτωση των εθνικών χωρικών υδάτων του Αιγαίου μπορεί να αφορά τα 8 ή 9 ναυτικά μίλια. Και θεωρώ ότι ένας συνάδελφος ακαδημαϊκός, καθηγητής πανεπιστημίου, δεν βγαίνει να κάνει μια τέτοια διατύπωση εν είδει παιγνίου…

ΣΥΡΙΓΟΣ: Η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι καθηγήτρια του δημοσίου διεθνούς δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξέχουσα διεθνολόγος. Θεωρώ ότι έχει κάθε δικαίωμα να εκφράζει την επιστημονική της άποψη. Μπορεί να ενοχλεί κάποιους ή πολλούς η συγκεκριμένη επιστημονική της άποψη, κι εγώ προσωπικώς διαφωνώ με αυτήν, αλλά είναι μια επιστημονική άποψη.

Το πρόβλημα θα ήταν εάν ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών έλεγε κάτι ανάλογο. Αλλά δεν έχουμε φτάσει καν σε σημείο να συζητάμε με τους Τούρκους κάτι σχετικό με όλα αυτά. Είμαστε στα στοιχειωδώς προκαταρκτικά που είναι άγνωστο εάν θα οδηγήσουν σε διαπραγμάτευση. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι δεν πρόκειται.

ΠΑΥΛΟΣ: Μιας και το θέτουμε, και η αλήθεια είναι ότι η συζήτηση έχει πολύ ενδιαφέρον…

ΣΥΡΙΓΟΣ: Μπορώ να σχολιάσω κάτι για το 1987;

ΠΑΥΛΟΣ: Βεβαίως.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Επειδή αναφερθήκατε στο βιβλίο των κυρίων Ιγνατίου και Μελέτη. Πώς φτάσαμε στην κρίση του Μαρτίου του 1987; Το 1981 εκλέγεται ο Ανδρέας Παπανδρέου. Λέει ότι για να ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ των δύο χωρών, θα πρέπει η Τουρκία να σταματήσει για τέσσερεις μήνες τις παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου. Ήταν το λεγόμενο μορατόριουμ.

Αργότερα οι τέσσερεις μήνες έγιναν δύο. Ουδέποτε τηρήθηκαν τα χρονικά όρια των τεσσάρων ή δύο μηνών. Τελικώς, τον Νοέμβριο του 1983 ο Ντενκτάς ανακήρυξε το ψευδοκράτος στην Κύπρο και η Ελλάδα διέκοψε εντελώς οποιεσδήποτε συνομιλίες με την Τουρκία. Οι επαφές μεταξύ των δύο κρατών περιορίσθηκαν μέσω των δύο πρεσβειών, της Ελλάδας στην Άγκυρα και της Τουρκίας στην Αθήνα.

Αυτή η κατάσταση, με το πέρασμα του χρόνου οδήγησε σε μια σειρά από αμοιβαίες παρανοήσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν με την κρίση του Μαρτίου του ᾽87. Η κρίση επιλύθηκε για μία σειρά από λόγους. Ο πιο σημαντικός ήταν η αποφασιστικότητα που επέδειξε η ελληνική πλευρά. Ακολούθως, στην άρση των παρανοήσεων συμμετείχαν κάποια πρόσωπα, όπως ο διπλωμάτης Μαχαιρίτσας στον οποίο αναφερθήκατε, και ο πολιτικός Γιάννης Μπούτος.

Έκτοτε, το ελληνικό πολιτικό σύστημα αποδέχεται ότι με την Τουρκία συζητάμε. Η συζήτηση, ο διάλογος δεν σημαίνει διαπραγμάτευση για κάποιο θέμα, ή πολύ περισσότερο, ξεπούλημα. Και πρέπει να συζητάμε, διότι η Τουρκία αποτελεί υπαρξιακή απειλή για εμάς. Δεν μπορούμε να αδιαφορήσουμε λέγοντας: «εμείς συνεχίζουμε τον δρόμο μας και η Τουρκία τον δικό της».

Από αμοιβαίες παρανοήσεις μπορούμε εύκολα να ξαναφτάσουμε σε ένα θερμό επεισόδιο, όπως διδάσκει το 1987. Λίγα πράγματα μπορούμε να κάνουμε, εάν μία χώρα επιδιώκει το θερμό επεισόδιο. Μπορούμε, όμως, να αποτρέψουμε ένα θερμό επεισόδιο που οφείλεται σε παρανοήσεις και λάθη.

ΠΑΥΛΟΣ: Μιλάμε για τη συζήτηση, και μιας και το φέρνει η κουβέντα στη «συζήτηση», και είμαστε και στο Όσλο: το να πει κανείς ότι συζητάει ένα κράτος με ένα άλλο, είναι ασφαλώς αυτονόητο, είναι αναμενόμενο, είναι θεμελιώδης αρχή καλής γειτονίας. Η περίπτωση της Σκανδιναβίας βέβαια, όπου εδώ έχεις Νορβηγία και Σουηδία να συνορεύουν και στην ουσία να μην έχουν καμία διαφορά τα κράτη μεταξύ τους, και άρα είναι αυτονόητη η δυνατότητα συζήτησης, είναι κάτι διαφορετικό από την περίπτωση Ελλάδας – Τουρκίας.

Στη δεύτερη περίπτωση δεν έχεις απλώς κάποιον γείτονα δίχως καμία διεκδίκηση, όπως στην περίπτωση Σουηδίας-Νορβηγίας. Αλλά έχεις ένα γείτονα ο οποίος σου εκπτύσσει μια πλήρη αναθεωρητική στρατηγική με ευθείες απειλές, όχι μόνο θεωρητικές, αλλά στην πράξη – και θα έρθουμε αργότερα στην περίπτωση της Θράκης, και φυσικά στο Αιγαίο και στην Κύπρο.

Συνεπώς θεωρώ ότι εδώ έχουμε μια πολύ διαφοροποιημένη περίπτωση όπου και η ίδια η έννοια της συζήτησης θα πρέπει να έχει κάποιες υποσημειώσεις. Μπορείς να συζητάς εξίσου, να λέμε ότι συζητάει η Ελλάδα με την Τουρκία εξίσου, με τον τρόπο, παραδείγματος χάριν, που συζητά η Νορβηγία με τη Σουηδία;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Πρόκειται για εντελώς ανόμοιες καταστάσεις. Δεν υπάρχει σύγκριση ανάμεσα στις σκανδιναβικές χώρες και στη γειτονιά μας. Η Τουρκία προκαλεί εντάσεις στα μεταξύ μας χερσαία σύνορα και στα θαλάσσια όρια, αμφισβητεί ελληνική κυριαρχία και επιπλέον έχει επιτεθεί κατά του Ελληνισμού στην Κύπρο. Είπα και προηγουμένως ότι η Τουρκία συνιστά υπαρξιακή απειλή. Θέλετε να το πω πιο ευγενικά; Η Τουρκία αποτελεί συστημικό κίνδυνο για τον Ελληνισμό.

ΠΑΥΛΟΣ: Να έρθω λίγο, μιας και είμαστε στο κέντρο των ελληνοτουρκικών ζητημάτων, στον απολογισμό της επίσκεψης Φιντάν την Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2024 στην Αθήνα, και τα εξαγόμενα από αυτήν τη συνάντηση. Διότι έχει εκφραστεί ευρύτατα η άποψη ότι κακώς πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη, με τη σκέψη – μεταξύ άλλων – στο ότι τα οφέλη για την Ελλάδα είναι μηδαμινά, σε αντίθεση προς την Τουρκία.

Η οποία επιδιώκει διαρκώς την τεχνητή εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων με γνώμονα την εξυπηρέτηση των δικών της στρατηγικών σκοπών, παραδείγματος χάριν τη διασφάλιση της προμήθειας αεροσκαφών, αλλά και οικονομικών ενισχύσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση για το μεταναστευτικό.

Και άρα, θέλει να επιδεικνύει διεθνώς μια κατάσταση εξομάλυνσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πλην όμως, βλέπουμε ότι μετά από κάθε τέτοια συζήτηση αυτό που συνοδεύει τις επαφές είναι μια εκ νέου ρητορική της πλήρους, ολιστικής, όπως την είχε χαρακτηρίσει ο ίδιος ο Χακάν Φιντάν, ατζέντας της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Και το ερώτημα είναι: Σε τί ωφελεί μια τέτοια επίσκεψη στη δεδομένη χρονική συγκυρία;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Έχουμε ένα καινούργιο δεδομένο. Για πρώτη φορά τα τελευταία πενήντα χρόνια δεν έχουμε παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου επί 18 μήνες. Να το πω διαφορετικά. Για πρώτη φορά μετά το 1974 οι Τούρκοι σέβονται τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο των 10 ναυτικών μιλίων. Αξίζει να διερευνηθεί εάν έχουν αλλάξει άποψη και σε άλλα στρατηγικής σημασίας θέματα. Αυτός είναι και ο ρόλος της διπλωματίας.

Για ποιό λόγο οι Τούρκοι σταμάτησαν τις παραβιάσεις; Θα συμφωνήσω σε γενικές γραμμές με όσα αναφέρατε. Η Τουρκία επιδιώκει να πάρει μαχητικά αεροσκάφη. Προσπαθεί να δείξει με κάθε τρόπο πως όταν θα τα πάρει, αυτά τα αεροσκάφη δεν θα δρουν κατά της Ελλάδος. Αυτό είναι κάτι που δεν το είχαμε πετύχει σε παλαιότερες περιόδους. Όταν είχαμε την αναλογία 7:10 στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, κανένας δεν έλεγε στην Τουρκία «μην παραβιάζετε τον ελληνικό εναέριο χώρο».

Αργότερα η Τουρκία μπήκε, πάλι χωρίς όρους, στο πρόγραμμα των F-35, το οποίο θα ανέτρεπε πλήρως τις ισορροπίες μεταξύ των δύο χωρών. Τώρα υπάρχουν πάνω στο τραπέζι όροι, περιορισμοί που οφείλονται και στις κινήσεις της Ελλάδος και στην επιρροή του ελληνοαμερικανικού λόμπι τα τελευταία χρόνια. Θα κρατήσει η Τουρκία την ίδια στάση και αφού τα αποκτήσει;

Δεν το ξέρω και φοβούμαι πως όχι. Γι᾽ αυτόν τον λόγο θα πρέπει να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες. Εάν υπάρχουν παραβιάσεις, να διακόπτεται η προμήθεια ανταλλακτικών, ή η αναβάθμιση των αεροσκαφών. Τακτική έχει αλλάξει η Τουρκία, όχι στρατηγική. Στις συζητήσεις που έγιναν μεταξύ Γεραπετρίτη – Φιντάν ήταν σαφές ότι και οι δύο πλευρές παρέμειναν αγκιστρωμένες στις αρχικές τους θέσεις.

ΠΑΥΛΟΣ: Αν αυτό είναι έτσι – συμφωνώ, τα ίδια τα γεγονότα είναι που αποδεικνύουν ότι το χάσμα είναι βαθύ – για να έρθω και στο «κεφάλαιο Γεραπετρίτης», αν μου επιτρέπεται αυτή η έκφραση, το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής.

Αν όντως είναι τόσο μεγάλο το χάσμα, για ποιό λόγο το ελληνικό πολιτικό σύστημα, εν προκειμένω η ηγεσία της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, επιλέγει διατυπώσεις και εκφράσεις και αναφορές που απευθύνονται στην ελληνική κοινή γνώμη περισσότερο παρά στην Τουρκία, οι οποίες δημιουργούν στον ελληνικό λαό, στους Έλληνες πολίτες την εντύπωση ότι όχι απλώς έχουμε περάσει από το στάδιο της συζήτησης στο στάδιο της διαπραγμάτευσης, όχι μόνον αυτό – γιατί υπάρχει και αυτή η θέση, ότι έχουν όλα συμφωνηθεί με την Τουρκία, απλώς το ζητούμενο είναι πώς αυτά θα περαστούν με το μικρότερο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση σε μια επικείμενη συμφωνία – αλλά και, επιπλέον, να καταφεύγει ο Υπουργός των Εξωτερικών της Ελλάδας σε δηλώσεις όπως η περίφημη περί μειοδοσίας;

Από την οποία, μάλιστα, έλαβε αφορμή ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και χαρακτήρισε όπως χαρακτήρισε τον κύριο Γεραπετρίτη και ο ίδιος. Με δεδομένο ότι το χάσμα είναι τεράστιο και αγεφύρωτο, γιατί χρειάζεται ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας να αναφέρεται στο ενδεχόμενο να χαρακτηριστεί και μειοδότης;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Υπάρχει ένας κανόνας που λέει: «Μην ακούς τί λέω. Να κοιτάς τί κάνω». Πολλές φορές στη διπλωματία μπορείς να πεις πράγματα τα οποία επιδιώκεις να ακούγονται ευχάριστα σε τρίτους. Το βασικό είναι τί κάνεις στην πράξη. Τί κάνει η Ελλάδα στην πράξη; Διατηρεί τις ίδιες στρατηγικές θέσεις που είχε πριν από έξι μήνες, πριν ένα χρόνο, πριν δέκα χρόνια.

Ο Άγγελος Συρίγος με τον Παναγιώτη Παύλο στο Λαογραφικό Μουσείο του Όσλο, 17/11/2024.

Θράκη

ΠΑΥΛΟΣ: Θέλω να σχολιάσετε, καθώς σε συνέχεια της επίσκεψης τουνΧακάν Φιντάν στον υπουργό Εξωτερικών Γεραπετρίτη ο Τούρκος ΥΠΕΞ δέχθηκε στην τουρκική Πρεσβεία αντιπροσωπεία από τη Θράκη. Δεν θα πω εκπροσώπους της μειονότητας, καθώς οι άνθρωποι που υποδέχθηκε – τους ξέρετε και εσείς πάρα πολύ καλά – είναι εγκάθετοι, σαφώς πράκτορες του τουρκικού Προξενείου και της Άγκυρας στη Θράκη, με τους οποίους είχε μια εκτενή συνομιλία. Πώς το αξιολογείτε; Και φυσικά κυκλοφόρησαν και πολλές φωτογραφίες από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Γι᾽ αυτόν τον λόγο έγινε η συνάντηση. Για τις φωτογραφίες.

