Με υποδέχθηκε στη Χρυσούπολη, όπου πλέον ζει, με ανοιχτές αγκάλες, χαρά ανυπόκριτη και ανιδιοτελή. Με ξάφνιασε η ικανότητά του να «διαβάζει» τον άνθρωπο που έχει μπροστά του σε μια στιγμή, με μια ματιά. Λιτός, σοφός, δωρικός, με βλέμμα αετίσιο φλογερό και τα σημάδια της ηρωικής θυσίας που τον κατατάσσουν στους μεγάλους Έλληνες. Με πίστη στον Χριστό ακλόνητη. Μικρασιάτης, Αμερικανός, από το New Hampshire, μα πάνω απ’ όλα Ελληνας ορθόδοξος. Λεβέντης και άρχοντας. Ο μεγαλύτερος κατάσκοπος που είχε πότε η Ελλάδα και μάλιστα μέσα στην καρδιά των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Όσο μου μιλούσε τόσο συνειδητοποιούσα ότι έχω μπροστά μου τον ευφυέστατο θαλασσοδαρμένο Οδυσσέα, τον οποίο επί 14 χρόνια ανέμενε καρτερικά, μέσα σε ανείπωτες δυσκολίες, η δική του Πηνελόπη, η κυρία Μαρία. Θυμίζω ότι κατηγορήθηκε για κατασκοπία εις βάρος των ΗΠΑ σχετικά με τη μεταφορά ευαίσθητων στρατιωτικών και διπλωματικών εγγράφων προς την Ελλάδα και συνελήφθη στη βόρεια Βιρτζίνια το 1993, όπου καταδικάστηκε σε 14 χρόνια φυλακή.
Όλος ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία συμπυκνωμένα στον μικροκαμωμένο με καρδιά και ψυχή λιονταρίσια Στηβ, Σταύρο Λάλας. Άκουγα την κάθε λέξη του με ανάμεικτα αισθήματα δέους και θαυμασμού για τη φιλοπατρία και την αυταπάρνησή του, και ντροπής εκ μέρους όλων των Ελλήνων για την ατιμία της σημερινής Ελλάδας απέναντί του.
Οι αναγνώστες έχετε τη δυνατότητα να ωφεληθείτε από όσα λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία». Το ελληνικό κράτος έχει μια ευκαιρία να αποκαταστήσει την τιμή και την αξιοπρέπειά του απέναντι σε ένα μεγάλο Έλληνα, που τα έδωσε όλα για τη μητέρα Ελλάδα, εισπράττοντας μέχρι σήμερα εγκληματική αδιαφορία στα όρια της ύβρεως.
Παναγιώτης Παύλος: Ευχαριστώ από την καρδιά μου τον εκλεκτό και πολύ αγαπητό Σταύρο (Στηβ) Λάλας, για την τιμή να με δεχθεί και να μιλήσουμε για πολλά που θέλω να τον ρωτήσω να μας πει ο ίδιος όπως έχει ένα μοναδικό τρόπο να διηγείται. Κύριε Λάλας, καλησπέρα.
Στηβ (Σταύρος) Λάλας: Καλησπέρα Παναγιώτη και ευχαριστώ για την πρόσκληση.
Ένας Μικρασιάτης από το New Hampshire
ΠΑΥΛΟΣ: Είμαστε πλέον στο 2025, είστε πίσω στην Ελλάδα εδώ και 17 χρόνια. Έχετε μικρασιατική καταγωγή και ήθελα καταρχήν να σας ρωτήσω, το γεγονός ότι προέρχεστε από τη Μικρασία πώς καθόρισε τη ζωή σας;
ΛΑΛΑΣ: Με καθόρισε, διότι από τους γονείς μου, τους παππούδες, τις γιαγιάδες έμαθα πολλά πράγματα. Με μάθανε πρώτα πρώτα ποιός είμαι, από πού είμαι και πώς να ζω. Αυτά παίζουν ρόλο. Διότι η Μικρά Ασία, οι άνθρωποι που ήρθαν από τη Μικρασία στη μητέρα Ελλάδα -τότε ήταν Ελλάδα εκεί- φέρανε κουλτούρα, γνώσεις, τέχνη, μαγειρική και σοφία μαζί τους. Και το δείξανε εδώ, το δείξανε. Η Σμύρνη ήταν κοσμοπολίτικη. Είχε ό,τι φαντάζεσαι. Ακόμα και τα παιδιά που ήταν σε ορφανοτροφεία γνώριζαν να διαβάζουν και να γράφουν στην ελληνική γλώσσα. Και τα κορίτσια επίσης. Το τονίζω αυτό γιατί τότε πολλές κοπέλες δεν τις μόρφωναν. Τα είχανε τα κορίτσια για το σπίτι, νοικοκυρές.
Ήταν πολύ μπροστά σε πολλά πράγματα αυτοί οι άνθρωποι. Μου λέγανε τις ιστορίες από πού καταγόμαστε. Εμείς είμαστε από ένα χωριό που λέγεται Κάτω Παναγία. Τώρα οι Τούρκοι άλλαξαν το όνομα, Αλάτσατα το λένε το χωριό. Έλεγε ο παππούς μου ότι με το άλογο ήταν μια μέρα κοντά από τη Σμύρνη. Έχω πάει στο χωριό πολλές φορές, παλιά. Τώρα, δυστυχώς, δεν μπορώ να πάω, αλλά έχω δει τις ρίζες μου. Και πρώτα ο Θεός θέλω μια μέρα να ξαναπάω, αν και δεν το βλέπω.