ΠΑΥΛΟΣ: Με σκοπό τί;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Να φανεί ότι η Τουρκία στηρίζει τους ψευδομουφτήδες και αυτό που αποκαλούν οι ίδιοι «Ανώτατη Συντονιστική Επιτροπή».

ΠΑΥΛΟΣ: Η Ελλάδα, γιατί δέχεται και επιτρέπει αυτές τις συναντήσεις; Διότι δεν ήταν η πρώτη…

ΣΥΡΙΓΟΣ: Το 1988 έγινε η πρώτη επίσημη επίσκεψη Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, του Μεσούτ Γιλμάζ, στην Ελλάδα, ύστερα από 36 χρόνια, εάν δεν κάνω λάθος. Ο Γιλμάζ συναντήθηκε ιδιωτικά με εκπροσώπους της μουσουλμανικής μειονότητας μεταξύ των οποίων και με τον μετέπειτα ψευδομουφτή Ξάνθης, τον Μεχμέτ Εμίν Αγά.

Κάθε φορά που έρχονται Τούρκοι αξιωματούχοι στην Ελλάδα έχουμε τέτοιες συναντήσεις ιδιωτικού χαρακτήρα. Αυτή τη φορά οι ιδιωτικές συναντήσεις έγιναν μέσα στην τουρκική Πρεσβεία. Δόξα τω Θεώ, στην Ελλάδα είμαστε δημοκρατία, δεν έχουμε τέτοιου είδους προβλήματα. Δεν απαγορεύουμε σε κάποιον να δει Έλληνες πολίτες, εάν αυτοί οι Έλληνες πολίτες θέλουν να πάνε να τον δουν.

ΠΑΥΛΟΣ: Πρόκειται για απλώς εθιμικές συναντήσεις;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Όχι, δεν είναι απλή εθιμοτυπική συνάντηση. Η Άγκυρα θέλει να δείξει ότι στηρίζει τους συγκεκριμένους ως ηγεσία της μουσουλμανικής μειονότητας που η ίδια αποκαλεί τουρκική ή τουρκο-μουσουλμανική.

ΠΑΥΛΟΣ: Ο λόγος που επιμένω σε αυτό είναι διότι ανάλογη συνάντηση υπήρξε την ίδια μέρα της υπογραφής της Διακήρυξης των Αθηνών, στις 7 Δεκεμβρίου του 2023. Αλλά και πριν από λίγες εβδομάδες ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν δέχθηκε αντιπροσωπεία όλα τα μέλη της οποίας ήταν παρόντα και στη συνάντηση με τον Φιντάν στην Αθήνα στις 8 Νοεμβρίου, εκ των οποίων ορισμένοι συμμετείχαν στον προπηλακισμό του νόμιμου μουφτή Κομοτηνής, στο τζαμί του Πλατάνου στην Ξάνθη. Άρα, εδώ δεν είναι ότι έχεις απλώς μια εθιμική συνάντηση, την οποία, βεβαίως, το ελληνικό κράτος δεν φοβάται να επιτρέψει. Αλλά έχεις μια συνάντηση κατά την οποία είναι προφανές ότι η Τουρκία δίνει γραμμή σε ανθρώπους της στη Θράκη.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Δεν έχει ανάγκη η Άγκυρα τη συνάντηση μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών και των ψευδομουφτήδων για να δώσει γραμμή. Έχει άλλα όργανα στη Θράκη δια των οποίων μπορεί να δώσει γραμμή. Αυτές είναι συναντήσεις μέσω των οποίων η Τουρκία θέλει να τονίσει urbi et orbi ότι στηρίζει συγκεκριμένους ανθρώπους ως ηγεσία της μειονότητας. Γι᾽ αυτό τους συναντά ο τούρκος Υπουργός των Εξωτερικών ιδιωτικά μεν, γιατί είναι ιδιωτική η συνάντηση, αλλά κατά τη διάρκεια της επισκέψεώς του στην Ελλάδα. Έχουν συμβολική σημασία.

ΠΑΥΛΟΣ: Μιας και είμαστε στη Θράκη ήδη, έχετε ζήσει στη Θράκη όπου και έχετε υπηρετήσει μεγάλο τμήμα της στρατιωτικής θητείας σας, τη γνωρίζετε πολύ καλά. Θα ήθελα να ρωτήσω τη γνώμη σας στην παρούσα συγκυρία για το πού βρίσκεται η Θράκη, αν μπορώ να θέσω έτσι το ερώτημα. Πού βρισκόμαστε στη Θράκη;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στη Θράκη μετά το 2016, οπότε εκδηλώθηκε το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία. Αρκετοί μουσουλμάνοι οι οποίοι είχαν φιλικές σχέσεις με την Τουρκία κι αισθάνονταν ψυχολογικά κοντά της, τρόμαξαν με τις διώξεις που ακολούθησαν το πραξικόπημα.

Πολλές από τις γέφυρες που έχτιζε επί χρόνια η Τουρκία με τη μειονότητα, καταστράφηκαν εκείνη την περίοδο. Παράλληλα συνεχίζεται η σοβαρή παρέμβαση της ελληνικής πλευράς σε θέματα ισονομίας και ισοπολιτείας. Δεν ανησυχώ για τη Θράκη. Ενδεικτικά να σας αναφέρω τον αριθμό των παιδιών που οι γονείς τους επιλέγουν να τα στείλουν στα δημόσια Γυμνάσια και Λύκεια και όχι στα μειονοτικά.

Το 2007–2008 ήταν γύρω στο 35% επί του συνόλου. Τώρα είναι πάνω από 70%.  Ένα άλλο παράδειγμα– επειδή είστε από τον νομό της Ξάνθης – ένας μεγάλος αριθμός γονέων από μειονοτικά χωριά, κατεβάζουν οι ίδιοι τα παιδιά τους στα δημόσια σχολεία της Ξάνθης και γυρίζουν την πλάτη στα μειονοτικά. Επίσης, το 1996 υπήρχαν ορεινά μουσουλμανικά χωριά που δεν έστελναν τα κορίτσια στο γυμνάσιο. Σήμερα η πλειοψηφία των εισερχομένων στα ελληνικά ΑΕΙ είναι κορίτσια. Βαίνουμε ομαλά προς την ενσωμάτωση της μειονότητας στην υπόλοιπη ελληνική κοινωνία. Η ισονομία και ισοπολιτεία που ξεκίνησε το ᾽91 προχωράει πολύ θετικά.

ΠΑΥΛΟΣ: Πλήρης ενσωμάτωση σημαίνει ότι θα έρθει σύντομα η στιγμή που δεν θα χρειάζεται πλέον η Ελλάδα να μιλάει για μειονότητα στη Θράκη;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Η μουσουλμανική μειονότητα έχει ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως, επί παραδείγματι, τον θρησκευτικό της χαρακτήρα. Έχουμε ως κράτος την υποχρέωση να προστατεύουμε διαχρονικά τα βασικά χαρακτηριστικά της μειονότητας. Ενσωμάτωση σημαίνει ότι ο μειονοτικός αισθάνεται καλά που ζει στην Ελλάδα. Δεν υπάρχουν διακρίσεις εις βάρος του, λόγω της μειονοτικής του ταυτότητας. Του προσφέρονται οι ίδιες ευκαιρίες που δίδονται και σε όλους τους υπόλοιπους πολίτες.

Άγγελος Συρίγος και Παναγιώτης Παύλος, κατά τη συζήτησή τους στο Όσλο, για λογαριασμό της Hellas Journal.

Μειονότητες, ομογενείς, αλλογενείς στην Ελλάδα

ΠΑΥΛΟΣ: Το ρωτώ αυτό, επειδή συνδέετε την έννοια της μειονότητας με τη θρησκευτική ταυτότητα. Και θα μπορούσε κανείς να πει ότι, με αυτή την έννοια, τώρα που η Ελλάδα έχει έναν αρκετά μεγάλο μουσουλμανικό πληθυσμό μέσω και της μετανάστευσης – της λαθρομετανάστευσης, άσχετα αν κανείς θα το ερμηνεύσει έτσι ή αλλιώς αυτό – τίθεται το ερώτημα εάν θα πρέπει σε αυτήν τη νέα κοινωνική τάξη πραγμάτων της Ελλάδας να επαναπροσδιοριστεί και η έννοια της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. Τη στιγμή μάλιστα που πρόκειται για Έλληνες πολίτες. Γηγενείς Έλληνες πολίτες. Να το θέσω και αλλιώς: Γιατί δεν είναι μειονότητα οι Πακιστανοί, που αγγίζουν περίπου τις τετρακόσιες χιλιάδες σε όλη την Ελλάδα και είναι επίσης μουσουλμάνοι;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Δεν είναι τόσοι οι Πακιστανοί! Η μεγαλύτερη μεταναστευτική ομάδα που διαμένει σήμερα στην Ελλάδα είναι οι Αλβανοί, που είναι περίπου 395.000. Αυτή τη στιγμή δεν θυμάμαι τα ακριβή στοιχεία, αλλά οι Πακιστανοί είναι λιγότεροι από 50.000. Επίσης, δεν πρέπει να μπερδεύουμε μεταναστευτικές ομάδες με Έλληνες πολίτες.

Είναι διαφορετική η κατάσταση μεταξύ γηγενών μειονοτικών πληθυσμών, όπως είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, με άτομα τα οποία απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια τα τελευταία χρόνια δια πολιτογραφήσεως. Για τη δεύτερη ομάδα, που αποκτά την ελληνική ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, ισχύουν τα δικαιώματα που ισχύουν για όλους τους Έλληνες πολίτες.

Επί παραδείγματι το κράτος υποχρεώνεται να σέβεται τις θρησκευτικές τους αντιλήψεις. Αλλά από κει και πέρα, οι νέοι αυτοί Έλληνες έχουν ουσιαστικά σβήσει το παρελθόν τους και ξεκινάνε μια νέα σελίδα. Δεν έχει υποχρέωση το κράτος να προσφέρει στον Πακιστανό που πήρε ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, μαθήματα στη γλώσσα ουρντού που μιλούν στο Πακιστάν. Αυτή είναι η διάκριση του πρώην μετανάστη, που έγινε πολίτης σε μια χώρα με πολιτογράφηση, και του γηγενούς.

Στις γηγενείς ομάδες – είτε προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες είτε όχι, διότι υπάρχουν και ομάδες που δεν προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες, όπως οι Εβραίοι ή οι Καθολικοί της Ελλάδος – έχουμε καθήκον ως χώρα να πάρουμε κάποια επιπλέον μέτρα. Αυτή είναι η διαφορά.

ΠΑΥΛΟΣ: Επειδή συχνά αναφερόμαστε σε μεταναστευτικές ομάδες στην Ελλάδα. Ποιές είναι αυτές σε γενικές γραμμές; Έχετε διατελέσει και Γενικός Γραμματέας στο Υπουργείο Εσωτερικών για τη Μεταναστευτική Πολιτική. Ποιά είναι η μεγαλύτερη από αυτές; Και τί γίνεται με τους Βορειοηπειρώτες;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Θα σας δώσω κάποια στοιχεία που δεν έχουν βγει μέχρι τώρα στη δημοσιότητα. Ο συνολικός μεταναστευτικός πληθυσμός στην Ελλάδα, μαζί με τους Αλβανούς, δεν ξεπερνά τις 620.000 συνολικά. Επισημαίνω ότι μιλάω για μετανάστες με άδεια διαμονής στη χώρα και όχι για ενήλικους μετανάστες που έγιναν Έλληνες πολίτες δια πολιτογραφήσεως.

Ο αριθμός των τελευταίων είναι περίπου 47.000 και πολιτογραφήθηκαν μετά το 1991 μέχρι σήμερα. Σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε περίπου 100.000 ανηλίκους που είτε έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα είτε έχουν πάει σχολείο στην Ελλάδα. Αυτοί είναι τέκνα και ομογενών και αλλογενών. Επειδή είμαι περίπου βέβαιος ότι θα αρχίσουν οι αμφισβητήσεις για τους αριθμούς ιδίως των πολιτογραφημένων, διευκρινίζω ότι μιλάω με τα ακριβή στοιχεία, όπως αποτυπώνονται από τη μόνη πηγή που έχει πλήρη εικόνα και είναι το υπουργείο Εσωτερικών.

Σταθερά μετά το 1991 η μεγαλύτερη μεταναστευτική ομάδα στην Ελλάδα είναι οι προερχόμενοι από την Αλβανία. Τον Νοέμβριο του 2024, είχαμε εν ενεργεία 395.000 άδειες διαμονής Αλβανών πολιτών στην Ελλάδα. Παράλληλα, 128.000 ομογενείς, Βορειοηπειρώτες δηλαδή, έχουν αποκτήσει ελληνική ιθαγένεια από το 1991 μέχρι σήμερα. Επίσης 15.000 ομογενείς δεν έχουν θελήσει να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια, αλλά είναι κάτοχοι ειδικού δελτίου ταυτότητας ομογενούς.

Και υπάρχουν περίπου 70.000 παιδιά, Βορειοηπειρωτών και αλλογενών από την Αλβανία, τα οποία έχουν αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια επειδή είτε γεννήθηκαν είτε σπούδασαν στην Ελλάδα. Ο αριθμός των Αλβανών ενηλίκων που δεν είναι ομογενείς και έχουν αποκτήσει ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, είναι 16.736. Το λέω, διότι ακούω κατά καιρούς κάτι τερατώδη νούμερα: πενήντα χιλιάδες, εκατό χιλιάδες, διακόσιες χιλιάδες Αλβανοί που έγιναν Έλληνες πολίτες.

Το τονίζω ότι από το 1991 μέχρι σήμερα οι Αλβανοί ενήλικοι που έγιναν Έλληνες πολίτες είναι 16.736. Αυτά τα στοιχεία δεν επιδέχονται αμφισβητήσεως. Είναι βάσει των ΦΕΚ που χορήγησαν ιθαγένειες.

Αλβανία, Βόρειος Ήπειρος, Μπελέρης

ΠΑΥΛΟΣ: Θέλω στο σημείο αυτό να θέσω το ερώτημα τόσο απλά: Αλβανία, Ράμα, δύο επισκέψεις, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Μπελέρης, και στο βάθος πλάτες και χρήματα Ερντογάν και Τουρκίας.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Εγώ θα προσέθετα, ότι στο βάθος υπάρχει κάλυψη από πολλά κράτη της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.

ΠΑΥΛΟΣ: Γερμανία, παραδείγματος χάριν.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Όχι μόνον Γερμανία. Η Ιταλία είναι πιο φιλικό κράτος προς τον Ράμα. Έχει και απ’ ευθείας συμφέροντα και συναλλαγές με τον Ράμα, λόγω των στρατοπέδων προσφύγων που έχει κτίσει στην Αλβανία. Στοίχισαν ένα υπέρογκο ποσό για να φτιαχτούν, προκειμένου οι Ιταλοί να μεταφέρουν εκεί μετανάστες από τα ιταλικά νησιά, όπου θα εξετάζεται το αίτημα ασύλου που έχουν υποβάλει.

Ο Ράμα έχει επιλέξει μια σκληρή αντιμειονοτική στάση, παρότι κατάγεται ο ίδιος από πλευράς της μητέρας του από τη μειονότητα. Ίσως και γι᾽ αυτό! Η στάση του στο θέμα Μπελέρη εκτός από προσβολή των δικαιωμάτων της μειονότητας ήταν και προσβολή βασικών κανόνων που πρέπει να υπάρχουν σε ένα δημοκρατικό κράτος: κράτος δικαίου, δημοκρατική αρχή, αρχή της αναλογικότητας της ποινής.

Προς χάριν του επιχειρήματος ας υποθέσουμε ότι ο Μπελέρης πράγματι αποπειράθηκε να εξαγοράσει ψήφους έναντι 360 ευρώ. Δεν μπορείς να κρατάς κάποιον άνθρωπο φυλακισμένο ενάμισι χρόνο για 360 ευρώ! Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της δίκης του βγήκαν στην επιφάνεια πάρα πολλές ανωμαλίες που σχετίζονται με το δικαστικό σύστημα της Αλβανίας. Ο μοναδικός μάρτυρας κατηγορίας παραδέχθηκε ότι είχε πληρωθεί από την αστυνομία με το ποσόν των 7.000 ευρώ.

Η πρόεδρος του δικαστηρίου ήταν ένα άτομο το οποίο πριν μερικά χρόνια είχε επιχειρήσει να μπει με πλαστή βίζα στην Ελλάδα. Για δεκαπέντε χρόνια της είχε απαγορευτεί η είσοδος σε όλα τα κράτη Σένγκεν. Κι όμως έγινε δικαστής στην Αλβανία. Η εισαγγελέας πάλι που εξέδωσε την πρώτη απόφαση κρατήσεως του Μπελέρη ήταν η αδελφή του προέδρου του δικαστηρίου που επικύρωσε την απόφαση. Όλα αυτά δεν συμβαίνουν σε ένα φυσιολογικό κράτος.

Η ελληνική πλευρά προσπάθησε ανεπιτυχώς να συνετίσει την Αλβανία. Είναι σαφές ότι ο Ράμα ακολούθησε τη δική του συγκρουσιακή πορεία. Πιστεύει ότι μπορεί να βασίζεται στις πλάτες άλλων ευρωπαϊκών κρατών ή της Αμερικής και να αδιαφορεί για την Ελλάδα. Η κάθοδος του Φρέντη Μπελέρη στις ευρωεκλογές και η θριαμβευτική εκλογή του έδωσε λύση στην αδικία που υπέστη ως πρόσωπο.

Τώρα που άρχισε η ενταξιακή πορεία της Αλβανίας ο Ράμα θα διαπιστώσει ότι έκανε ένα κρίσιμο λάθος. Η ενταξιακή πορεία της Αλβανίας περνά μέσα από την Ελλάδα. Ήδη έχουν τεθεί οι όροι για το άνοιγμα των ενταξιακών κεφαλαίων για την Αλβανία που αφορούν στην απόδοση των περιουσιών στη μειονότητα και τον σεβασμό των μειονοτικών δικαιωμάτων. Και αυτά δεν είναι θεωρητικά.

Θα σας πω κάτι συγκεκριμένο. Η Αλβανία είναι το μοναδικό κράτος στην Ευρώπη, στην πρώην Ανατολική Ευρώπη, που δεν έχει αποδώσει περιουσίες ως τώρα στους νόμιμους ιδιοκτήτες, μετά το τέλος του κομμουνισμού. Η πρώτη φάση επιστροφής των περιουσιών ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια. Σήμερα, στις περιοχές που κατοικούν Αλβανοί έχει αποδοθεί το 60% των περιουσιών της πρώτης φάσεως. Στις περιοχές που κατοικούν Έλληνες έχει αποδοθεί από το 10% έως το 20%. Αυτή είναι μια σαφής διάκριση εις βάρος της μειονότητας. Όσο και να θέλει ο κύριος Ράμα να το ξεπεράσει αυτό με διάφορα τερτίπια, θα το βρίσκει σε κάθε βήμα μπροστά του.

Παναγιώτης Παύλος και Άγγελος Συρίγος στην Όπερα του Όσλο, Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2024.

12 ν. μίλια στο Αιγαίο, Casus Belli, Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, Καστελλόριζο

ΠΑΥΛΟΣ: Να πάω λίγο προς το Αιγαίο και δι᾽ αυτού στην Κύπρο. Και να ρωτήσω πολύ απλά. Τί εμποδίζει την Ελλάδα να προβεί στην επέκταση των εθνικών χωρικών υδάτων της στο Αιγαίο; Να πει, αύριο, 12 ναυτικά μίλια παντού;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Η αύξηση των χωρικών υδάτων είναι η απάντηση σε ένα ερώτημα που ακούω συχνά: τί διεκδικήσεις έχουμε εμείς από την Τουρκία; Η απάντηση είναι η εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Αυτό που λέτε περί χωρικών υδάτων είναι κάτι εύλογο. Δεν είναι όμως μία ευκαιριακή κίνηση αλλά τμήμα ευρύτερης στρατηγικής.

Όσο και να είναι παράνομη η τουρκική απειλή περί casus belli σε περίπτωση αυξήσεως των χωρικών υδάτων, υπάρχει το ισχυρό ενδεχόμενο να οδηγήσει σε πόλεμο με την Τουρκία. Μία υπεύθυνη ηγεσία οφείλει να το λάβει υπ᾽ όψιν της και να κινηθεί αναλόγως.

Ο στόχος δεν είναι να μην ασκηθεί αυτό το δικαίωμα αλλά να στηθεί η σωστή στρατηγική που θα μας επιτρέψει να το ασκήσουμε χωρίς υψηλή διακινδύνευση. Η στρατηγική έχει δύο πυλώνες. Ο ένας είναι στρατιωτικός και ο άλλος είναι διπλωματικός. Πρέπει, δηλαδή, να υπάρχουν ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, διότι εάν, ο μη γένοιτο, χρειαστεί, εμείς θα πολεμήσουμε.

Δεν θα έρθει κανένας άλλος να πολεμήσει για εμάς. Δεν θα έρθουν Λουξεμβουργιανοί πεζοναύτες να πολεμήσουν στο Καστελλόριζο. Ο δεύτερος πυλώνας είναι ο διπλωματικός. Οφείλουμε να συνεννοηθούμε και να προβούμε στις απαραίτητες διπλωματικές ενέργειες με τις μεγάλες δυνάμεις και τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας που χρησιμοποιούν το Αιγαίο πέλαγος, προκειμένου να έχουμε τη σύμφωνη γνώμη τους. Όλα αυτά θέλουν δουλειά και γίνονται σε βάθος χρόνου.

ΠΑΥΛΟΣ: Και, άρα, εδώ υπεισέρχεται η έννοια του «κέρδους χρόνου», αν καταλαβαίνω καλά.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Να διευκρινίσω κάτι για το «κερδίζω χρόνο». Αν θες να κερδίσεις χρόνο απλώς για να κερδίσεις χρόνο, θα βρεις το πρόβλημα μπροστά σου. Αν θέλεις να κερδίσεις χρόνο για να εφαρμόσεις μία συγκεκριμένη στρατηγική, έχει νόημα το να κινείσαι σε αυτήν την κατεύθυνση. Ως προς τις εντάσεις πάντως να διευκρινίσω το εξής: η Ελλάδα δεν θέλει εντάσεις. Τις εντάσεις στο Αιγαίο τις επιθυμεί η Τουρκία.

ΠΑΥΛΟΣ: Μιας και αναφερθήκατε στο casus belli της Τουρκίας εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας: Γιατί η Ελλάδα το αποδέχεται; Γιατί δεν το καταγγέλλει διεθνώς;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Αυτό δεν είναι ακριβές. Το αντίθετο συμβαίνει. Το θέμα της ανακλήσεως του casus belli είναι κομβικό σημείο στην πολιτική της Ελλάδος έναντι της Τουρκίας. Η Ελλάδα έχει θέσει την άρση του casus belli ως έναν από τους όρους για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας. Η άρση του περιλαμβάνεται σε όλες τις ετήσιες εκθέσεις προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ένταξη της Τουρκίας και στα σχετικά ψηφίσματα του Ευρωκοινοβουλίου. Επίσης, τίθεται όποτε προσφέρεται η ευκαιρία ενώπιον του ΟΗΕ. Ενδεικτικά, υπάρχουν 4 τουλάχιστον επιστολές διαμαρτυρίας της Ελλάδος προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ μεταξύ 9ης Ιουνίου 1995, οπότε και η τουρκική βουλή υιοθέτησε επισήμως το casus belli και 20ης Ιουλίου 1995.

ΠΑΥΛΟΣ: Επειδή πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται, θα ήθελα να μου διευκρινίσετε εάν τα 12 ναυτικά μίλια είναι προϋπόθεση για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, ή εάν ισχύει αντιστρόφως. Με άλλα λόγια, δεσμεύει το ένα το άλλο;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Το ερώτημα τίθεται λίγο διαφορετικά. Εάν κάποια στιγμή προσφύγουμε στο Διεθνές Δικαστήριο, πρέπει πρώτα να έχουμε αυξήσει τα χωρικά μας ύδατα; Και μπορούμε να τα αυξήσουμε μετά; Θεωρώ ότι το ορθό είναι να έχουμε αυξήσει τα χωρικά μας ύδατα, πριν πάμε στο Διεθνές Δικαστήριο.

ΠΑΥΛΟΣ: Γιατί;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Διότι είναι εντελώς διαφορετικά τα πράγματα από πλευράς θαλασσίων εκτάσεων που δικαιούται η κάθε χώρα. Σε περίπτωση αυξήσεως των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο μειώνονται κατά το ήμισυ. Το βασικό για μένα είναι ότι η Τουρκία ούτως ή άλλως δεν πρόκειται να πάει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, διότι δεν τη συμφέρει. Ξέρει ότι θα χάσει. Θεωρεί ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα. Η νομολογία σταθερά λέει το αντίθετο. Δεν είναι ότι η Τουρκία ζητάει εκατόν και θα πάρει περίπου τα μισά. Θα πάρει ένα πολύ μικρότερο ποσοστό της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Γι᾽ αυτό είναι θεωρητικό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο.

Στην απίθανη περίπτωση που η Τουρκία δεχόταν και πηγαίναμε στο Δικαστήριο, θα μπορούσαμε να αυξήσουμε τα χωρικά μας ύδατα μετά την απόφαση του Δικαστηρίου; Η απάντηση είναι καταφατική αλλά μόνον για τις περιοχές εκείνες που δεν θα έχουν δοθεί ως υφαλοκρηπίδα στην Τουρκία. Άρα (σε τέτοια περίπτωση) μπορούν να αυξηθούν τα χωρικά ύδατα αλλά μόνον στο υπόλοιπο Αιγαίο.

ΠΑΥΛΟΣ: Το Σάββατο 16 Νοεμβρίου το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επιτέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αφορμή τους χάρτες της ελληνικής ΑΟΖ που, με βάση το πρότυπο του Χάρτη της Σεβίλλης, είναι αναρτημένοι από την Υπηρεσία Χωροταξικού Σχεδιασμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σε άρθρο σας γραμμένο το 2020 από κοινού με τον Θεόδωρο Καρυώτη, γράφετε χαρακτηριστικά: «Είναι προφανές ότι ο σωστός χωροταξικός σχεδιασμός δεν μπορεί να περιλαμβάνει την εξαιρετικά στενή περιοχή των 6 μιλίων από τις ακτές (περίπου 11 χιλιόμετρα). Ένας σωστός χωροταξικός σχεδιασμός πρέπει να περιλαμβάνει και τη διατήρηση ή βελτίωση της καταστάσεως των θαλασσίων οικοσυστημάτων εντός 12 ναυτικών μιλίων και την ΑΟΖ στις ελληνικές θάλασσες».