ΠΑΥΛΟΣ: Η μικρασιατική καταγωγή ήταν στην ουσία αυτή που σας μετέδωσε όλη την αγάπη για την Ελλάδα.
ΛΑΛΑΣ: Βέβαια, ναι. Οταν φύγανε οι άνθρωποι από εκεί πέρα, ό,τι ελληνικό είχαν και δεν είχαν το έφεραν και εδώ. Κινδύνεψαν, διότι καθώς καίγονταν πολλά χωριά, γύρναγαν πίσω στην εκκλησία να πάρουν τις εικόνες να τις φέρουν εδώ, στην Ελλάδα. Αυτό είναι αλήθεια. Και φυσικά όλοι, και ο παππούς και ο πατέρας μου, μου έλεγαν: «Να είσαι περήφανος γι᾽ αυτό που είσαι. Η ιστορία μας, η θρησκεία μας είναι πλούσια». Κι έτσι έμαθα από αυτούς να ξέρω και για μένα, να γνωρίζω ποιος και τι είμαι. Γι᾽ αυτό είμαι πολύ περήφανος για τον Ελληνισμό, για την Ορθοδοξία. Δεν μας λείπει τίποτα. Όλα τα καλά τα έχουμε.
Η «ειρηνική» εισβολή της Τουρκίας και η μαλθακότητα της Ελλάδας
ΠΑΥΛΟΣ: Προτού έρθω εδώ ήμουν στην Ξάνθη. Περπατούσα στην Παλιά Πόλη κι έβλεπα πολλά γκρουπ Τούρκων τουριστών. Μπροστά προχωρούσε ο ξεναγός με μια σημαιούλα που έγραφε το όνομα του τουριστικού πρακτορείου και από κάτω «Τουρκία». Οι Τούρκοι έβγαιναν φωτογραφίες μπροστά στη μητρόπολη, με τα ψηφιδωτά του Χριστού, της Παναγίας και του Αϊ-Γιαννιού. Σκεπτόμουν αυτήν την εικόνα και προσπαθούσα να την τοποθετήσω στο γενικότερο κάδρο των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας σήμερα. Να αξιολογήσω αν αυτό που έβλεπα μπροστά μου είναι όντως ένα κατόρθωμα που βοηθάει τη χώρα μας, οι «ειρηνικές σχέσεις» με την Τουρκία, ο τουρισμός, στα νησιά έρχονται πάρα πολλοί, η κυβέρνηση τους έδωσε βίζα. Ή πρόκειται για τη «θετική» πλευρά μιας εισβολής με ειρηνικά μέσα;
ΛΑΛΑΣ: Παναγιώτη, εγώ πιστεύω ότι ο κόσμος είναι κόσμος, αλλά η παιδεία τους εκεί είναι πολύ φανατική. Τη «Γαλάζια Πατρίδα» την έχουν στην πρώτη τάξη του δημοτικού, τα παιδιά μαθαίνουν ό,τι τους λένε. Σου λέει, «είμαστε εθνικιστές, να κάνουμε έναν φαντάρο για την Τουρκία». Αυτό πιστεύουν. Εδώ εμείς λέμε, «ναι, αγαπάμε την πατρίδα», αλλά πώς; Οικονομικά πώς ζούμε; Και η Δύση είναι πεσμένη πάνω στον εθνικισμό που έχουν οι Τούρκοι. Ένα είναι αυτό.
Το άλλο είναι ότι ως άνθρωποι μπορούμε να ζήσουμε μια χαρά. Αλλά, όπως πάντοτε, άμα παίξει η πολιτική, αυτοί πιστεύουν αλλιώς. Η πολιτική τους είναι διαφορετική από τη δική μας. Εμείς είμαστε πολύ πιο μαλακοί σε ορισμένα θέματα που δεν θα έπρεπε, ενώ πρέπει να βλέπουμε τι κρύβεται μπρος και πίσω από το δένδρο.
ΠΑΥΛΟΣ: Πού αποδίδετε το γεγονός ότι είμαστε μαλθακοί; Δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε; Πού οφείλεται;
ΛΑΛΑΣ: Η αιτία είναι η παιδεία μας. Αν μιλήσεις σε ένα παιδί και του πεις, εγώ στην Αμερική τα έμαθα αυτά, εδώ στη μητέρα Ελλάδα, πολλά παιδιά δεν ξέρουν ποιά είναι η εθνική εορτή. Το έχω δει και είναι απίστευτο. Του λες «28η Οκτωβρίου τί γιορτάζουμε;» Οι μισοί δεν ξέρουν. Αυτό είναι απαράδεκτο! Δεν πρέπει να είναι έτσι. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν τη σωστή Ιστορία, την αλήθεια. Και στο κάτω κάτω άμα δεις τώρα πόσος είναι ο πληθυσμός στη Θράκη, η μουσουλμανική μειονότητα είναι 120.000. Κι εμείς σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη αν έχουμε 10.000, δεν πιστεύω.