Θέλω να μου πείτε, γιατί η Ελλάδα είναι το μόνο ευρωπαϊκό κράτος της ΝΑ Ευρώπης που κωλυσιεργεί στην κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της, με αποτέλεσμα να έχει αφενός παραπεμφθεί από τις 21/12/2023 στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφετέρου να επιτρέπει στην Τουρκία να αναμιγνύεται στις ευρωπαϊκές υποθέσεις και να καταγγέλλει προχθές (16/11/2024) την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Ο ορθός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός περιλαμβάνει όχι μόνον τη ζώνη των χωρικών υδάτων αλλά ολόκληρη τη θαλάσσια έκταση που περιβάλλει την Ελλάδα. Αυτό αναφέρεται και στις τρεις σχετικές επιστολές του Ευθύμιου Μπακογιάννη, Γενικού Γραμματέα στο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Από εκεί και πέραν είναι γεγονός ότι κωλυσιεργήσαμε. Δεν γνωρίζω τον λόγο. Μόνον υποθέσεις μπορώ να κάνω. Επιπλέον, χρειαζόμαστε αρκετούς μήνες για να καταλήξουμε σε σωστό χωροταξικό σχεδιασμό που περιλαμβάνει συλλογική εργασία από πολλά υπουργεία. Κάτι ακόμη για την αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με τα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αυτά δεν βασίζονται στον χάρτη της Σεβίλλης, όπως συνηθίσαμε να τον αποκαλούμε. Ο συγκεκριμένος χάρτης ήταν το δημιούργημα δύο καθηγητών του πανεπιστημίου της Σεβίλλης το 2006 που αποτύπωνε τις δυνητικές ΑΟΖ των κρατών–μελών της ΕΕ. Τόσο ο χάρτης της Σεβίλλης όσο και τα έγγραφα της Επιτροπής βασίζονται στη μέση γραμμή που είναι μία από τις μεθόδους που ακολουθούνται στις θαλάσσιες οριοθετήσεις.

ΠΑΥΛΟΣ: Πριν σας ρωτήσω για το Κυπριακό, θέλω να μου πείτε αν ανήκετε σε αυτούς που θεωρούν τη σύνδεση ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου, βάσει του Χάρτη της Σεβίλλης και εν πάσει περιπτώσει, βάσει της επήρειας του Συμπλέγματος Μεγίστης, ρεαλιστική και άρα επιδιωκτέα; Ή τη θεωρείτε μη ρεαλιστική, και άρα χρήζει αναπροσαρμογής η ελληνική επιδίωξη;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Υπάρχουν πράγματα που μπορούν να γίνονται για το φαίνεσθαι, και πράγματα τα οποία μπορούν να καταλήγουν στο ίδιο αποτέλεσμα, χωρίς απαραιτήτως να έχουν τον ίδιο διακηρυκτικό χαρακτήρα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα.

Εάν η Ελλάδα καταθέσει στον ΟΗΕ χάρτες στους οποίους θα ορίζει την υφαλοκρηπίδα της βάσει του άρθρου 156 του νόμου 4001/2011 (γνωστού και ως νόμου Μανιάτη), τότε τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας θα ταυτίζονται με τα όρια τα οποία θα υπέγραφε σε μία συμφωνία με την Κύπρο. Κάτι τέτοιο θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα με μια συμφωνία χωρίς, ταυτοχρόνως, να δημιουργεί τις εντάσεις που θα προκαλούσε μία συμφωνία.

Τώρα, πρέπει να πούμε και το εξής, που σχετίζεται με το Σύμπλεγμα Καστελλορίζου. Ας υποθέσουμε ότι δεν υπήρχε το Σύμπλεγμα του Καστελλορίζου. Η Ελλάδα θα είχε δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο; Προφανώς και θα είχε. Διότι ένα μεγάλο τμήμα της υφαλοκρηπίδας του Καστελλορίζου καλύπτεται από τις υφαλοκρηπίδες της ανατολικής Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου. Επομένως, και το Καστελλόριζο να μην υπήρχε στην περιοχή, ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής της υφαλοκρηπίδας θα ανήκε ούτως ή άλλως στην Ελλάδα.

Η παρουσία του Καστελλορίζου επαυξάνει το ποσοστό της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Είναι προφανές όμως ότι ένα τέτοιο ζήτημα θα επιλυθεί μόνον ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου.

Προσέξτε τώρα, όμως, τί τακτική ακολουθεί η Τουρκία ενώ παράλληλα μιλάει για «ολιστική» προσέγγιση. Προσπαθεί να σαλαμοποιήσει τη διαφορά. Δηλαδή μας λέει: έλα να συζητήσουμε για την υφαλοκρηπίδα του Καστελλορίζου, και ακολούθως για την υφαλοκρηπίδα στο βόρειο Αιγαίο κ.ο.κ.

Η οριοθέτηση όμως είναι ενιαία από τον Έβρο ως και το Καστελλόριζο. Δεν κόβεται σε επί μέρους τμήματα. Εάν πάρουμε μόνο την περιοχή του Καστελλορίζου, τότε πράγματι, έχουμε ένα μικρό νησάκι και απέναντί του βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη ακτή. Ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψιν από τα διεθνή δικαστήρια είναι το μήκος των ακτών κάθε κράτους.

Αν πάρεις τις ακτές του Καστελλορίζου, είναι γύρω στα 21 χιλιόμετρα. Η απέναντι τουρκική ακτή στο σημείο εκείνο της οριοθετήσεως με την Ελλάδα είναι γύρω στα 780 χιλιόμετρα.

Εάν όμως συμπεριληφθούν και οι ακτές της ανατολικής Κρήτης καθώς και της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου, τότε διαπιστώνουμε ότι έχουμε περίπου ίσο αριθμό χιλιομέτρων ακτογραμμής και από τις δύο πλευρές. Η απάντηση σε όλα αυτά είναι ότι η οριοθέτηση είναι ενιαία από τον Έβρο ως και το Καστελλόριζο.

ΠΑΥΛΟΣ: Άρα με αυτό που λέτε, το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό, εννοείτε – εμμέσως πλην σαφώς – ότι θα πρέπει και η Ελλάδα να έχει τη δική της «ολιστική» προσέγγιση, για να χρησιμοποιήσω τα λόγια Φιντάν. Γιατί ο Χακάν Φιντάν είπε ότι «εμείς έχουμε ολιστική προσέγγιση του θέματος».

ΣΥΡΙΓΟΣ: Ο Χακάν Φιντάν εννοεί κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτά που είπα.

ΠΑΥΛΟΣ: Άλλου είδους ολιστικότητα. Αλλά ο χώρος είναι ενιαίος, Θράκη–Αιγαίο–Κύπρος.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Όχι, δεν αναφέρομαι ούτε σε ενιαίο χώρο ούτε σε «ολιστική προσέγγιση». Αναφέρομαι αποκλειστικώς και μόνον σε θαλάσσιες οριοθετήσεις. Όταν ο Χακάν Φιντάν μιλά για «ολιστική προσέγγιση», ή παλαιότερα για «συμφωνία πακέτο», [package deal], εννοεί αυτό που η Τουρκία αποκαλεί «ελληνοτουρκικές διαφορές» και περιλαμβάνουν αποστρατικοποίηση, όρια του FIR, διαφορά εναερίου χώρου με χωρικά ύδατα, αμφισβήτηση ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τουρκολιβυκό μνημόνιο, και… και …

Το 1975 μας έλεγε η Τουρκία: «έλα να συζητήσουμε όλα όσα εμείς θεωρούμε διαφορές και να βρούμε μια πολιτική λύση μεταξύ μας». Μετά το 2011 η Τουρκία μας λέει: «έλα να τα πάμε όλα στο Διεθνές Δικαστήριο». Ούτε θα τα πας όλα στο Διεθνές Δικαστήριο, ούτε θα τα συζητήσεις. Η Ελλάδα, και αυτό είναι σταθερή θέση της ελληνικής πλευράς, λέει ορθώς ότι «μια είναι η διαφορά και αφορά στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ από τον Έβρο ως το Καστελλόριζο, τίποτε άλλο».

Δεν έχει αλλάξει η ελληνική θέση. Ούτε έχει βγει ποτέ κανένας Έλληνας υπουργός Εξωτερικών να πει «έλα να συζητήσουμε τώρα μόνο για το Καστελλόριζο» ή, «έλα να συζητήσουμε μόνο για την περιοχή του Έβρου».

ΠΑΥΛΟΣ: Διαφοροποιείται το Ευρωπαϊκό Δίκαιο από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας στο ζήτημα των Θαλασσίων Ζωνών; Αν όχι, γιατί η Ελλάδα δεν επωφελείται από την πλήρη ενσωμάτωση του ΔΔΘ στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, προκειμένου ως κράτος μέλος της ΕΕ να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έναντι της Τουρκίας, αντί της Χάγης;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Πρόκειται για μία αποπροσανατολιστική συζήτηση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενσωματώνει στο Δίκαιό της πολλές διεθνείς συνθήκες. Μία από αυτές είναι και η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επιλαμβάνεται υποθέσεων που αφορούν σε ζητήματα των κρατών–μελών.

Η Τουρκία δεν είναι κράτος–μέλος. Πώς να προσφύγουμε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά μίας χώρας που δεν είναι μέλος; Επιπλέον, ας λάβουμε υπ᾽ όψιν μας και τα ακόλουθα. Ισπανία και Γαλλία διαφωνούν ως προς τα όρια της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ που έχουν τόσο στη Μεσόγειο όσο και στον Ατλαντικό.

Γιατί δεν πήγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να λύσουν τη διαφορά τους, αφού είναι τόσο απλά τα πράγματα; Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν έχει ποτέ δικάσει υπόθεση θαλασσίων οριοθετήσεων. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει επιληφθεί 20 περίπου τέτοιων υποθέσεων. Εάν χρειαστεί να πάμε σε γιατρό για μία σοβαρή εγχείρηση, θα προτιμήσουμε εκείνον που δεν έχει χειρουργήσει ποτέ του; Ή εκείνον που έχει τη μεγαλύτερη εμπειρία;

ΠΑΥΛΟΣ: Το 1963 η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με την τότε ΕΟΚ. Μπορεί αυτή η υπογραφή να αξιοποιηθεί σήμερα από την Ελλάδα έναντι των τουρκικών διεκδικήσεων σε βάρος της; Κι αν ναι, πώς;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Η τότε συμφωνία κατέληξε στη σημερινή ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας στην ΕΕ. Αυτό προσπαθήσαμε να εκμεταλλευθούμε το 1999 με τις αποφάσεις του Ελσίνκι.

Σήμερα ούτε η Τουρκία ενδιαφέρεται να αλλάξει για να ενταχθεί στην ΕΕ ούτε οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι εταίροι μας θα ήθελαν δουν την Τουρκία ως μέλος. Το σωστό ερώτημα είναι εάν συμφέρει την Ελλάδα στρατηγικά η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Η απάντηση που δίνω είναι αρνητική. Η Τουρκία θα καταστεί από πλευράς πληθυσμού το μεγαλύτερο κράτος μέσα στην Ένωση.

Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα έχει τουλάχιστον ίσο μερίδιο εξουσίας και ισχύος με τα άλλα τρία μεγάλα κράτη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία). Η σύμπραξη και συμφωνία μαζί της θα είναι περίπου απαραίτητη για τη λήψη αποφάσεων. Η συμμετοχή τούρκων εκπροσώπων σε όλα τα όργανα της ΕΕ, καθώς και σε καίριες θέσεις θα είναι δεδομένη (Επίτροπος, ανώτατα στελέχη στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, τα δύο κόμματα της Τουρκίας θα έχουν τις μεγαλύτερες κοινοβουλευτικές ομάδες στο Λαϊκό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, κλπ.).

Η αναβάθμιση αυτή, σε συνδυασμό με την ηγεμονική συμπεριφορά της Τουρκίας, θα έσβηνε την ήδη μικρή δυνατότητα παρεμβάσεως της ΕΕ στις ελληνοτουρκικές διαφορές και θα έθετε τις διαφορές αυτές εκτός ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Κυρίως, θα εκμηδένιζε τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής της Ελλάδος στην ΕΕ σε πολιτικό επίπεδο.

Παναγιώτης Παύλος και Άγγελος Συρίγος.

Κύπρος

ΠΑΥΛΟΣ: Θέλω να σας ρωτήσω για την Κύπρο. Διότι πολλοί άνθρωποι θέτουν το ερώτημα: διαπραγματεύεται η Ελλάδα την κυριαρχία της Κύπρου με την Τουρκία; Και αν το ερώτημα ακούγεται προκλητικό, πώς αξιολογεί κανείς το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου έχουμε πληθυσμό εποίκων τέτοιου μεγέθους που πλέον η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορεί να διαχειριστεί; Δηλαδή, όταν έχεις περίπου μισό εκατομμύριο πληθυσμό εποίκων στη βόρεια Κύπρο, δεν μπορεί εύκολα να φανταστεί κανείς τί θα σήμαινε μια επανένωση του νησιού.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Το θέμα δεν είναι η επανένωση γενικώς και αορίστως. Είναι οι όροι της επανενώσεως, δηλαδή, υπό ποίους όρους θα ξαναγίνει η Κύπρος ενιαίο κράτος. Ακούμε διάφορους όρους όπως «Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία». Για μένα το ζήτημα είναι εάν αυτό που θα προκύψει θα είναι ταυτοχρόνως και δημοκρατικό και λειτουργικό κράτος.

Τί εννοώ με αυτούς τους όρους; Δημοκρατικό κράτος, σημαίνει να μπορεί να λειτουργεί με όρους ελευθερίας, ισονομίας και ισοπολιτείας, να επιτρέπει στον λαό να εκφράζεται, ενώ παράλληλα θα σέβεται τα δικαιώματα της τουρκοκυπριακής κοινότητας και θα προστατεύει όλες τις μειονότητες του νησιού.

Στην προστασία των δικαιωμάτων βοηθά και η συμμετοχή στην ΕΕ. Λειτουργικό σημαίνει ο σεβασμός των δικαιωμάτων της τουρκοκυπριακής κοινότητας να μην αποβαίνει εις βάρος της καθημερινής λειτουργίας του κράτους. Οι νόμοι, οι εκτελεστικές και δικαστικές αποφάσεις να μπορούν να βγαίνουν γρήγορα.

Το λέω αυτό διότι πάνω στο τραπέζι είναι διάφορα σχέδια που βασίζονται στη λογική του Σχεδίου Ανάν. Θυμίζω ότι κατά το Σχέδιο Ανάν για να ψηφιζόταν ένας νόμος, έπρεπε να είχε συγκεκριμένες πλειοψηφίες στην κάτω Βουλή και στην άνω Βουλή, μεταξύ Ελλήνων και των Τούρκων της Κύπρου.

Για να εφαρμοστεί στη συνέχεια ο νόμος από το Προεδρικό Συμβούλιο, χρειάζονταν πάλι συγκεκριμένες αναλογίες μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου. Και εάν υπήρχε κάποιο πρόβλημα, έπρεπε να αποφασίσει το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της Κύπρου με συγκεκριμένες πλειοψηφίες.

Αυτά δημιουργούν ένα δυσλειτουργικό κράτος. Εφαρμογή λύσεων τύπου Σχεδίου Ανάν σημαίνει ότι πάνω από την Κύπρο θα πλανάται διαρκώς το φάντασμα της Βοσνίας–Ερζεγοβίνης. Σχεδόν 30 χρόνια μετά την ειρήνευση στη βαλκανική αυτή χώρα ελάχιστα λειτουργούν σε κεντρικό επίπεδο και μόνον μετά από πίεση των ξένων. Προφανώς, επίσης, αυτό το κράτος δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως η μακρά χειρ της Άγκυρας.

ΠΑΥΛΟΣ: Αναφερθήκατε στην προστασία μειονοτήτων. Το ερώτημα είναι εάν υπάρχουν πλέον μειονότητες στη Μεγαλόνησο σήμερα.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Μειονότητες υπάρχουν. Πρόκειται για τρεις ομάδες, οι οποίες είναι διακριτές και ονοματισμένες. Είναι οι Αρμένιοι, οι Λατίνοι και οι Μαρωνίτες. Οι Τουρκοκύπριοι – όχι τώρα, αλλά από τη δεκαετία του ᾽50 – δεν θεωρήθηκαν μειονότητα, αλλά κοινότητα. Λόγω των γεγονότων που συνέβησαν από το 1963 έως το 1974, πρέπει να εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως κοινότητα και όχι ως μειονότητα και να προστατεύονται αντιστοίχως τα δικαιώματά τους. Να διευκρινίσω κάτι, όμως, σε σχέση με την αρχική ερώτηση για την Κύπρο. Το θέμα είναι, πού πηγαίνουμε. Αυτή τη στιγμή, δυστυχώς, εκείνο το οποίο δείχνει ως η πλέον πιθανή λύση, είναι η «μη λύση».

ΠΑΥΛΟΣ: Ως παγίωση του status quo;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Ναι. Έχουν περάσει πενήντα χρόνια. Το 1974 ήμουν οκτώ χρονών παιδάκι και τώρα είμαι πενήντα οκτώ. Εκείνοι που θυμούνται ακόμη τη συμβίωση Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου στα ίδια μέρη είναι πλέον άνω των 65–70 ετών. Ο χρόνος παγιώνει την κατοχή. Διευκρινίζω ότι δεν υποστηρίζω ως λύση του Κυπριακού την «μη λύση». Απλώς διαπιστώνω ότι κινούμαστε προς τα εκεί.

ΠΑΥΛΟΣ: Φαντάζομαι το ενδεχόμενο μιας επανένωσης ως Ένωσης του ελεύθερου τμήματος της Κύπρου με την Ελλάδα, δεν συζητείται.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Αν δεν υπήρχε το θέμα της τουρκικής κατοχής, η ύπαρξη δύο κρατών είναι μεγάλο πλεονέκτημα για τον Ελληνισμό. Το βλέπουμε στην πράξη στον ΟΗΕ, στην ΕΕ και, ας μου επιτρέψετε να αστειευτώ λίγο, ακόμη και στο φεστιβάλ της Eurovision. Η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα είναι συζήτηση προηγούμενων δεκαετιών.

Τώρα το ζητούμενο είναι η σημασία του άξονα Ελλάδας–Κύπρου. Το Αιγαίο είναι μια εσωστρεφής θάλασσα. Κοιτάζοντας το Αιγαίο βλέπεις απέναντί σου μόνο την Τουρκία. Κοιτάζοντας την Κύπρο βλέπεις όλα τα κράτη της ανατολικής Μεσογείου.

Αυτή η οπτική σε βγάζει από το καβούκι σου και δημιουργεί πολλαπλασιαστικό αποτύπωμα του Ελληνισμού στην περιοχή. Ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου σημαίνει παρουσία από την είσοδο της Αδριατικής μέχρι τις θάλασσες του Λιβάνου και του Ισραήλ. Γι᾽ αυτό είναι στρατηγικής σημασίας.

ΠΑΥΛΟΣ: Όλα αυτά που συζητάμε συμπυκνώθηκαν το 2014 σε ένα τεράστιο πόνημά σας με τον τίτλο «Ελληνοτουρκικές Σχέσεις», που αν δεν απατώμαι πρέπει να είναι το ογκωδέστερο έργο στην ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία στα ελληνοτουρκικά ζητήματα. Τώρα, δέκα χρόνια μετά από την ολοκλήρωση αυτής της συγγραφής και την έκδοση αυτού του μνημειώδους έργου, αν το διαβάζατε όχι ως συγγραφέας αλλά ως αναγνώστης, ποιό θα λέγατε ότι είναι το σημαντικότερο, το πιο πολύτιμο εξαγόμενο που συνεισφέρει το βιβλίο σας στο δια ταύτα του Ελληνισμού σε σχέση με τις προκλήσεις εξ Ανατολών;

ΣΥΡΙΓΟΣ: Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ έτσι! Ο λόγος που έγραψα το βιβλίο είναι διότι ήθελα να υπάρχει πλήρης και διαχρονική εικόνα του μεγαλύτερου ζητήματος που έχουμε στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Να μπορούμε να πάρουμε τα μαθήματά μας αλλά και τα μέτρα μας. Παίρνουμε μαθήματα; Ναι! Να σας δώσω ένα παράδειγμα.

Το 1996, όταν έγινε το επεισόδιο στα Ίμια, είχαμε στείλει στρατιωτικές δυνάμεις, αντιτορπιλικά, φρεγάτες, αεροπλάνα. Τώρα, όταν συμβαίνουν ανάλογα περιστατικά, επειδή γνωρίζουμε ότι μπορεί να είναι προβοκάτσια, στέλνουμε πρώτα πλοία του Λιμενικού Σώματος ενώ τα πολεμικά βρίσκονται πιο πίσω. Δηλαδή, διερευνούμε τις προθέσεις της άλλης πλευράς κρατώντας κατ’ αρχάς χαμηλούς τόνους και κλιμακώνοντας, εάν χρειαστεί και δεν επιλυθεί το πρόβλημα διπλωματικά.

Μέσα από αυτό το βιβλίο βλέπουμε τη διαχρονική στάση και της Τουρκίας και της Ελλάδος. Και αυτό χρειάζεται να προβληματίζει ως προς τη στρατηγική μας. Τα βασικά σημεία της στρατηγικής που έχουμε, χαράχθηκαν εκ των πραγμάτων τη δεκαετία του 1970. Πολλά πράγματα έχουν αλλάξει από τη δεκαετία του ᾽70.

Επί παραδείγματι, αναφέρατε ορθώς ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει το Δίκαιο της Θάλασσας. Συνεπώς, η Τουρκία δεσμεύεται μόνον από τους κανόνες του εθιμικού δικαίου. Τη δεκαετία του ᾽80 και του ᾽90 αυτό ήταν πολύ σημαντικό διότι υπήρχε απόσταση μεταξύ των κανόνων του εθιμικού και του συμβατικού δικαίου.

Μετά από 30 χρόνια εφαρμογής της Συμβάσεως για το Δίκαιο της Θάλασσας οι κανόνες του εθιμικού δικαίου πλέον τείνουν να ταυτιστούν με τους συμβατικούς. Άρα, καταλήγει να είναι ήσσονος σημασίας το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, από τη στιγμή που το εθιμικό δίκαιο λέει περίπου τα ίδια πράγματα. Δείτε τα χωρικά ύδατα.

Το 1974 άλλα κράτη είχαν 3 ν. μίλια και άλλα είχαν 200 ν. μίλια. Σήμερα είναι κανόνας τα 12 ν. μίλια Το 1974 δεν υπήρχε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Το 1974 υπήρχε μόνο μια απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για θαλάσσιες οριοθετήσεις. Τώρα, όχι μόνο από το Δικαστήριο της Χάγης αλλά από όλα τα διεθνή δικαστήρια, υπάρχουν σχεδόν 30 αποφάσεις που έχουν δημιουργήσει νομολογία.

Τί λέει η νομολογία; Ότι ο κανόνας είναι πως τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Υπάρχουν ελάχιστες εξαιρέσεις. Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ αλλά πόσην έχουν. Μπορούμε να βρούμε στη νομολογία τις κατευθύνσεις του εθιμικού δικαίου. Το 1974 δεν μπορούσαμε. Όλα αυτά είναι σημεία που πρέπει να λαμβάνουμε υπ᾽ όψιν μας στη χάραξη εξωτερικής πολιτικής, και νομίζω ότι αυτά συνεισφέρει το συγκεκριμένο βιβλίο.

ΠΑΥΛΟΣ: Θέλω πριν κλείσουμε ένα σύντομο σχόλιο για το πώς βλέπετε τις αμερικανικές εκλογές και το αποτέλεσμά τους, τη νίκη Τραμπ, να επηρεάζουν την ευρύτερη γειτονιά μας.

ΣΥΡΙΓΟΣ: Το 2024 δεν είναι 2016. Σήμερα στην ευρύτερη γειτονιά μας έχουμε δύο πολέμους που δεν υπήρχαν τότε. Ειδικά ο πόλεμος που γίνεται στη Μέση Ανατολή βαρύνει πολύ στην κρίση του Τραμπ. Αυτό σημαίνει ότι, εάν ο Ερντογάν δεν αλλάξει την τακτική που έχει έναντι του Ισραήλ, δεν κάνει τη λεγόμενη κωλοτούμπα, θα αντιμετωπίσει πολύ σοβαρά προβλήματα στο επόμενο χρονικό διάστημα.

Παναγιώτης Παύλος: Κύριε Συρίγο, σας ευχαριστώ θερμά γι᾽ αυτήν την εφ᾽ όλης της ύλης συζήτησή μας.

Άγγελος Συρίγος: Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ.

Δημοσιεύθηκε στην Hellas Journal, σε δύο τμήματα, την Τετάρτη 20 και την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2024.

Πηγή:

Το σχέδιο για το Αιγαίο αποκαλύπτεται και είναι τρομακτικό!

Η φωτογραφία παραπέμπει στην αντίληψη της Διευθύντριας του ΕΛΙΑΜΕΠ ότι τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα είναι όπως οι πατάτες (14/10/24)

Από: militaire.gr

Οι δηλώσεις της γενικής διευθύντριας του ΕΛΙΑΜΕΠ Μαρίας Γαβουνέλη προκαλούν τεράστιο προβληματισμό όχι για το πού κατευθύνεται ο μυστικός διάλογος της κυβέρνησης Μητσοτάκη με τον Ερντογάν, αλλά για το πού έχει ήδη φθάσει.

Ο Παναγιώτης Παύλος σχολιάζει τις δηλώσεις της γενικής διευθύντριας του ΕΛΙΑΜΕΠ και ζητά την άμεση παραίτησή της. Θεωρεί ότι οι δηλώσεις περί 8 και 9 ναυτικών μιλίων για την Ελλάδα στο Αιγαίο, έγιναν για να μετρηθεί η αντίδραση της κοινής γνώμης, η οποία έτσι κι αλλιώς δεν έχει την παραμικρή ενημέρωση για το τί συζητά και τί κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη με την Τουρκία. Ο ορυμαγδός καθησυχαστικών δηλώσεων διαψεύδεται εντός ημερών για να μην πούμε ωρών από τις δηλώσεις Ερντογάν αλλά και τις προκλήσεις της Άγκυρας, όχι μόνο στο Αιγαίο και στην Κύπρο, αλλά και στην Θράκη.

Ο κ. Παύλος μιλά για μειοδοσία και αναρωτιέται τί συζητά ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης με τον Τούρκο ομόλογό του.

Υπάρχει κάτι, κάποιος, κάποιοι που μπορούν να σταματήσουν την κατηφόρα στο θέμα του Αιγαίου; Η απουσία αξιόπιστης αντιπολίτευσης δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για ένα τόσο σοβαρό εθνικό θέμα. Όποιος θέλει να βάλει φρένο στην καταστροφή που έρχεται θα πρέπει να σταματήσει να μιλάει και να κάνει πράξεις. Αυτό αφορά και στους δύο πρώην πρωθυπουργούς -Καραμανλής και Σαμαράς- που έχουν πει πολλά αλλά δεν είναι αρκετά για να σταματήσουν αυτό που ήδη φαίνεται ότι θα αντιμετωπίσει η χώρα: τον ακρωτηριασμό της.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:

Π. Παύλος στον Γ. Σαχίνη (98.4): «Η μεσσιανική αφασία του ελληνικού μειοδοτικού κατευνασμού» (ηχητικό) *

Πηγή εικόνας: χρήστης @Ictinus_x (twitter)

Κείμενο: Γιώργος Σαχίνης

Ο Παναγιώτης Παύλος, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο στη Νορβηγία και επί χρόνια αρθρογράφος-αναλυτής των ελληνοτουρκικών σχέσεων, μιλώντας στον 98.4, έκανε λόγο για την έντεχνη εξαΰλωση της ελληνικότητας του Αιγαίου σε μια εποχή διεθνούς αστάθειας και παγκόσμιας αναδιανομής «λείας» από παίκτες με προβολή ισχύος, την ώρα που, όπως τόνισε, το ελληνικό πολιτικό σύστημα δείχνει μία ανεξήγητη αφασία.

Στην καταιγιστική και εκτεταμένη συζήτησή του με τον Γιώργο Σαχίνη, ο Παναγιώτης Παύλος αναλύει τα δομικά προβλήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής με επίκεντρο τα ελληνοτουρκικά, στον απόηχο της πρόσφατης (4/10) συνέντευξης του Υπουργού Εξωτερικών στον ΣΚΑΙ.