Διότι, τι μας έκαναν; Σφάξανε, σκοτώσανε στα Σεπτεμβριανά το 1955, μετά στο 1964, και εμείς αντίποινα δεν κάναμε. Δείξαμε αγάπη. Στα Σεπτεμβριανά σφάξανε, σκοτώσανε, έπνιξαν, βίασαν. Για ποιό λόγο; Ύστερα, κρεμάσανε τον Μεντερές που ήταν πρωθυπουργός της Τουρκίας. Αλλά η ζημιά έγινε. Πόσοι άνθρωποι χάσανε τη ζωή τους; Πόσοι καήκανε; Πόσοι πνίγηκαν; Πόσα κορίτσια βίασαν; Αυτό γίνηκε, δεν μπορεί να το κρύψει κανείς. Εμείς δεν έχουμε κάνει αντίποινα εδώ. Κατάλαβες; Είναι και θέμα κουλτούρας. Διότι ο άλλος σου λέει «τι με νοιάζει», δεν ήταν το δικό του παιδί που σκοτώθηκε. Δεν ήταν η δικιά σου κόρη που βιάστηκε. Αν ήταν, τι θα έλεγες τότε; «Εύκολο είναι, δεν βαριέσαι;» Δεν είναι «δεν βαριέσαι». Είναι πώς θα μιλήσουμε γι’ αυτά τα πράγματα, να μην ξανασυμβούν.
Εδώ μας απειλούν με πόλεμο. Το Διεθνές Δίκαιο σου λέει ότι στη θάλασσα έχεις δικαίωμα για 12 ναυτικά μίλια. Εντάξει, οι Τούρκοι δεν το υπόγραψαν αυτό, αλλά δεν λέμε κι εμείς να τους κλείσουμε στα σπίτια τους. Η θάλασσα είναι για όλους, αλλά με τον νόμο. Αυτό που κάνουν δεν θα τους βγει σε καλό. Πώς να το πω, όποιος είναι πιο δυνατός και πιο μεγάλος θα κάνει ό,τι θέλει; Δεν είναι ο πολιτισμός, δεν είναι η ζωή έτσι. Διότι αυτός που μια μέρα είναι δυνατός και παίζει τον νταή, την άλλη μέρα μπορεί να μην είναι έτσι. Οπότε το πιο ωραίο πράγμα είναι ειρηνικά και με διάλογο, διπλωματικά, είναι το πιο καλό σενάριο. Όλοι το ξέρουμε αυτό, κανένας δεν θέλει πόλεμο.
Αλλά από την άλλη, δεν μπορεί ο άλλος να έρχεται μέσα στο σπίτι σου και να σου πει «το χωράφι του σπιτιού σου είναι δικό μου». Αυτό δεν μπορούμε να το δεχθούμε. Δεν είναι σωστό. Εμείς δεν πάμε στην Τουρκία να πούμε «αυτά είναι δικά μας». Με τί δικαίωμα; Το ίδιο θα πρέπει να κάνουν κι αυτοί με εμάς.
ΠΑΥΛΟΣ: Έχετε εργαστεί στην Τουρκία για πολλά χρόνια, νομίζω.
ΛΑΛΑΣ: Ναι, είναι αλήθεια.
ΠΑΥΛΟΣ: Άρα είστε από τους ανθρώπους που μπορεί όσο κανείς άλλος να γνωρίζει την Τουρκία και να κρίνει αυτό που η σημερινή ελληνική εξωτερική πολιτική παρουσιάζει, ότι δηλαδή «με την Τουρκία συζητάμε, διότι πρέπει να συζητάμε και να υπάρχουν κανάλια επικοινωνίας». Μου είπατε προηγουμένως ότι είμαστε πάρα πολύ μαλακοί. Επομένως, σας πείθει αυτή η στάση ότι η Ελλάδα καλώς πράττει όπως πράττει με την Τουρκία; Τί θα έπρεπε να πράξουμε, κατά τη γνώμη σας;
ΛΑΛΑΣ: Κοίταξε, δεν είμαστε τυφλοί ούτε κουφοί. Βλέπουμε τι γίνεται. Ο άλλος οπλίζεται. Έχει το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ. Έχει μεγάλη δύναμη, αυτό είναι αλήθεια. Εμείς πρέπει να βασιζόμαστε μόνο στον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να βασιστούμε σε κανέναν άλλον. Άμα εσύ έχεις δική σου άμυνα και μπορείς να βασιστείς σε αυτήν, είναι καλό. Όχι να περιμένεις κάποιον να έρθει να σε βοηθήσει, διότι αυτό μπορεί να μη γίνει ποτέ. Εύχομαι, πρώτα ο Θεός, να μη χρειαστεί να γίνει. Αλλά πρέπει να βασιστούμε. Αυτοί έχουν 1η και 2η Στρατιά Αιγαίου, απέναντι από τα νησιά μας. Γιατί, αφού είμαστε στο ΝΑΤΟ; Γιατί να έχουν τόση δύναμη εκεί; Αυτό το πράγμα είναι φανερό. Εμείς πρέπει να το καταλάβουμε και να υποστηριχθούμε αναλόγως. Άλλο να έχεις δύο ταξιαρχίες, όχι όμως τον στρατό που έχουν. Και εμείς πρέπει να έχουμε αντίμετρα, να υποστηρίξουμε τον εαυτό μας. Ποιό κράτος αδιαφορεί για την άμυνά του; Κανένα! Όλα τα κράτη κάνουν το ίδιο, υποστηρίζουν την άμυνά τους και το έδαφός τους. Δεν μπορεί να γίνει σαν τα Ιμια, που εδώ και 5-6, 7.000 χρόνια είναι ελληνικά. Το νησί είναι ελληνικό, όλος ο κόσμος το ξέρει, και οι Τούρκοι το ξέρουν. Ξαφνικά ήρθαν να πουν ότι το νησί είναι δικό τους. Εμείς, αν πηγαίναμε κοντά στην Αττάλεια σε ένα μικρό νησάκι, τι θα έκαναν αυτοί; Δεν θα έκαναν φασαρία;
Για την Ελλάδα ρε γαμώτο…
ΠΑΥΛΟΣ: Είστε ο μοναδικός Έλληνας που γνωρίζω που έδωσε τη ζωή του με τόσο πάθος για την Ελλάδα, μέσα από τη δουλειά του, και με κόστος που κανείς ποτέ δεν έχει διανοηθεί να πληρώσει. Γιατί το κάνατε;
ΛΑΛΑΣ: Διότι είδα τι γινόταν στην Τουρκία, όπου πήγαινα, με τους ομογενείς Έλληνες. Ο κόσμος να φοβάται να μιλήσει. Οι εκκλησίες ήταν με σύρματα περικυκλωμένες. Θαρρείς πως ήταν εμπόλεμη ζώνη. Γιατί να περικυκλώνουν τις εκκλησίες; Για να τις προστατέψουν; Γιατί; Εδώ τα τζαμιά είναι ελεύθερα, δεν τα πειράζει κανείς. Και οι εκκλησίες έχουν τουρκική σημαία, όπως και το Πατριαρχείο. Γιατί; Η θρησκεία είναι ελεύθερη! Εμείς δεν βάζουμε ελληνική σημαία εδώ στα τζαμιά. Αυτοί γιατί το κάνουν; Μετά, στην Κύπρο έγιναν τόσα αίσχη. Σφάξανε, σκοτώσανε κόσμο, υπάρχουν ακόμα χιλιάδες αγνοούμενοι, γυναίκες και παιδιά. Είδα πράγματα που δεν μου άρεσαν. Και λέω αυτό δεν είναι σωστό. Γι᾽ αυτό και έκανα αυτό που έκανα.
ΠΑΥΛΟΣ: Όταν γυρίσατε στις 25 Νοεμβρίου του 2007 αυτό που βρήκατε στην Ελλάδα για την οποία αγωνιστήκατε και θυσιαστήκατε ήταν αναμενόμενο για εσάς; Σας αγκάλιασε η ελληνική Πολιτεία;
ΛΑΛΑΣ: Και ναι και όχι. Δεν είχα ελληνική υπηκοότητα. Ευχαριστώ τον συγχωρεμένο Κωνσταντίνο Μητσοτάκη που έβαλε τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Αν. Παπαληγούρα, της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, και έσπρωξε την αμερικανική κυβέρνηση να με φέρει πίσω, στη μητέρα Ελλάδα. Διότι έλειπα 15 χρόνια από τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου δεν με ξέρανε. Οταν γύρισα, τα παιδιά δεν με αναγνώρισαν. Και γι᾽ αυτό τους ευχαριστώ. Βοηθήσανε σε ορισμένα πράγματα. Τα κόμματα που με αγκάλιασαν τότε ήταν η Νέα Δημοκρατία, η Χρυσή Αυγή, ο Καρατζαφέρης με έναν τρόπο, ο Πρόδρομος ο Εμφιετζόγλου, ας είναι καλά ο άνθρωπος που με βοήθησε. Αυτά τα κόμματα. Τα υπόλοιπα κόμματα ποτέ δεν είχαν σχέση μαζί μου.
ΠΑΥΛΟΣ: Αισθάνεστε ότι τα κόμματα που δεν βοήθησαν το έκαναν επειδή δεν γνώριζαν ή δεν τους ενδιέφερε;
ΛΑΛΑΣ: Δεν ξέρω, Παναγιώτη. Δεν ήταν υποχρεωμένος κανείς τους να με βοηθήσει, έτσι το βλέπω. Από την άλλη, είχα γυναίκα και παιδιά εδώ για χρόνια, ήταν εδώ στη μητέρα Ελλάδα. Επρεπε κάποιος να τους βοηθήσει. Και από την κυβέρνηση, όποια κι αν ήταν, έπρεπε να δώσουν σημασία και να τους βοηθήσουν. Διότι ζούσαν πολύ δύσκολα.