Ο ομιλητής αναλύει τη δομική ανεπάρκεια και την έλλειψη βούλησης του ελληνικού πολιτικού συστήματος να αποτιμήσει στις πραγματικές διαστάσεις του τον νεοθωμανικό αναθεωρητισμό εις βάρος της Ελλάδας. Προσδιορίζοντας αυτό που αποκαλεί «γεραπετρίτειο δόλο», ο κ. Παύλος επισημαίνει την αυτοκτονική στρατηγική επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης να αντιστρέψει την αιτιώδη σχέση, ανάγοντας έτσι καταστροφικά την ελληνοτουρκική διαφορά περί υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε αιτία – και όχι αποτέλεσμα – του τουρκικού επεκτατισμού.

Το τραγελαφικό αυτό παράδοξο υποτάσσει την ελληνική ηγεσία σε θέσεις ανιστόρητου μεσσιανισμού, που φιλοδοξεί να καταστήσει τους μέχρι χθες κακοδιαχειριστές των εθνικών δικαίων σε σημερινούς σωτήριους μεσίτες της ελληνικότητας του Αιγαίου. Η μυστική διπλωματία των τελευταίων τριών ετών βάζει στη γκιλοτίνα του μειοδοτικού κατευνασμού το Αιγαίο, καθώς το θεωρεί ουσιαστικά όχι ως αδιαμφισβήτητο ελληνικό έδαφος, αλλά ως «μεσοτοιχία» με το οικόπεδο του Τούρκου γείτονα, που επιδιώκει την καταπάτησή του.

Όπως μάλιστα σημειώνει εμφατικά: «Η ανυπαρξία εθνικού οράματος γεννά τη δαμόκλειο σπάθη ενός φοβικού διλήμματος που ανάγει την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και δυνάμει κυριαρχίας σε πολύτιμο αντίτιμο κάλπικης “ειρήνης” και “ευημερίας”. Αν όμως το αίμα γίνει νερό, τότε, σύντομα και μοιραία, και το νερό θα γίνει αίμα…».

Η συνέντευξη:

Πηγή:

https://www.neakriti.gr/koinonia/2079776_panagiotis-paylos-i-messianiki-afasia-toy-ellinikoy-meiodotikoy-kateynasmoy

Η «κρυφή ατζέντα» Μητσοτάκη στα ελληνοτουρκικά και η Ελλάδα που σκοτώνει τον Ελληνισμό (κείμενο και βίντεο)

Συνέντευξη στο Militaire.gr και τον Πάρη Καρβουνόπουλο, Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2024

Το κείμενο της συνέντευξης (το βίντεο στο τέλος):

Πάρης Καρβουνόπουλος: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Με το θέμα των ελληνοτουρκικών θα ασχοληθούμε, και θα συνεχίσουμε να ασχολούμαστε, καθώς βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή αυτό το θέμα. Πηγαίνουμε μάλλον σε μια κατάσταση που θα μας οδηγήσει σε τετελεσμένα.

Έχουμε έναν καλεσμένο, ο οποίος παρακολουθεί τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά, και γενικά στα εθνικά θέματα, πάρα πολύ στενά. Αρθρογραφεί, παρεμβαίνει. Στη σύνδεσή μας με το skype είναι ο κ. Παναγιώτης Παύλος από το Όσλο, όπου βρίσκεται και εργάζεται.

Κύριε Παύλο, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τον χρόνο σας. Παρότι είσαστε μακριά, παρακολουθείτε από πολύ κοντά τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και οι παρεμβάσεις σας είναι καίριες. Θα ήθελα να μου εξηγήσετε, αν μπορείτε να μου εξηγήσετε, γιατί πραγματικά εμείς αδυνατούμε να δώσουμε μια λογική εξήγηση, τη στάση που τηρεί η ελληνική κυβέρνηση, ειδικά στους τελευταίους μήνες και ειδικά μετά από τη Διακήρυξη των Αθηνών, σε όλη τη σειρά των προκλήσεων που έχουμε από την Τουρκία.

Παναγιώτης Παύλος: Καλησπέρα, κύριε Καρβουνόπουλε, από το Όσλο και ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση να συζητήσουμε σήμερα. Όντως, όπως το λέτε, χρειάζεται κάποια εξήγηση. Μολονότι δεν είμαι σίγουρος, γιατί ξέρετε, οι εξηγήσεις, τουλάχιστον στην επιστήμη, η εξήγηση προϋποθέτει μια λογική. Και προϋποθέτει και μια λογική συνέπεια πίσω από τα φαινόμενα και από τα γεγονότα· και αμφιβάλλω εάν αυτή τη στιγμή μπορούμε να μιλάμε για λογική συνέπεια σε όσα βλέπουμε να διαδραματίζονται με ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης. 

Καταρχήν, επιτρέψτε μου, για να βάλουμε λίγο το πλαίσιο ώστε να βοηθηθεί η συζήτηση. Ήμουνα τις προηγούμενες μέρες στην Αθήνα, όπως γνωρίζετε, στην κηδεία του Χρήστου Γιανναρά, ο οποίος ήταν ένας μεγάλος φιλόσοφος και διανοούμενος. Και μέσα στο τεράστιο έργο του βρίσκει κανείς και παρεμβάσεις, αν όχι ένα πλήρες σχέδιο, μια πλήρη πρόταση πολιτιστικής διπλωματίας, εξόδου της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα και ανάδειξης αυτού που λέμε «ήπια ισχύς» μέσα από τον πολιτισμό και ό,τι συνεπάγεται και κομίζει ο Ελληνισμός με την ιστορία του, στο σήμερα.

Ο λόγος που το λέω αυτό είναι διότι βλέπουμε σήμερα η ελληνική κυβέρνηση, η ελληνική εξωτερική πολιτική εν γένει, και όχι μόνο σήμερα, δηλαδή όχι μόνον στα πέντε-έξι χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά θα έλεγα και σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δείχνει να αγνοεί αυτήν τη βασική αρχή. Ότι δηλαδή, δεν πρόκειται απλώς για μια εξωτερική πολιτική ενός νεοσύστατου κράτους ιστορίας περίπου δύο αιώνων. Αλλά κατ᾽ ουσίαν πρόκειται για τη στρατηγική, αν μπορεί να το πει κανείς έτσι, διασφάλισης των δικαίων ενός λαού, ενός έθνους, μιας ιστορίας πολλών χιλιετηρίδων. Ενός λαού γηγενούς, ο οποίος εκδιώχθηκε από τη Μικρά Ασία, στον 20ό αιώνα συρρικνώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Και αυτό που βλέπουμε σήμερα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συνέχιση της στρατηγικής της Τουρκίας υπό τον μανδύα αυτή τη φορά ενός νεοθωμανικού αναθεωρητισμού. Τη στρατηγική, λοιπόν, της Τουρκίας να επιδιώκει να συρρικνώσει έτι περαιτέρω τον Ελληνισμό.

Αυτό είναι η «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία από τη Θράκη, την οποία διεκδικεί και θέλει να αυτονομήσει και εν τέλει να εκτουρκίσει πλήρως, μέχρι τον Νέστο που είναι λίγο ή πολύ το όριο ξηράς του 25ου Μεσημβρινού, ο οποίος συνεχίζει λίγο πιο δυτικά, σχίζει όλο το Αιγαίο στη μέση. Προσπαθεί, λοιπόν, να συρρικνώσει την Ελλάδα και να την εκδιώξει από τις πατρογονικές της εστίες, διότι έτσι αισθάνεται ότι η ίδια θα αναπνεύσει. Και διότι έτσι αντιλαμβάνεται, και πρέπει να το πούμε κι αυτό, αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως συνεχιστή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αυτό που κάνει ο Ερντογάν σήμερα είναι αυτό που θα έπρεπε να έχει στο μυαλό της η ελληνική κυβέρνηση. 

Θυμίζω ότι το 1821 η Επανάσταση έγινε, όπως ο Κολοκοτρώνης έλεγε, ως συνέχεια, με πίστη στον βασιλέα που ήταν ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Αυτό δεν το λέω εν είδει κάποιου μεγαλοϊδεατισμού. Αλλά το λέω για να επισημάνω τη συνείδηση που είχε ο ελληνικός λαός πριν 200 χρόνια, σε αντίθεση με αυτό που οι ελλαδικές πολιτικές ελίτ και οι πολιτικές ηγεσίες φαίνονται, και φέρονται, να προτάσσουν. Που δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια υπεκφυγή, αν θέλετε, ένα κρυφτούλι πίσω από το άλλοθι του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο αντί όμως να το επικαλούμαστε προκειμένου να εδραιώσουμε τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα, την εθνική κυριαρχία – διότι εδώ δεν μιλάμε για μια διεκδίκηση εδαφών τρίτων. Εδώ μιλάμε για τη διατήρηση, διασφάλιση, υπεράσπιση, της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των ελληνικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Άρα λοιπόν, το τραγικό το οποίο είναι εν εξελίξει και βλέπουμε να συμβαίνει, και θα υπεισέλθουμε σε περαιτέρω λεπτομέρειες, είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση, οι κυβερνήσεις των αρκετών τελευταίων ετών αδιαφορούν πλήρως για τη διασφάλιση και για όλα όσα πρέπει να γίνουν, προκειμένου η Ελλάδα να είναι ένα κράτος που σέβεται τον εαυτόν της και που προστατεύει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Π.Κ.: Πάμε σε μια συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν σε λίγες ημέρες στη Νέα Υόρκη. Και το ερώτημα είναι: τί βάζει στο τραπέζι η Ελλάδα σε αυτές τις συζητήσεις που γίνονται μεταξύ του Έλληνα Πρωθυπουργού και του Τούρκου Προέδρου. Διότι μέχρι στιγμής το μόνο που συζητάμε είναι τί ζητάει η Τουρκία και πόσο θα υποχωρήσουμε εμείς για να ικανοποιήσουμε τις απαιτήσεις της Τουρκίας. Ειδικά μετά από τη Διακήρυξη των Αθηνών νομίζω ότι αυτό είναι εμφανές. Τουλάχιστον εγώ δεν έχω ακούσει τί έχει επάνω στο τραπέζι η ελληνική πλευρά σε αυτήν την περίφημη ελληνοτουρκική προσέγγιση, διαπραγμάτευση, ή όπως αλλιώς θέλετε πείτε το.

Π.Π.: Καταρχήν, θα πρέπει να πούμε ότι η Διακήρυξη των Αθηνών είναι το επιστέγασμα μιας άκρως επικίνδυνης διαδικασίας, η οποία ξεκίνησε τουλάχιστον από το 2019, όταν η παρούσα κυβέρνηση προεκλογικά – κατά την ταπεινή μου γνώμη, σκοπίμως, απολύτως σκοπίμως – απέκρυψε ή αποσιώπησε πλήρως, αν θέλετε, από τις προγραμματικές της δηλώσεις και από τον προεκλογικό διάλογο την οποιαδήποτε συζήτηση και αναφορά στη στρατηγική της στα εθνικά θέματα. Και στις εκλογές του 2019 και στις εκλογές τις περσινές (σ.σ. 2023), ο ελληνικός λαός, οι Έλληνες πολίτες, δεν έλαβαν οιαδήποτε γνώση από την ελληνική κυβέρνηση και την υποψήφια κυβέρνηση, από το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας δηλαδή, του τί προτίθεται να πράξει προκειμένου να διασφαλίσει τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Αυτό έχει μια πρώτη εξήγηση το γεγονός ότι – αν θέλουμε να δούμε την πιο αθώα εξήγηση, η οποία τον τελευταίο καιρό ίσως και με αφορμή τα όσα συνέβησαν στην Κάσο και την προσπάθεια να «ξεπλυθεί» η τεράστια αυτή στρατηγική ήττα – υπήρξαν φωνές και υπάρχουν φωνές, οι οποίες επικαλούνται μιαν ανισορροπία στο ισοζύγιο ισχύος εις βάρος της Ελλάδας που επιτάσσει στην ελληνική πλευρά την εξαγορά χρόνου έναντι της Τουρκίας.

Και αυτό σε συνδυασμό με μια διεθνή συγκυρία όπου οι παραδοσιακά στρατηγικοί σύμμαχοι της Ελλάδος, δηλαδή οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και τα τελευταία χρόνια και η Γαλλία έχουν η κάθε χώρα για τους δικούς της λόγους εισέλθει μια σε μιαν εσωστρέφεια, και άρα η Ελλάδα δεν έχει σε αυτήν τη φάση να υπολογίζει και να περιμένει κάτι από αυτούς. Και επομένως τα δύο αυτά στοιχεία, δηλαδή του αρνητικού αμυντικού ισοζυγίου και του διεθνούς περιγύρου και της κατάστασης πραγμάτων, αναγκάζει – αυτό είναι το επιχείρημα – την ελληνική κυβέρνηση στην εξαγορά χρόνου.

Και άρα, υπ᾽ αυτήν την έννοια, ακόμη και η Κάσος, και όλες αυτές οι φωνές, αρχής γενομένης με τον κ. Γεραπετρίτη, ο οποίος φυσικά αναδεικνύεται στον – αν θα μπορούσε να το πει κανείς έτσι –μεγαλειωδέστερο ψεύτη στην ιστορία των ηγεσιών του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, άνθρωποι λοιπόν όπως ο κ. Γεραπετρίτης αλλά και ένας ολόκληρος εσμός που εντάσσεται στο αφήγημα του κατευνασμού και της εθνικής μειοδοσίας υποστηρίζουν ότι όλα διαρκώς γίνονται καλώς και είναι όλα καλώς καμωμένα, και ότι αυτή είναι η βέλτιστη οδός προκειμένου η Ελλάδα να εξαγοράσει χρόνο.