ΠΑΥΛΟΣ: Η Αμερική σήμερα, όπως την έχετε ζήσει και γνωρίσει -το αμερικανικό σύστημα εξουσίας-, θεωρείτε ότι είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι τα συμφέροντά της στην περιοχή μας, στην ανατολική Μεσόγειο, περνούν μέσα από μία ισχυρή Ελλάδα; Ή αυτό είναι κάτι μη επιτακτικό γι’ αυτούς;
ΛΑΛΑΣ: Κοίταξε, οι Αμερικανοί κοιτούν τα συμφέροντά τους και καλά κάνουν, όπως και όλα τα κράτη. Όλα είναι οικονομικά, Παναγιώτη. Η Αμερική δεν θέλει πόλεμο, κανένα κράτος δεν θέλει, αλλά κοιτάζει πού έχει συμφέροντα και εκεί πάει. Με την Ελλάδα πάντοτε οι σχέσεις ήταν καλές. Δώσαμε ό,τι θέλανε και δεν θέλανε οι Αμερικανοί. Ήμασταν παρόντες στον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Κορέα στείλαμε στρατό, στο Βιετνάμ ψηφίσαμε υπέρ της Αμερικής, σταθήκαμε σωστά. Οι Αμερικανοί βλέπουν την περιοχή, καταλαβαίνουν τι συμφέροντα έχουν και από εκεί και πέρα θα πράξουν. Έτσι είναι, και καλά κάνουν.
Ουκρανία και Κυπριακό
ΠΑΥΛΟΣ: Θέλω να έρθω στο μείζον θέμα των ημερών και των τελευταίων ετών, την κατάσταση στην Ουκρανία και στο πώς αυτή η τραγική ιστορία διάλυσης ενός λαού εξελίσσεται. Ποιά είναι η γνώμη σας;
ΛΑΛΑΣ: Ευτυχώς που εξελέγη πρόεδρος ο Τραμπ, διότι αυτός θέλει να τελειώσει τον πόλεμο. Το έλεγε πάντοτε – «θέλω ο πόλεμος να σταματήσει, αν ήμουν εγώ πρόεδρος δεν θα υπήρχε πόλεμος». Το είπε ο άνθρωπος και τώρα κάνει ό,τι μπορεί για να σταματήσει τον πόλεμο. Το ΝΑΤΟ πήγε πολύ κοντά στα σύνορα της Ρωσίας. Δεν είναι λογικό. Ποιός άκουγε πριν για την Ουκρανία; Δεν είχε ποτέ πρόβλημα πριν από αυτό το θέμα. Εύχομαι, πρώτα ο Θεός, να σταματήσει ο πόλεμος, να μη σκοτώνονται άνθρωποι άδικα. Εγώ πιστεύω ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα κάνει κάτι ώστε να τελειώσει αυτός ο πόλεμος γρήγορα, να υπάρξει ειρήνη. Και, όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, πρώτα Θεός, το Κυπριακό. Η Κύπρος πρέπει να συνεχίσει, να φύγουν τα στρατεύματα κατοχής και να γίνει ένα κράτος, όπως πρέπει.
ΠΑΥΛΟΣ: Πιστεύετε ότι είναι εφικτό αυτό με τη σημερινή Τουρκία;
ΛΑΛΑΣ: Δεν ξέρω. Η Τουρκία θέλει δύο κράτη, αλλά δεν πιστεύω ότι θα γίνουν. Διότι στα Ηνωμένα Εθνη υπήρξε το ψήφισμα που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1974 για την επίλυση του Κυπριακού, με την Κύπρο δικοινοτική συνομοσπονδία. Έτσι πρέπει να γίνει. Διότι η εισβολή που έγινε ήταν σφαγή. Για την Τουρκία ήταν περίπατος. Δεν αντιμετώπισαν στρατό για να πολεμήσουν. Το νησί ήταν γυμνό.
ΠΑΥΛΟΣ: Ήταν προδοσία.
ΛΑΛΑΣ: Δεν ξέρω αν ήταν προδοσία, αλλά ο συχωρεμένος ο στρατηγός Ιωαννίδης έπρεπε να καταλάβει τακτικά το θέμα, ότι δεν μπορούσαμε να υποστηρίξουμε το νησί και δεν έπρεπε να γίνει αυτό που έγινε. Ο συγχωρεμένος ο Πρόεδρος, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, δεν είχε καμιά δουλειά να κάνουν αυτό το πραξικόπημα. Σε καμιά περίπτωση, στρατιωτική ή πολιτική, δεν έπρεπε να γίνει αυτό. Γι᾽ αυτό φταίει ο συγχωρεμένος, διότι έπρεπε να καταλάβει ότι, αν γίνει ένα κακό, το νησί δεν έχει υποστήριξη. Δεν θα μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε. Η Τουρκία έκανε περίπατο, έστειλε στρατό, άρματα, αεροπλάνα, και δεν βρήκε κανέναν να πολεμήσει. Οι λίγοι που έμειναν ήταν ήρωες. Πολεμήσανε, Θεός σχωρέσ᾽ την ψυχή τους. Υπάρχουν πολλοί ήρωες. Στην Κύπρο, στην Αλβανία, το παιδί που δολοφονήθηκε στη Βόρειο Ήπειρο, ο Κατσίφας. Είναι ήρωας που τον δολοφόνησαν οι Αλβανοί. Αυτοί είναι ήρωες πραγματικοί, Θεός σχωρέσ᾽ τους.
Ο Ελλαδισμός που σκοτώνει τον Ελληνισμό
ΠΑΥΛΟΣ: Ζώντας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια, αισθάνεστε ότι η Ελλάδα -ως κράτος, να το πω έτσι- αγαπά τον εαυτό της, αγαπά τον Ελληνισμό, αγαπά την ιστορία, αγαπά τους Έλληνες; Ή βλέπετε και εσείς, όπως πολλοί διαπιστώνουν, ένα κράτος που συχνά λειτουργεί ενάντια στα συμφέροντα του Ελληνισμού;
ΛΑΛΑΣ: Άκου, Παναγιώτη, εγώ βλέπω πράγματα που τα εύκολα τα κάνουν δύσκολα. Δηλαδή, το λογικό είναι το παιδί στο σχολείο να το μάθεις και τη γλώσσα και φυσική και βιολογία και αριθμητική και γεωγραφία και τη θρησκεία μας και την ιστορία μας. Εμείς δώσαμε το φως. Αν οι Τριακόσιοι δεν βαστούσαν τους Πέρσες, μπορεί όλη η Ευρώπη τώρα να ήταν Ιράν. Κατάλαβες; Να είμαστε περήφανοι γι᾽ αυτό που είμαστε, γιατί κάναμε πράξεις, όχι λόγια. Η ιατρική είναι στα ελληνικά. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν την ιστορία μας.
Στην Αμερική, που ήμουν στη φυλακή, πολλά παιδιά μού λέγανε «είσαι αυτό, είσαι εκείνο». «Κοίταξε» λέω «εγώ είμαι Ελληνοαμερικανός, όπως εσύ είσαι Αφροαμερικανός». Εν πάση περιπτώσει, του λέω «βλέπεις κανέναν μαύρο να έχει ελληνικό όνομα; Δεν βλέπεις κανέναν. Διότι εμείς δεν είχαμε αποικίες. Δεν σκλαβώσαμε κανέναν. Εμείς δεν είμαστε άνθρωποι ιμπεριαλιστές και κατακτητές». Και το παιδί με κοιτούσε. «Πήγαινε να δεις αν έχεις κανέναν δικό σου με ελληνικό όνομα. Εμείς δεν είχαμε σκλάβους, δεν σκλαβώσαμε κανέναν»!
Αυτό είναι το θέμα. Γι᾽ αυτό πρέπει να είμαστε περήφανοι. Δώσαμε το φως. Σε μόρφωση, όπως είπα, η γλώσσα της ιατρικής είναι στα ελληνικά και πολλά άλλα πράγματα που δώσαμε. Η δημοκρατία είναι από εδώ. Θα πρέπει να είμαστε περήφανοι. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Δημιουργήσαμε, κάναμε πράγματα και τα μοιραστήκαμε με την ανθρωπότητα.
ΠΑΥΛΟΣ: Βλέπετε, σήμερα, το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα εν γένει, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών κομμάτων, να υπηρετεί τις πρωταρχικές αξίες του Ελληνισμού, της ιστορίας μας, του πολιτισμού μας και της θρησκείας μας;
ΛΑΛΑΣ: Το πολιτικό σύστημα είναι τεράστιο. Ο πληθυσμός της Ελλάδας είναι 10 εκατομμύρια και έχεις 300 βουλευτές. Είναι γελοίο! Είναι πάρα πολλοί. Οι κυβερνητικές θέσεις, τα υπουργεία είναι πάρα πολλά. Πρέπει να γίνει επαναφορά σε αυτά τα θέματα. Και πρέπει επίσης να είμαστε πιο αγαπημένοι μεταξύ μας. Να μην είμαστε τόσο θυμωμένοι. Ένωση, αυτό χρειάζεται. Είμαστε λίγοι, δεν είμαστε πολλοί, και πρέπει να είμαστε πιο ενωμένοι και πιο αγαπημένοι μεταξύ μας.
ΠΑΥΛΟΣ: Όπως έχουν τώρα τα πράγματα, είστε αισιόδοξος για την Ελλάδα, και γεωπολιτικά αλλά κι εν γένει για τον Ελληνισμό;
Λάλας: Είμαι. Διότι η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Όπου και να πας θα βρεις Ελληνες. Κι έχουμε και την Εκκλησία μας, όπως κι εμείς στην Αμερική, όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα – τα παιδιά μαθαίνουν τη γλώσσα, τη θρησκεία και την ιστορία μας. Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Είμαι αισιόδοξος.
Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ – Γάζα
ΠΑΥΛΟΣ: Αναφερθήκατε στην Κύπρο, στο πώς είναι η κατάσταση τώρα και στο πώς έγινε όλο το κακό με την εισβολή τότε. Σήμερα, όμως, φαίνεται ότι η Κύπρος βρίσκεται σε πιο ισχυρή θέση. Έχει αναπτύξει στενή συμμαχία με το Ισραήλ, όπως και η Ελλάδα. Βλέπουμε ότι η Ελλάδα βασίζει στο Ισραήλ πολλές ελπίδες και στο ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και στο θέμα των θαλάσσιων αγωγών που θέλει να προχωρήσει στη Μεσόγειο. Παλαιότερα, πριν από 30-40 χρόνια, επί Ανδρέα Παπανδρέου, υπήρχε μεγαλύτερο άνοιγμα της Ελλάδας προς τον αραβικό κόσμο. Σήμερα φαίνεται σιγά σιγά αυτό το άνοιγμα να γίνεται περισσότερο προς το Ισραήλ. Είναι έτσι; Και, αν ναι, πώς αξιολογείτε αυτή τη στρατηγική;
ΛΑΛΑΣ: Σωστά το λες. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ τότε έκανε το λάθος, όταν το κράτος του Ισραήλ ζήτησε να χρησιμοποιήσει τον ελληνικό εναέριο χώρο για αεροπορικές ασκήσεις, να αρνηθεί. Ήταν μεγάλο λάθος της τότε κυβέρνησης. Τώρα καλά κάνουν. Όποιος είναι σύμμαχος, όποιος μπορεί να σε βοηθήσει. Ετσι είναι όχι μόνο για την Ελλάδα – όλα τα κράτη το κάνουν. Αυτό που με βοηθά αυτό θα κάνω. Το συμφέρον μου θα κοιτάξω. Το Ισραήλ είναι φίλοι μας, και προ Χριστού μαζί ήμασταν. Δεν είναι κακό αυτό. Πολύ καλά κάνουν να κοιτάξουν τα συμφέροντά τους, οικονομικά, γεωπολιτικά, στρατιωτικά, εξοπλιστικά. Όλο αυτό που κάνουν η Κύπρος και η Ελλάδα με το Ισραήλ είναι καλό. Είναι προς το συμφέρον μας, κι αυτό πρέπει να κάνουμε.
ΠΑΥΛΟΣ: Ακόμα κι αν στο ζήτημα της Γάζας έχουμε πολύ δυσάρεστες -να το πω έτσι- καταστάσεις;
ΛΑΛΑΣ: Είναι πολύ λυπηρό, διότι σκοτώνονται άνθρωποι, και δεν θα έπρεπε να σκοτώνεται κανείς. Αυτή η κατάσταση πρέπει να ξεκαθαριστεί από τον παλαιστινιακό λαό και το Ισραήλ. Μόνο τότε μπορούν να συμβούν πράγματα, να σταματήσει ο πόλεμος, να επιστρέψουν οι όμηροι στο Ισραήλ, να υπάρξει ειρήνευση στη Λωρίδα της Γάζας και να ανοικοδομηθεί, ώστε οι Παλαιστίνιοι να συνυπάρξουν με τους Ισραηλινούς εν ειρήνη.
Δεν φταίνε οι άνθρωποι. Όλοι επιθυμούν να έχουν στέγη, να έχουν τροφή, να είναι σε θέση να εργαστούν, να μπορούν να λατρέψουν τον Θεό με τον τρόπο τους. Όλοι οι άνθρωποι το αξίζουν αυτό. Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να λειτουργήσει μεταξύ των Ισραηλινών, των Παλαιστινίων και του υπόλοιπου αραβικού κόσμου, όπως και των Ηνωμένων Πολιτειών – διότι, όπως ήδη ανέφερα, ο πρόεδρος Τραμπ είπε ότι «θα ανοικοδομήσουμε τη Γάζα», «θα την καταστήσουμε σαν το Μαϊάμι». Και όταν αυτός ο άνθρωπος λέει κάτι το πράττει και πιστεύει αυτό που είπε. Τηρεί τον λόγο του. Αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, διότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα χάσουν, αυτό είναι βέβαιο.
ΠΑΥΛΟΣ: Εννοείτε ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι Παλαιστίνιοι σε οποιαδήποτε λύση;
ΛΑΛΑΣ: Ασφαλώς! Υπάρχουν δύο πλευρές, και πρέπει να μιλήσεις και με τις δύο ώστε να επέλθει ειρήνη.
Η Ελληνική Ισχύς
ΠΑΥΛΟΣ: Στην καριέρα σας είχατε τη δυνατότητα να δείτε πώς λειτουργούν όλες οι χώρες του κόσμου. Πώς βλέπετε -και βλέπατε τότε- να θεωρούν την Ελλάδα, τις ελληνικές υπηρεσίες; Έχουμε ικανό προσωπικό; Μας σέβονται;
ΛΑΛΑΣ: Ναι, μας σέβονται. Το επίπεδο της υπηρεσίας πληροφοριών εδώ είναι υψηλό. Επίσης, το επίπεδο εκπαίδευσης είναι καλό, η πλειονότητα των ανθρώπων μιλά αγγλικά και μπορεί να επικοινωνεί με οποιονδήποτε ξένο. Στον Ελληνα υπάρχει μυαλό, υπάρχει ταλέντο. Το έχουμε δείξει όπου πατήσαμε και δημιουργήσαμε πράγματα. Υπάρχει καλός στρατός. Υπάρχουν άνθρωποι που είναι ικανοί και μπορούν να κάνουν τη δουλειά που πρέπει να κάνουν. Το θέμα είναι να υπάρχουν περισσότερη πειθαρχία και άσκηση – αυτά είναι ουσιώδη, κυρίως στις Ενοπλες Δυνάμεις. Ασκηση, άσκηση και περισσότερη άσκηση.