Το ερώτημα όμως είναι: είναι όντως έτσι τα πράγματα; Διότι, είναι απλώς μια συγκυρία των τελευταίων ετών όπου η Ελλάδα βρίσκεται σε κάποια δυσκολία; Ή θα πρέπει κανείς να ανοίξει τα μάτια του και να δει ότι αυτοί που σήμερα μετέρχονται αυτά τα επιχειρήματα είναι στην ουσία οι ίδιοι άνθρωποι και οι ίδιοι δρώντες που τα τελευταία πενήντα χρόνια σε όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης άφησαν την Ελλάδα να μείνει πίσω στους εξοπλισμούς, κατασπατάλησαν το δημόσιο χρήμα, κατέστρεψαν τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας είτε από αδιαφορία, είτε από εγκληματική ιδιοτέλεια και την ανάγκη τους να ποριστούν τεράστια χρηματικά ποσά, είτε λόγω διαπλοκής.

Υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που είτε αρθρογραφούν στο δημόσιο χώρο είτε παρεμβαίνουν είτε είναι αναλυτές, ακόμη και ακαδημαϊκοί, οι οποίοι διαπλέκονται. Διαπλέκονται με μεγάλες εταιρείες εισαγωγής όπλων, με μεγάλες εταιρείες οι οποίες κάνουν λόμπι υπέρ της εισαγωγής όπλων, και έχουν κάθε λόγο από την πλευρά τους και συμφέρον να υποβαθμίζουν και να καταστρέφουν τις δυνατότητες – τις τεράστιες, πρέπει να πούμε, δυνατότητες – της εγχώριας ελληνικής βιομηχανίας, της αμυντικής βιομηχανίας.

Άρα λοιπόν, τα πράγματα δεν είναι τόσο αθώα. Και θα έλεγα, για να έρθω και στο σημείο ακριβώς της Διακήρυξης των Αθηνών που επισημάνατε, ενόψει και της συνάντησης στο περιθώριο της Συνδιάσκεψης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, στις 20–23 Σεπτεμβρίου (σ.σ. 2024) μεταξύ Ερντογάν και Μητσοτάκη και να πω ότι το πρόβλημα με την, αν θέλετε, απίσχναση της παρουσίας της Ελλάδας, με τον τρόπο που πρέπει να είναι παρούσα στη δική της περιοχή, στα δικά της εδάφη – και εννοώ τα εθνικά ύδατα και τα νησιά και το Αιγαίο – οφείλεται και έχει την αφετηρία της ήδη στο 2019, εν πάσει περιπτώσει τη χρονιά που το τουρκολιβυκό μνημόνιο υπογράφηκε, όπου η Ελλάδα δεν αντέδρασε.

Δεν αντέδρασε τότε, όταν η Τουρκία στην ουσία υπογράφοντας αυτό το μνημόνιο αμφισβήτησε την ύπαρξη της Κρήτης. Αμφισβήτησε την ύπαρξη των νησιών του ανατολικού Αιγαίου έμπρακτα. Κι εδώ πρέπει να πούμε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο η Τουρκία το έχει καταθέσει στον ΟΗΕ, κύριε Καρβουνόπουλε. Δεν είναι σαν το ελληνοαιγυπτιακό.

Δηλαδή, εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε μια τραγική αλληλουχία σφαλμάτων, παραλείψεων, ηθελημένων αν θέλετε, ηθελημένης αδιαφορίας, όπου η Ελλάδα αφενός – και θυμίζω, μας διατράνωνε η ελληνική κυβέρνηση ότι η ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση και ανακήρυξη ΑΟΖ έρχεται για να θεραπεύσει το πρόβλημα που το τουρκολιβυκόμνημόνιο προκάλεσε. Πλην όμως, μολονότι δώσαμε στην Αίγυπτο πολύ μεγάλη έκταση ελληνικής δυνάμει ΑΟΖ, προκειμένου να την πείσουμε να υπογράψει τη δεδομένη χρονική συγκυρία όπου εμείς ήμασταν με την πλάτη στον τοίχο – δεν αξιοποιήσαμε αυτήν την υπογραφή.

Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν έχει η Ελλάδα καταθέσει την Συμφωνία ΑΟΖ με την Αίγυπτο στα Ηνωμένα Έθνη. Φαντάζομαι το κάνει για τον ίδιο λόγο που δεν διαμαρτυρήθηκε όταν το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην ουσία διέγραψε την Κρήτη, τα νησιά τα οποία έχουν επήρεια και άρα η Τουρκία όφειλε να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο. Και βρισκόμαστε στην αλγεινή θέση αυτή τη στιγμή η Τουρκία να έχει ένα μνημόνιο με τη Λιβύη το οποίο έναντι του Διεθνούς Δικαίου παράγει νομιμότητα μεγαλύτερη – και είναι τραγικό αυτό – από αυτήν της συμφωνίας ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ.

Και άρα λοιπόν, υπ᾽ αυτήν την έννοια τα όσα συνέβησαν στην Κάσο, τα οποία είναι σε απόλυτη συμφωνία με τη δήλωση του Γεραπετρίτη ήδη από καιρού, όταν ήταν Υπουργός Επικρατείας – σε μίαν έκφραση γνώμης η οποία δεν αρμόζει και δεν έχει δουλειά ένας Υπουργός Επικρατείας να κάνει – ότι δηλαδή η κόκκινη γραμμή της Ελλάδας είναι τα 6 μίλια. Έρχεται η Κάσος λοιπόν και επαληθεύει ότι το δόγμα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είναι όντως τα 6 ναυτικά μίλια και οτιδήποτε έξω από αυτά στην ουσία δεν έχει ισχύ. Το είδαμε πώς προσβλήθηκε η συμφωνία της ΑΟΖ στην Κάσο.

Δεν καταλαβαίνω λοιπόν ούτε αυτό, ούτε και το γιατί η Ελλάδα δεν κάνει αυτό για το οποίο δεν χρειάζεται οιαδήποτε κατάθεση στοιχείων στον ΟΗΕ, οιαδήποτε διεθνής αναγνώριση, που είναι το μονομερές δικαίωμα, το κυριαρχικό δικαίωμα επέκτασης των εθνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Εγώ φοβάμαι ότι πλέον δεν μπορώ – με όλη την καλοπιστία που ως άνθρωπος διαθέτω και θέλω να επιδεικνύω – δεν μπορώ να δεχθώ ότι όλα αυτά γίνονται καλή τη πίστει και ότι όλα αυτά είναι ένα αποτέλεσμα μιας εδραιωμένης, προγραμματισμένης ελληνικής εθνικής εξωτερικής πολιτικής.

Π.Κ.: Έχετε δίκιο και ανοίξατε πολλά θέματα. Να αρχίσω, να επισημάνω μάλλον, ότι η συμφωνία με την Αίγυπτο, η οποία παρουσιάστηκε περίπου ως θρίαμβος, έχει οδηγήσει τον κύριο Σίσι να επισκέπτεται την Άγκυρα ανταποδίδοντας την επίσκεψη του κυρίου Ερντογάν στο Κάιρο και να υπογράφει μια σειρά συμφωνιών. Είπατε λοιπόν, θέσατε ορισμένα θέματα τα οποία θέλω να συζητήσουμε. 

Πρώτον, εξαγορά χρόνου. Ήταν ένα αφήγημα το οποίο η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποίησε πάρα πολύ, ειδικά μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών, για να πείσει την ελληνική κοινή γνώμη ότι πρέπει να κερδίσουμε χρόνο, χωρίς να εξηγεί όμως τί θα τον κάνουμε. Δηλαδή, αν διαπιστώναμε ότι πράγματι τον αξιοποιούμε για να ενισχυθούμε στρατιωτικά, όλοι θα δείχναμε μια κατανόηση.

Ωστόσο, αντί να κερδίζει χρόνο η ελληνική κυβέρνηση, βλέπουμε ότι βιάζεται να πάει σε μια συζήτηση που θα οδηγεί σε τετελεσμένα. Και τί εννοώ: θα θυμάστε ότι μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών το κλίμα που υπήρχε κυρίως μέσω διαρροών ήταν ότι «εντάξει παιδιά, μην κάνετε έτσι, αυτή η διαδικασία θα τραβήξει χρόνια». Λίγους μήνες μετά, θα έχουμε τη συνάντηση του κυρίου Μητσοτάκη με τον κύριο Ερντογάν που οι ίδιες διαρροές λένε ότι θα μπει σε σοβαρά θέματα, ότι θα υπάρχει ατζέντα στη συνάντηση του Σεπτεμβρίου, με προοπτική τον Δεκέμβριο να μιλήσουμε για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Πώς βλέπετε αυτήν την τακτική;

Π.Π.: Θα έλεγα ότι η εμπιστοσύνη αυτής της κυβέρνησης στους χειρισμούς των ελληνοτουρκικών βρίσκεται στο ναδίρ, σε αναλογία με τις δημοσκοπήσεις που τη φέρουν να έχει χάσει το 20% (σ.σ. σε απόλυτες μονάδες, διότι κατ᾽ ουσίανέχει χάσει το 50%) της πολιτικής της ισχύος.

Για μένα – και το είχα δηλώσει, ήμουν καλώς ή κακώς από τους πρώτους που από τον Ιούνιο του 2023 είχα δηλώσει ευθαρσώς και χωρίς καμία αποστροφή ότι – ο κ. Γεραπετρίτης είναι άνθρωπος σε εντεταλμένη υπηρεσία. Δεν μπορείς να έχεις ένα καθηγητή Πανεπιστημίου διαπλεκόμενο με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, ο οποίος μάλιστα δεν έχει και καμία ιδέα ούτε ιστορίας, ούτε διεθνούς πολιτικής. Είναι ένας νομικός επιστήμονας, και αν προσέξετε τοποθετήσεις του πέραν των θερμών καταστάσεων όπου αναγκαζόταν να περιπίπτει σε αντιφάσεις, να αυτοαναιρείται, όπως έπαθε και στα Τέμπη να το κάνει τώρα και στην Κάσο λέγοντάς μας αυτό το εκπληκτικό, ότι, ξέρετε, δεν μπορούσαμε σε αυτή τη φάση να κάνουμε κάτι καλύτερο, και το καλύτερο που κάναμε ήταν να υποχωρήσουμε διότι υποχωρώντας δεν υποχωρήσαμε! 

Δηλαδή φληναφήματα ολκής, ακριβώς διότι πρόκειται περί ενός ανθρώπου που δεν έχει καμία εμπειρία, δεν έχει προοπτική, δεν έχει όραμα, και προσπαθεί με τη γνώση της νομικής επιστήμης που διαθέτει. Και γνωρίζω και ποιοι τον καθοδηγούν, αλλά δεν είναι του παρόντος τώρα να τα πούμε δημόσια, αλλά γνωρίζω και ποιοι τον καθοδηγούν στο να εστιάζει στη νομική πτυχή του ζητήματος, ωσάν το πρόβλημά μας με την Τουρκία να είναι ένα γραφειοκρατικό ζήτημα ερμηνείας νομικών κειμένων και όχι ένα ζήτημα ευθείας αμφισβήτησης.

Και εν πάσει περιπτώσει, κύριε Καρβουνόπουλε, να σας πώ κάτι; Εάν η Τουρκία θεωρεί ότι ογδόντα – εκατό ελληνικά νησιά της ανήκουν, ας πάει να τα προσβάλει σε κάποιο διεθνές δικαστήριο. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει η Ελλάδα να σέρνεται σε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης εθνικού εδάφους, επειδή η γείτων χώρα, η οποία πριν από 100 χρόνια εξαΰλωσε τον Ελληνισμό της Μικρασίας, θέλει τώρα να πάρει και όλα τα νησιά για να αισθάνεται ασφαλής, γιατί γνωρίζει ότι έχει το κρίμα της ιστορίας επάνω της.

Άρα, λοιπόν, είναι πολύ σωστό αυτό που λέτε, είναι απολύτως έτσι. Στα μάτια της ελληνικής κοινής γνώμης η κυβέρνηση αυτή επικαλείται την εξαγορά χρόνου. Πλην όμως, δεν μπορούμε ως επιστήμονες, ως άνθρωποι σκεπτόμενοι και εν πάσει περιπτώσει έχοντες μιαν εμπειρία πραγμάτων να δεχόμαστε αυτήν την απόπειρα υπνώσεώς μας, τη στιγμή που ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ο κύριος Μητσοτάκης, πριν από κάποιο καιρό είχε δηλώσει ότι σε μια διαπραγμάτευση θα υπάρχουν ευνοήτως και αυτονοήτως υποχωρήσεις.

Άρα, ξέρουν πάρα πολύ καλά πού το πάνε το παιχνίδι. Και εάν είχανε την ειλικρίνεια, και εάν αυτό που έλεγαν, ότι δηλαδή «αγοράζουμε χρόνο», όντως ίσχυε, αυτό θα συνοδευόταν, ξέρετε, και από μια σειρά ενεργειών. Δηλαδή, για κάθε αμφισβήτηση της Τουρκίας, είτε ελληνικής εθνικής κυριαρχίας είτε κυριαρχικών δικαιωμάτων, η Ελλάδα θα προσέφευγε αμέσως στον ΟΗΕ και θα έθετε το ζήτημα. Δεν το έχει κάνει αυτό, βεβαίως. Εδώ δεν το έχει κάνει ούτε για να καταθέσει μιαν ανακήρυξη ΑΟΖ με ένα κράτος όπως η Αίγυπτος που, πολύ σωστά είπατε, θα δούμε σήμερα το βράδυ και αύριο ποια θα είναι τα αποτελέσματα της εν εξελίξει επισκέψεως Σίσι στον πρόεδρο Ερντογάν στην Τουρκία.

Π.Κ.: Δεν υπάρχει καμία αντίδραση της ελληνικής πλευράς σε οτιδήποτε κάνει η Τουρκία, όπως είπαμε και πολύ σωστά το επισημάνατε. Και να θυμίσω ορισμένα γεγονότα που μου έρχονται στο μυαλό.