Η επικοινωνία είναι επίσης κάτι πολύ σημαντικό. Στις ένοπλες δυνάμεις στις ΗΠΑ διαθέτουν αυτό που αποκαλούν «The Commander’s Call», όπου ο διοικητής της στρατιωτικής βάσης, ο διοικητής Τάγματος, ο διοικητής Ταξιαρχίας, οι ανώτεροι αξιωματικοί και οι υπαξιωματικοί συγκεντρώνουν όλους τους στρατιώτες στο γυμναστήριο της βάσης και συνομιλούν μαζί τους. Κι αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, τα παράπονα ακούγονται και επιλύονται. Όλοι μιλούν με όλους. Αυτή η επικοινωνία είναι πολύ σημαντική, από το επίπεδο του στρατηγού μέχρι τον τελευταίο στρατιώτη και όλους ενδιάμεσα. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεις συνεκτικό, ισχυρό στρατό. Σε αυτό πρέπει να δουλέψουν λίγο περισσότερο εδώ στην Ελλάδα. Αλλά, όσον αφορά τον Ελληνικό Στρατό και το ανθρώπινο δυναμικό του, οι άνθρωποι είναι ικανοί.
ΠΑΥΛΟΣ: Άρα, κατά μία έννοια, για όλα τα κακά στη σημερινή Ελλάδα η ευθύνη βαραίνει μόνο εμάς, όχι τρίτα μέρη.
ΛΑΛΑΣ: Ακριβώς, όχι! Είμαστε υπεύθυνοι για τις πράξεις μας. Εμείς φταίμε γι᾽ αυτά που κάνουμε. Οι άλλοι, εντάξει, είναι και παλιά, οι συμμαχίες και ούτω καθεξής που δεν μας φέρθηκαν τόσο καλά. Η Ελλάδα θυσιάστηκε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Μεταξάς μπορούσε να πει «δεν περνάει κανείς!», και το είπε. Αλλά θα μπορούσε και να πει «περάστε όλοι» – τότε τι θα γινόταν; Και η Τουρκία δίπλα. Καλά έκαναν οι Τούρκοι, ήταν έξυπνοι, ένα ρουθούνι δεν άνοιξε.
Εμείς χάσαμε το 1/5 του πληθυσμού μας και ύστερα, με τον Εμφύλιο Πόλεμο, και καθυστερήσαμε τους Γερμανούς. Η Κρήτη βάστηξε αρκετά και χάσανε ένα από τα καλύτερα στρατεύματα σε όλο τον κόσμο. Οι αλεξιπτωτιστές που έπεσαν στην Κρήτη – ένας στρατιώτης τους έκανε για πέντε: ήξερε πολυβόλο, ιατρική, όλμο, ήξερε, ήξερε… Ηταν πολύ καλοί. Κι όμως, το 85% των Γερμανών αλεξιπτωτιστών εξολοθρεύτηκε κατά την εισβολή τους.
Ξέρεις πώς αποκαλούν την Κρήτη; «Ο τάφος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών». Η Κρήτη! Εχασαν πολλούς στρατιώτες εκεί και δεν το πίστευαν. Ποιοι πέθαναν; Ελληνες άμαχοι, παιδιά, γυναίκες. Ολόκληρα χωριά σφαγιάστηκαν εξαιτίας αυτού. Θα μπορούσαν να μην είχαν αντιδράσει καθόλου. Θα μπορούσαν να είχαν υποδεχθεί με μπισκότα και καλαμπόκι τους Γερμανούς που έπεφταν από τον ουρανό, αλλά, αντ’ αυτού, τους πολέμησαν. Αυτό θα πρέπει να αναγνωριστεί.
ΠΑΥΛΟΣ: Κύριε Λάλας, σας ευχαριστώ πολύ γι᾽ αυτήν τη συζήτησή μας.
ΛΑΛΑΣ: Εγώ σε ευχαριστώ που ήρθες! Χάρηκα που γνώρισα έναν πατριώτη!
ΠΑΥΛΟΣ: Κι εγώ χαίρομαι, διότι αισθάνομαι ότι στην Ελλάδα σήμερα δεν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σαν κι εσάς.
ΛΑΛΑΣ: Εγώ πιστεύω, συγνώμη, ότι υπάρχουν πολλοί σαν εμένα. Αν είχανε την ευκαιρία και μπορούσαν, θα βοηθούσαν. Το πιστεύω ότι υπάρχουν. Αλλά κι εσύ, συνέχισε την καλή δουλειά!
ΠΑΥΛΟΣ: Σας ευχαριστώ πολύ!
ΛΑΛΑΣ: Εγώ ευχαριστώ.
* Δημοσιεύθηκε σε δύο μέρη, στην «Κυριακάτικη Δημοκρατία» της 19ης Μαΐου, και στο φύλλο της Δημοκρατίας της Δευτέρας 20 Μαΐου 2025. Αναδημοσιεύθηκε μαζικά από πληθώρα ειδησεογραφικών μέσων και ενημερωτικών ιστοσελίδων (ενδεικτικά: Dimokratia.gr, Militaire.gr, Anixneuseis.gr, Geopolitico.gr, Newsbreak.gr, Olympia.gr, κλπ).