Είχαμε το turkaegean, δεν υπήρξε καμία αντίδραση, η τουρκική καμπάνια συνεχίζεται κανονικά και όλοι οι ξένοι σε όλον τον κόσμο ακούνε για το τουρκικό Αιγαίο. Έχουμε τη φοβερή πρόκληση, κατά τη γνώμη μου, και το πολύ σοβαρό θέμα της ανακοίνωσης ότι οι μικροί Τούρκοι μαθητές θα μαθαίνουν από φέτος το Σεπτέμβριο στη νέα σχολική χρονιά τους, θα έχουν στα βιβλία τους ύλη που έχει να κάνει με τη λεγόμενη Γαλάζια Πατρίδα. Και τέλος, είχαμε αυτήν την απίστευτη είδηση που πραγματικά, αν και είδαμε την φωτογραφία, πήραμε τηλέφωνα για να το διασταυρώσουμε αν ισχύει. Ένας Έλληνας υποστράτηγος, και μάλιστα ο επικεφαλής του Ε´ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, των πληροφοριών, να πηγαίνει στη δεξίωση της τουρκικής πρεσβείας την ημέρα της νίκης των Τούρκων. Όλοι γνωρίζουμε τί γιορτάζουν οι Τούρκοι εκείνη την ημέρα. Γιορτάζουν τη σφαγή του Ελληνισμού στη Σμύρνη.

Για όλα αυτά δεν υπάρχει καμία αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης. Αλλά, ξέρετε, υπάρχει και μια περίεργη ομερτά εδώ στην Αθήνα. Ελάχιστα μέσα ενημέρωσης, και είμαστε υπερήφανοι που το Militaire περιλαμβάνεται σε αυτά, ασχολήθηκαν μ᾽ αυτά τα θέματα. Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης περιορίζονται σ᾽ ένα χαρτοπόλεμο ανακοινώσεων, που περισσότερο έτσι σε κάνει να σκεφτείς ότι βγάζουν ανακοινώσεις για να επιτελέσουν το καθήκον τους και τίποτε άλλο από κει και πέρα. Και προχωράμε σ᾽ ένα αδιέξοδο που όλοι το βλέπουμε να έρχεται αλλά δεν νιώθουμε ότι κανένας μπορεί πλέον να μπει μπροστά και να πατήσει ένα φρένο.

Π.Π.: Πολύ σωστά όλα τα στοιχεία. Θα ξεκινήσω από το τελευταίο και να πω ότι δυστυχώς, θα περίμενε κανείς σε αυτή τη συγκυρία και η αντιπολίτευση να βάλει πλάτη. Θα πει κανείς βέβαια, ποιά αντιπολίτευση; Η αντιπολίτευση η οποία υπέγραψε τις Πρέσπες; Μα εδώ δεν έχουμε μιαν επικείμενη κατάσταση νέων Πρεσπών που θα σημάνει απώλεια ονόματος και ιστορίας όπως συνέβη με τη Μακεδονία. Εδώ έχουμε μίαν επερχόμενη κατάσταση η οποία θα σημάνει απώλεια εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και σε δεύτερο χρόνο εθνικής κυριαρχίας. Και πραγματικά αναρωτιέμαι, πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν σήμερα Έλληνες της δικής μας γενιάς οι οποίοι δεν συλλογίζονται πώς θα αντέξουν να ζήσουν τα επόμενα χρόνια της ζωής τους με τη ντροπή που μια τέτοια καταστροφή επιφέρει!

Απ᾽ όσο έχω δει – και είχα και την ευκαιρία να έχω αρκετές επαφές στην Αθήνα το τελευταίο διάστημα – δυστυχώς, η αξιωματική αντιπολίτευση βρίσκεται σε μια περιδίνηση εσωστρέφειας. Είναι μόνον η κυρία Κασιμάτη – και αξίζει να το αναφέρουμε αυτό – η οποία αρθρώνει λόγο έτσι με τσαγανό και με παρρησία. Θυμίζω, η ίδια είχε έτσι ορθώσει ανάστημα και στην περίπτωση της πρότασης Μπακογιάννη, της εισήγησης στο Συμβούλιο της Ευρώπης για την αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου. Και αυτό έχει τη σημασία του, ξέρετε. Διότι είναι ένα επιπλέον στοιχείο που δείχνει ότι οι ελλαδικές πολιτικές ελίτ κόπτονται να εξυπηρετήσουν όλες τις δορυφορικές δυνάμεις που παράγουν έργο για την Τουρκία. Σας θυμίζω ότι έγινε ένα επεισόδιο με κάποιον Κοσοβάρο ο οποίος συνελήφθη στην Τουρκία, εργαζόταν για λογαριασμό της Μοσάντ. Αυτό δείχνει την τεράστια εμπλοκή συμφερόντων που υπάρχει στα Βαλκάνια για λογαριασμό της Τουρκίας, και το Κοσσυφοπέδιο είναι ένας στενός δορυφόρος της.

Τη στιγμή λοιπόν που είμαστε σ᾽ αυτήν την κατάσταση, η αδερφή του Πρωθυπουργού βγήκε την άνοιξη και έκρινε ότι θα πρέπει το Κοσσυφοπέδιο να ενταχθεί στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Και η κυρία Κασιμάτη ήταν η μόνη η οποία πρόταξε το στήθος και είπε, όχι. Και αυτό έχει τη σημασία του. Αντίστοιχα και τώρα, στα ζητήματα τα άμεσα τα ελληνοτουρκικά δεν βλέπουμε κανέναν από τον ΣΥΡΙΖΑ να παίρνει μια θέση πυγμής, ακόμη–ακόμη με την έννοια ότι, ρε παιδιά, εντάξει, τουλάχιστον να καλύψουμε το χαμμένοέδαφος με τις Πρέσπες. Αυτό είναι τραγικό.

Το turkaegean είναι μια πραγματικότητα που επίσης πολύ σωστά την επισημάνατε. Όπως και η ένταξη της διδασκαλίας στο δημοτικό: δεν μιλάμε για ακαδημαϊκή, για τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μιλάμε για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Τουρκία όπου τα μυαλά των νέων τουρκόπουλων θα γαλουχηθούν έτσι με την αντίληψη ότι οι γείτονές τους είναι υποκλοπείς και είναι παρανόμως κατοικούντες στα δικά τους εδάφη. Αυτό ακριβώς έρχεται και τεκμηριώνει αυτό που αναφέραμε στην αρχή, ότι η Τουρκία λειτουργεί, ενεργεί και αντιλαμβάνεται τον εαυτού της ως τον διάδοχο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Και από την άλλη μεριά, η Ελλάδα – και εδώ έχει πάλι τεράστια αξία το έργο του μακαριστού Χρήστου Γιανναρά – ότι δηλαδή, η Ελλάδα σκοτώνει τον Ελληνισμό, αυτοπεριοριζόμενη και αυτοεγκλωβιζόμενη μέσα σε ένα ελληνικό κράτος το οποίο εν πολλοίς είναι παράγωγο μιας πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων από τις αρχές του 19ου αιώνα. Που όμως, όπως πολύ σωστά είχε πει ο Χρήστος ο Γιανναράς, είναι ένας ελλαδισμός ο οποίος σκοτώνει τον Ελληνισμό.

Αυτά όλα δεν είναι φιλοσοφικές ιδέες, δεν είναι συζητήσεις απλώς που έχουν αξία να γίνονται στα αμφιθέατρα, διότι βρίσκονται στη βάση της χάραξης της εθνικής εξωτερικής πολιτικής. Όταν έχεις ένα σύστημα πολιτικό το οποίο αγνοεί και καθυβρίζει, θα έλεγα, θεμελιώδεις αρχές του ελληνικού πολιτισμού – ο Θουκυδίδης γράφει την ιστορία του διότι έχει επίγνωση ότι θα είναι «κτήμα ες αεί», ο Παλαμάς μάς γράφει στον 20ό αιώνα ότι «κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί». Ο Ελληνισμός είχε πάντοτε πλήρη συνείδηση ότι δεν συνίσταται μόνο στους ζώντες Έλληνες της συγκεκριμένης ιστορικής εποχής, αλλά φέρει με ένα τρόπο ζωής ο οποίος είναι μυστηριώδης – κι εν πάσει περιπτώσει αυτό είναι μια άλλη συζήτηση – φέρει μαζί του όλους τους νεκρούς. Οι οποίοι είναι μεν νεκροί αλλά και ζουν

Όταν λοιπόν, έχεις αυτή τη στιγμή ελληνικές πολιτικές ηγεσίες οι οποίες έχουν αφελληνιστεί στην ουσία τους, δηλαδή έχουν χάσει αυτήν τη συνείδηση και λειτουργούν ως υπαλληλίσκοι κατώτερης τάξεως, μεταπράτες ενός νεοφιλελεύθερου παραλογισμού και εκτελεστές στρατηγικών οι οποίες εν πολλοίς διοχετεύονται στο ελληνικό σύστημα από μυστικές υπηρεσίες, από think–tank και από λόμπι του εξωτερικού τα οποία έχουν αγγλοσαξονικές αντιλήψεις περί του κόσμου, τότε μοιραία έρχεσαι σε μια στιγμή αντιμέτωπος – διότι, ξέρετε, όπως έλεγε και ένας φίλος τις προάλλες, τον πόλεμο δεν τον υλοποιεί ένας στρατός, τον υλοποιεί ένα κράτος, ο στρατός απλώς τον εκτελεί. Όταν λοιπόν, αυτό το κράτος έχει απωλέσει τις θεμελιώδεις αρχές του, τότε όσο ισχυρό στρατό και να έχει, θα είναι σαν την περίπτωση όπου είχαμε τη δυνατότητα στην Κύπρο να τη σώσουμε και δόθηκε εντολή και αποσύρθηκε η Μεραρχία, δεν εστάλησαν τα μαχητικά αεροσκάφη, και τα λοιπά. Το ίδιο που θα γίνει στο μέλλον και με τα πανάκριβα F35. 

Άρα, αυτή τη στιγμή, βιώνουμε τα στοιχεία τα τρία που επισημάνατε, είναι τεκμήριο αυτοπαραίτησης του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Για μένα, οι άνθρωποι που υπηρετούν σε καίριες θέσεις δεν είναι Έλληνες μολονότι είναι Έλληνες. Δεν σημαίνει ότι είσαι Έλληνας επειδή γεννήθηκες Έλληνας. Και άρα φοβάμαι ότι βαίνουμε επιταχυνόμενα σε μια διαδικασία η οποία θα οδηγήσει σε συμφωνία απώλειας

Και το τεκμήριο του ψεύδους, ξέρετε, και της πλάνης είναι το γεγονός ότι ακριβώς η Ελλάδα πηγαίνει σε όλα αυτά χωρίς να έχει καμία βούληση να επεκτείνει τα Χωρικά της Ύδατα. Τη στιγμή που και η ΑΟΖ με την Ιταλία και η ΑΟΖ με την Αίγυπτο, αυτή η μερική οριοθέτηση, παραμένει ένα χαρτί εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης που δεν έχει κατατεθεί στον ΟΗΕ, και που αποδεικνύεται με τα συμβάντα της Κάσου ότι η ίδια η ελληνική κυβέρνηση ατύπως και σιωπηλά αναγνωρίζει ότι αυτή η Συμφωνία δεν έχει ισχύ. Διότι, αν είχε ισχύ, θα είχε περατώσει τις ενέργειες και θα το είχε θέσει στη διεθνή κοινότητα. Το ότι δεν το κάνει αυτό, σημαίνει ότι δεν θέλει να το κάνει. Και το ότι δεν θέλει να το κάνει σημαίνει ότι είτε κάποιοι είναι ανίκανοι στις θέσεις που υπηρετούν ή έχουν πάρει πολλά χρήματα. Πρόκειται για τόσο απλή εξήγηση.

Π.Κ.: Μια και αναφερθήκατε σε ψεύδος και πλάνη, να κλείσω με ένα σχόλιο. Θα έχετε ακούσει και εσείς και τον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Δένδια να εκφράζουν πάρα πολύ συχνά το τελευταίο διάστημα την αγωνία τους για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Έγινε γνωστό μέσω μιας καταγγελίας που έκανε το ΠΑΣΟΚ με τον Βουλευτή Κέρκυρας τον κ. Μπιάγκη, ότι η κυβέρνηση συζητάει να δώσει όλες τις γραμμές παραγωγής των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων, σε ιδιώτες. Όχι Έλληνες ιδιώτες, σε ξένους ιδιώτες. Νομίζω ότι αυτό λέει πολλά, επειδή αναφερθήκατε και στην αμυντική βιομηχανία.

Να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ για το χρόνο σας. Οι απόψεις σας έχουν πάντα ενδιαφέρον και θα μας επιτρέψετε να σας ενοχλούμε στο μακρινό και παγωμένο Όσλο όλο και συχνότερα. Νομίζω ότι η επικαιρότητα το επιβάλλει. Σας ευχαριστούμε πολύ!

Π.Π.: Εγώ σας ευχαριστώ, χαρά μου είναι. Και να κλείσω απλώς λέγοντας ότι σε αυτήν την κρίσιμη στιγμή δεν υπάρχουν περιθώρια μικροκομματικής λειτουργίας, μικροκομματικής αντίληψης. Υπάρχουν άνθρωποι νουνεχείς με εθνικό φρόνημα, με φρόνημα δικαίου εν πάσει περιπτώσει, των δικαίων της Ελλάδος, σε όλα τα κόμματα, από το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ, και στη Νέα Δημοκρατία.

Αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν μπορούμε σήμερα στον 21ο αιώνα να οδηγηθούμε σε μιαν τέτοια επωαζόμενη εθνική καταστροφή. Και θα πρέπει να προτάξουν το συμφέρον του συνόλου, το όλον, το ανιδιοτελές, έναντι του συμφέροντος του επιμέρους, του ιδιοτελούς. Διότι όπως είπα και πριν, δεν θα αντέξουμε να ζούμε με την ντροπή μιας τέτοιας εθνικής καταστροφής όπως η επερχόμενη. Σας ευχαριστώ κι εγώ θερμά, κύριε Καρβουνόπουλε.

Πηγή Συνέντευξης: Militaire Channel